نشريه ارمغان ملي

کوه بچه

در لویه جرگه (1928) میلادی با آنکه برای هیچ نماینده اجازه داده نشده بود که از سؤ اداره وزرا و حکام شکایت نمایند و راه اصلاح اداره را نشان دهند، فقط همینقدر قید گردیده بود که وکلا پیشنهادات و نظریات شانرا کتباً به رییس شورای دولت سردار شیر احمد خان بسپارند و به سردار اختیار داده شده بود که آن پیشنهادات و نظریات حسب دلخواه در اجندا بگیرد تا نه، همه وکلا از آن وضع مأیوس و متأثر بودند. اما در این جرگه دو وکیل جرئت کردند خلاف تعامل مقرره حکومت صدای اعتراض شان را در آن مجلس بزرگ بلند نمایند: یکی غلام محی الدین خان آرتی نماینده انتخابی کابل بود که فریاد کشید:

«اعلیحضرتا!

مادامیکه این وزرای مشهور بالفساد شما تا پای محکمه و دار برده نه شده اند، هیچ اصلاحی در مملکت ممکن نیست»

وکیل دیگری که بعد از تصویب شورای ملی انتخابی صدای اعتراضش را به صفت نماینده انتخابی در آن جرگه بلند کرد میر غلام محمد غبار بود که گفت:

«تا وقتیکه وزرای دولت قانوناً در نزد شورای ملی مسوولیت نداشته باشند و تنها حضور شاه مسوول باشند شورای ملی مفهوم اصلی خود را نمیتواند داشته باشد»

ولی این صداهای نمایندگان مردم به جائی نرسید و با عودت وکلا به ولایات و روستا ها بار دگر طور مار سیاهی از سؤ اداره دولت به محیط کشور گسترده شد.

شخص سوم که در تقویه نظر غبار خارج آن لویه جرگه سخن گفت عبدالرحمن خان لودین بود که  در جلسه چمن قصر ستور اظهار داشت:

«اعلیحضرت خودشان را یک (پادشاه انقلابی) در نطق خود معرفی نمودند، پس توقع میرود که انقلاب در دستگاه دولت را بپذیرند، ده سال است که اعلیحضرت صدارت عظمی کشور را شخصاً بدوش گرفته اند. در حالیکه انقلاب متقاضی آنست که عوض اعلیحضرت شخص مسوول دیگری به حیث صدر اعظم افغانستان منصوب گردد»

اما این پیشنهادات پذیرفته نشد. مشروطه خواهان به گروه محاقطه کار و اصلاح طلب تقسیم شدند و در نتیجه اختلافات داخلی و توطئه های خارجی نهضت امانی سقوط نمود.