نشريه ارمغان ملي

ني

شماره هاي 40 و 41/ 10 قوس 1387/ 30 نومبر 2008

پل نیومن، یکی از هنرپیشگان بزرگ هالیوود، در تاریخ (۲۶) سپتامبر (۲۰۰۸)، پس از یک دوره‌ طولانی بیماری، در سن (۸۳) سالگی درگذشت. با مرگ وی، هالیوود ستاره يي را از دست داد که سالها تماشاگران را مسحور ساخته بود.

پل نیومن را جزو (۲۵) ستاره‌ بزرگ هالیوود می‌دانند. بسیاری معتقدند که چشمان آبی او، معروف‌ترین چشمان تاریخ سینما هستند. «مارتین ریت» کارگردان هالیوود گفته بود که چشمان پل نیومن یک «حادثه‌ی ژنتیکی» است و انسانهای عادی چنین چشمانی ندارند.

پل نیومن در سال (۱۹۲۵) در کلیولند اوهایو زاده شد. پدرش را خیلی زود از دست داد. نخستین تجربیات هنرپیشگی او به دوره‌ کودکی در تئاتر کودکان کلیولند بازمی‌گردد. نیومن نخست می‌خواست پيلوت شود، ولی به دلیل دشواری در تشخیص رنگ‌ها پذیرفته نشد. از همین رو، سه سال به عنوان مامور بی‌سیم در یک کشتی جنگی خدمت سربازی کرد. پس از بازگشت از خدمت سربازی، با «ژاکلین ویت» هنرپیشه‌ی آمریکایی ازدواج کرد.
نیومن در (24) سالگی در مدرسه‌‌ی هنرپیشگی نیویورک ثبت‌نام کرد و در آزمون ورودی پذیرفته شد. هم‌دوره‌ای‌های او کسانی چون رود استایگر، جولی هریس، جرالدین پیج و ایلای والاک بودند که همگی بعدها هنرپیشگان پرآوازه‌ای شدند. پل نیومن با شرکت در برنامه‌های تلویزیونی و فعالیت در «برادوی» زندگی خود را تامین می‌کرد.
در سال (۱۹۵۴) نخستین نقش سینمایی خود را در فلمی به نام «جام نقره‌ای» بازی کرد. نیومن در سال (۱۹۵۶) از همسرش جدا شد و دو سال پس از آن با جوآن وودوارد هنرپیشه‌ی آمریکایی ازدواج کرد. زندگی مشترک او با همسر دومش تا پایان عمر ادامه داشت.

فلم‌های به یادماندنی

قدرت بازیگری و سیمای جذاب پل نیومن، او را به سرعت به جاده‌ شهرت و محبوبیت رهنمون شد. با فلم‌های «تابستان گرم و طولانی» و «گربه روی شیروانی داغ» (هر دو ۱۹۵۸)، ستاره‌ هنر او درخشش آغاز کرد. بعدها فلم‌هایی چون «بیلیارد باز» (۱۹۶۱)، «پرنده‌‌ی شیرین جوانی» (۱۹۶۲)، «هاد» (۱۹۶۳) و «پرده‌ی پاره» (۱۹۶۶) موقعیت او را به عنوان ستاره‌ درجه‌ یک در هالیوود تثبیت کردند.

از دیگر فلم‌های معروف او می‌توان به «لوک خوش‌دست» (۱۹۶۷)، «بوچ کاسیدی و ساندنس کید» ۱۹۶۹ «برج جهنمی» (۱۹۷۴) و «رنگ پول» (۱۹۸۶) اشاره کرد. پل نیومن چند بار نیز تجربه‌ی کارگردانی داشت. وی مجموعا (۸) بار نامزد دریافت جایزه‌ اسکار شد و از آن میان یکبار در سال (۱۹۸۷) به خاطر بازی در فلم «رنگ پول» این جایزه به او تعلق گرفت. وی همچنین یک بار در سال (۱۹۸۶) جایزه‌ی اسکار را برای زندگی هنری و یک بار نیز در سال (۱۹۹۴) اسکاری ویژه برای امور خیریه و انسانی دریافت کرد.

تعهد اجتماعی و سیاسی

پل نیومن هنرپیشه‌يي بود که در امور خیریه شرکتی فعال داشت. وی یک فروشگاه زنجیره‌ای مواد غذایی ایجاد کرده بود که سالانه ۲۰۰ میلیون دلار درآمد داشت. با این پول، بسیاری از پروژه‌های خیریه مورد پشتیبانی قرار می‌گرفتند. نیومن و همسرش، مرکزی برای کمک به کودکان مبتلا به سرطان تاسیس کرده بودند. همچنین هنگامی که پسر پل نیومن در سال (۱۹۷۸) درگذشت، وی بنیادی به نام او برای کمک به جوانان معتاد تاسیس کرد.
پل نیومن از نظر سیاسی هم متعهد بود و از دهه شصت در جنبش شهروندی آمریکا فعالیت داشت. او در دوره‌ی جنگ سرد علیه مسابقه تسلیحاتی فعال بود و از محبوبیت خود برای جمع‌آوری کمک در این کارزار استفاده می‌کرد. پل نیومن در «لیست دشمنان» ریچارد نیکسون، رییس‌جمهوری وقت آمریکا، در رده‌ی نوزدهم قرار داشت.
نیومن در سال (۲۰۰۷) به دلیل پیری و ناتوانی، کناره‌گیری خود را از فعالیت هنری اعلام کرد. رسانه‌ها در سال (۲۰۰۸) اعلام کردند که او مبتلا به سرطان ریه شده است. وی سرانجام در تاریخ (۲۶) سپتامبر (۲۰۰۸) پس از یک دوره درمان، در خانه‌ خود در وست‌پورت، چشم از جهان فروبست.—

انترنت

شماره هاي 40 و 41/ 10 قوس 1387/ 30 نومبر 2008

“فلم” هغه سلولي وزمه وسيله ده په کوم چې خوځنده انځورونه چاپ شوي وي. دا د يو 8mm څرخ دی.

فلم انځورونو ته د ژوند وربښلو او خوځښت ورکولو د پروژې د اصطلاح نوم دی او په ټولګړي توګه همداسې د انځورونو د ژوندي کولو ځانګړې څانګه بلل کېږي.

دا چې په اصل کې فلم څه شی دی او څنګه د لومړي ځل لپاره جوړ شو، ددې پوښتنو تر شا يواځې يو حقيقت پروت دی هغه دا چې په اصل کې فلم د عکاسي د کمرې فلم نه لاس ته راغلی. او په تاريخي توګه همدا د عکاسي فلم د خوځنده يا ژوندي فلمونو د مېنځ ته راتلو لامل دی. پخوا چې لومړی ځل د عکاسي کامره جوړه شو نو د پېښو ثبتول يواځې په انځورونو کښلو سره ترسره کېدل، چې د يوې پېښې د هر يوې ثانيې په تېرېدو سره د هر حرکت يو انځور اخيستل کېده، په لومړي سر کې انځور د فلم په بڼه وي کوم چې يوه پلاستيکي فيته ده چې مخ يې په يو ډول کيميايي مادې پوښلی دی او همدا کيميايي ماده د نور په وړاندې حساس ځانګړتياوې لري. نو د ساري په توګه که چېرته په همدغه فيتې مونږ د (٥) دقيقو لپاره په هره ثانيه کې يو عکس واخلو نو په يوه دقيقه کې (٦٠) بېلابېل عکسونه مو واخيستل چې په (٥) دقيقو کې يې شمېر (٣٠٠) عکسونو ته رسېږي. هرکله چې د فلم همدا فيته مونږ په پرده باندې د ښودلو لپاره وړاندې کړو او دا فلم په يوه ټاکلي سرعت سره وچلېږي همدا د عکسونو لړۍ زمونږ سترګو ته د ژوندي انځور په توګه ښکاره کوي. د فلم لپاره ډېر نورې اصطلاحګانې هم کارېدلي دي، ځينې ورته په انګريزي ژبه موشن پکچرز motion pictures مانا دا چې خوځنده انځورونه او ځينې يې بيا يواځې پکچرز pictures يا پکچر “picture” يعنې انځورونه، ځينې ورته دي سلور سکرين وايي.—

شماره هاي 40 و 41/ 10 قوس 1387/ 30 نومبر 2008

انگيزه: آقاي دكتر انور جميلي! چه انگيزه سبب شد كه دست به  ساختن سربال بته سياه بزنيد ؟

جميلي: درارتباط به سريال بته سياه بگوئيم شما مي فهميد كه اين سريال درمورد پديده شوم مواد مخدر است پديده كه نام مردم افغانستان را بد كرده . اقدام موسسه اكول اكسس درعرصه توليد سريال بته سياه  به اين منظورصورت گرفت كه نتيجه بد مواد مخدر را نشان بدهد.

انگيزه: منظورتان ازظرفيت سازي مخصوصاً طبقه اناث درعرصه سينما چيست؟

جميلي : دراين سريال چهره هاي نو درعرصه سينما بروز كردند جاي شك نيست كه درافغانستان استعداد هاي مختلف وجودارد مخصوصاً درعرصه سينما وپوشيده است بناً توسط اين سريال ما توانستيم كه حداقل چند استعدادي را كه موجود بود به مردم نشان بدهيم  تا كسانيكه درعرصه سينما كارميكنند  بتوانند ازاين چهره ها استفاده كنند واين ها هم  رشد كنند وبتوانيم يك آينده خوبي براي سينماي افغانستان بسازيم. به نظرمن اين هم دربخش سينما وهم در بخش ظرفيت سازي  مطابق خواسته هاي دفتر اكول اكسس  مي باشد.

انگيزه: آيا خواسته هاي تان دراين سريال بر آورده شده است ؟

جميلي: من فكر مي كنم  هر قدر در رابط به اضرار مواد مخدر بگويم هنوز كم است نظر به حالت بدي كه افغانستان  دارد من اميد وار هستم كه سريال هاي بيشتر در اين ارتباط ساخته شود واين سريال ها ادامه پيدا بكنند ودرارتباط سريال بته سياه بگويم  سريال بته سياه درهمان موارد خاصي كه هدف آن بود چون نتايج بد مواد مخدر  وجلب همكاري فاميل  واجتماع با معتادين وبردن آنها به شفا خانه ها تا حد كافي كامياب بوده

انگيزه: وضعيت سينماي افغانستان را چگونه مي بينيد وسينما گران ما با چي مشكلات مواجه هستنند؟

جميلي : سينماي افغانستان سه دهه جنگ را گذرانده افرادي كه دراين عرصه بسيار خوب كاركردند وفعلاًهم هستند اما شرايط كاري برايشان مساعد نيست دربين كسانيكه كه در اين عرصه كارميكنند انسجام وهم آهنگي درست نيست وارگان هاي كه كمك ميكنند وهمين مسايل را رشد ميدهند بصورت درست هما هنگ نيستند به نظرمن بايد به اين مردم موقع كار مساعد شود

انگيزه: چرا دولت درزمينه بهبود وضع سينما اقدامي نمي كند تاكي اين وضعيت ادامه داشته باشد ؟

جميلي: به نظرمن چند مساله دراينجا است دولت اگر پول دارد آن رانميتواند به صورت درست به مصرف برساند ضمناً دولت هماهنگي با ارگان هاي كمك كننده ندارد  اگرداشته باشد  دولت ميتواند  توسط ارگان هاي خود اين مساله را كنترول كنند وپولي كه دراين عرصه مي آيد به صورت درست مصرف شود

انگيزه: عدم هما آهنگي وعدم انسجام درعرصه فلم سازي در دولت تاچه حدي وجودارد؟

جميلي: منظور شما اگر اين باشد  كه هما هنگي درعرصه سينما چي است گفته ميتوانم كه فعلاً دولت افغانستان يك دولت حاكم است  وضمناً ارگان هاي كه درعرصه سينما باوزارت اطلاعات وفرهنگ همكاري دارندپول دارند وبودجه به فلم ها نزد آنها است مشكل بين ارگان هاي دولتي ودونر ها است اگردولت  افراد حسابي ودرست خودرا بشناسد و به آنها  وقت بدهد از همين شرايط استفاده كنند من فكر ميكنم  كه اقدام خوب درعرصه سينما باشد هماهنگي بين دولت، دونرها وسينما بايد باشد.—

ستاك

شماره هاي 40 و 41/ 10 قوس 1387/ 30 نومبر 2008

برادران لومیر در سال (۱۸۹۵) دوربین سینماتوگراف را اختراع کردند. هرچند نمی‌توان این دو برادر فرانسوی را یگانه افرادی دانست که به پیدایش هنر سینما کمک کردند. پیدایش سینما و فن فلمبرداری خود مرهون پیشرفت‌های بسیار زیادی هم در عرصهُ تکامل نگاتیو بود و هم تکامل دستگاه‌های اولیه عکاسی. بطوریکه نمی‌توان قاطعانه از یک نفر به‌عنوان مخترع سینما نام برد. دستگاه‌هایی همچون کینتوسکوپ، ویتاسکوپ و بایوسکوپ همگی در پیدایش دستگاه سینماتوگراف موثر بوده‌اند.

برادران لومیر خود ده‌ها فلم کوتاه ساختند که همهُ آنها صرفاً از یک نما تشکیل می‌شد و قطع و وصل و تدوین در آنها وجود نداشت. از جملهٔ این فلم‌ها می‌توانیم به “ورود قطار به ایستگاه”، “خروج قایق از لنگرگاه”، “غذا خوردن کودک” و “خروج کارگران از کارخانه” اشاره کنیم.

پس از لومیرها، ژرژ مه‌لیس باعث تکامل فن سینما شد. دیدگاه مه‌لیس نسبت به سینما یک دیدگاه تئاتری بود. او پرده‌های گوناگونی از نمایش را فلمبرداری می‌کرد و سپس این پرده‌ها را به یکدیگر متصل می‌کرد. ژرژ مه‌لیس همچنین پدیدآورنده‌ فن تروکاژ در سینماست. پس از مه‌لیس، ادوین اس پورتر باعث تکامل بنیادین و ساختاری سینما شد. او با ساختن فلم‌های “زندگی آتش‌نشان آمریکایی” و “سرقت بزرگ قطار” سینما را به عنوان پدیده يي که امروزه می‌شناسیم معرفی کرد. سینمای پورتر دیگر ارتباطی به تئاتر نداشت، بلکه هنری مستقل و جدید بود. پورتر، پیشگام فن تدوین فلم نیز می‌باشد. راهی که او در سینما آغاز کرد در نهایت به سینمای داستان‌گوی هالیوود منجر شد.—     انترنت