شماره 44 سه شنبه 22 ثور سال1388/12می2009

نیویارک ټایمز لیکي د پاکستان سرحد به د امریکا قواوو په مخکې لویه ستونزه وي. نږدې شل زره تازه عسکر افغانستان ته روان دي.

ورځپاڼه لیکي د طالبانو د تگلارو جوړوونکي خپل یو بری د افغانستان او پاکستان سرحد گڼي او په دې باور لري چې امریکا په پاکستان کې د دوی پر پټو مرکزونو نشي ورتلای.

نیویارک ټایمز لیکي، د قبایلو د سیمې یو ٢٨ کلن ځوان چې د طالبانو لوجستیکي چارې تنظیموي وايي چې د طالبانو ستراتیژي په دې ولاړه ده چې د پاکستان په داخل او شاووخوا سیمو او سرحد باندې آزاد تگ راتگ وکړي، هغو پاکستاني وگړو ته توجه وکړي چې جلب او جذب ته آماده دي او همدارنگه د افغانستان له کلیوالو خلکو سره خواخوږي وښيي.

دی وايي د طالبانو لپاره د سرحد دواړو غاړو ته روانه جگړه یوه ښکاري.

ورځپاڼه لیکي، ددغه سړي توره ږیره او ویښتان داسې وو چې په آسانۍ په ټول پاکستان کې تگ راتگ وکړای شي. دی د خپلو نورو ملگرو طالبانو له ویرې د خپل نوم له اخیستلو ډډه کوي.                               نیویارک تایمز لیکي، ددغه کس خبرېې له هغه مرکو سره مقایسه شي چې په تیرو شپږ میاشتو کې مطبوعاتو له طالبانو سره کړي دي، دا خبره ښيي چې دی د طالبانو باخبره کس دی.                     

ورځ یکي، دی د امریکا د پوځ د مرکزي قوماندې د مشر جنرال ډیویډ پټریس له هغه پلان نه خبر دی او اندیښنه ورباندې لري چې دی غواړي خپل د عراق له تجربه چې د عراق د تندروان      

و له ځپلو نه یې لري، په افغانستان کې هم استفاده وکړي.

دی وايي: “زه د پټریس له کار نه خبر یم. خو موږ خپل افغانان پیژنو. دوی به له پټریس نه پیسې واخلي خو د هغه په طرف به نه وي. داسې ډیر خلک شته چې هم له افغانانو او هم له امریکایانو سره همکاري لري. دوی پیسې له امریکایانو اخلي خو معلومات موږ ته راکوي او وسلې راباندې خرڅوي”.

نیویارک ټایمز لیکي، دغه سړی وايي، امریکایان به دا کال ډیرې قواوې راولیږي خو دی باوري دی چې امریکایان ددې توان لري چې د کلیو واک په خپل لاس کې واخلي. دی وايي، ددې لپاره چې موږ وباسي نو بایدې هوايي بمبارئ وکړي او له دې سره ملکي تلفات زیاتیږي.

یوازنی شی چې دی یې ډیر تر تاثیر لاندې راوستی، هغه د بې پیلوټه الوتکو بمباري دی. دی وايي، په دغو حملو کې دده ٢٩ تنه ملگري وژل شوي دي.

ورځپاڼه لیکي، د صوبه سرحد په بونیر کې روانه جگړه د طالبانو له خوا د سیمې د بې ثباتئ د او پر اتومي وسله لرونکي پاکستان باندې د غالبېدو د روان جنگ اول خط دی. همدا طالبان امریکا او د ناټو عسکرو ته ددې خبرې اشاره هم رسوي چې دوی افغانستان ته هم جنگیالي لیږي چې د افغاني طالبانو سره له ملک نه د خارجي قواوو په ایستلو کې مرسته وکړي.

نیویارک ټایمز لیکي، که څه هم د طالبانو لپاره د سرحد دواړو غاړه ته روانه جگړه یوه ښکاري خو د امریکا مخې ته دغه سرحد لوی خنډ گرځېدلی دی.

ورځپاڼه لیکي، که څه هم د تروریزم په خلاف جگړه کې پاکستان د امریکا سره یووالی اعلان کړی خو دوی امریکايي عسکرو ته ددې اجازه نه ورکوي چې له افغانستان ته پاکستان ته ور واوړي او یا په قبایلو کې د القاعدې او طالبانو په خلاف د پاکستان له پوځ سره گډ عمالیات وکړي.

شماره44سه شنبه22ثور1388خورشیدی /12می2009

محمد داود سیاووش

ملاقات سران ایالات متحده، افغانستان وپاکستان در واشنگتن در زمان صورت گرفت که حکومت آصف علی زرداری عدم کفایت خود را در اداره امور بااز دست دادن پنجاب به نواز شریف، ابقای قاضی القضات قاضی چودری وعقد معاهده سوات به اثبات رسانید، طالبان تا صد کیلو متری اسلام آباد رسیدند و در کابل آقای کرزی با اظهارات احساساتی افغانستان را د رموقعیتی قرار داد که باید ایالات متحده ظاهراً از روابط کابل دل خوش نداشته و به نوعی راه حل را از طریق پاکستان جستجو کند. از خوشبختی مردم افغانستان بود که در اسلام آباد یک حکومت قوی بر سراقتدار نیست ورنه همه فورمول ها از طریق آن کشور در افغانستان عملی میشد. با آنکه هولبروک در این رابط اشاراتی دارد که بدون همکاری پاکستان صلح در افغانستان تا مین نخواهد شد دعوت طالبان پاکستانی از گروه های هم پیمان افراطی شان چون لشکر طیبه که مسوول حملات در مومبئی شناخته میشود، اسامه بن لادن، جنبش اسلامی ازبکستان وطالبان افغانستان به دره سوات وتوافق زرداری با انفاذ قوانین طالبی در سوات با عث تکان شدیدی در غرب گردید. در کابل بلند شدن صدا های چون قانونمند شدن حضور نیروهای بین المللی. عدم توشیح قانون رسانه ها، توشیح بعضی قوانین قبل از مطالعه ، به خاطر راضی نگهداشتن برخی حلقات در داخل کشور ، مذاکرات  مخفی با برخی از حلقات مخالفان ،تماس با عربستان سعودی به خاطر ایجاد نوعی آشتی با بعضی از حلقات خواهان کناره گیری وانشعابات در دورن دستگاه دولت وجنگ روانی ضد غرب مخصوصاً ایالات متحده از طریق برخی از رسانه های رسمی ، مخالفت علنی رئیس جمهور با بمباران های هوائی وسم پاشی مزارع کوکنار غرب رادر موقعیتی دشواری قرار داد. در این حال مطالبات ایالات متحده از حکومت افغانستان در تشدید مبارزه با قاچاق مواد مخدر وفساد اداری وضعیت را طوری شکل داد که امریکا در افغانستان دچار نوعی سر درگمی سیاسی شد چون تیمی را که خودش آورده بود دو آتشه ترا از مخالفان در مقابلش قرار گرفت ودر شرایطی که انتخابات ریاست جمهوری وارد دومین دورش در افغانستان میشود با وجود ملیارد ها دالر مصرف جامعه جهانی به ظهور اپوزسیونی که باید به صفت الترناتیف در دوره دوم سربلند نمایند  اجازه داده نشد. جامعه مدنی در تنگنای فقط تشکیل چند جلسه واظهار نظر های ضدونقیض در موارد مختلف قرار گرفت. ولی در مقابل نیروهای طرف مخالف در دستگاه دولت حضور فعال یافته حتی قادر به کمپاین به خاطر رسیدن به قدرت به طور غیر مستقیم شدند ناظرین  سیاسی میگویند که در چنین اوضاع واحوال تدویر جلسه با رئیس جمهوری که چند ی بعد دوره کارش پایان می یاید وبارئیس جمهوردیگری که صلاحیت مهار نمودن حلقات استخباراتی ونظامیان خود را ندارد و اردوی آن به خاطر جنگیدن با یک کشور همسایه تربیه شده نه با تروریستان وطالبان جز ضایع وقت چیز دیگری نمیتواند تعبیر شود، اما احتمالاً نگرانی غرب از رسیدن طالبان به نزدیک اسلام آباد ورسیدن آنان به حلقه وصل اصلی افراطیون در پنجاب با توجه به اینکه مراکز بزرگ نیرو های ذروی پاکستان میباشد وهیجانات نمایشی که در دولت افغانستان به خاطر جدا نمودن راه شان از غرب پیدا شده از نظر کارشناسان این اولویت را در دستور روز اداره اوباما قرار داد که با آصف علی زرداری و رییس جمهور کرزی که از قبل آماده کشتی گیری نرم بود دیدار نماید. به قول سناتوران امریکایی کرزی در برابر سوالاتی که در قصر سفید مواجه شد جوابات گنگ داد و همزمان با این ملاقات حادثة بالابلوک فضای مذاکرات را طوری مکدر ساخت که احتمالاً ریچارد هولبروک مجبور شد اعلان نماید که دور بعدی مذاکرات میان سه کشور پس از انتخابات ریاست جمهوری افغانستان تدویر خواهد یافت. اختصاص بودیجه (65) ملیارد دالرایالات متحده به افغانستان در سال (2010م ) و وعده کمک های عاجل به پاکستان نشان میدهد که ایالات متحده در هر نوع تعامل سیاسی در منطقه حضور فعال خود را حفظ خواهد کرد ولی از اینکه در افغانستان یک تیم قوی کاری برای همکاری در حال حاضر وجود ندارد و در پاکستان یک اداره ضعیف ملکی قادر به کنترول اوضاع نبوده به گفته آگاهان به طرف سقوط در حرکت است مایه دلهره و نگرانی ایالات متحده میباشد. اوباما حاضر نیست مانند دوره بوش چک های سفید به پاکستان بدهد تا آنکشور آنرا در مسابقه تسلیحاتی با هند به مصرف برساند و در افغانستان با حکومتی که حتی حاضر نیست بالای تروریستان و تندروان بمباری صورت گیرد امکان کار را ضعیف میبیند. کارشناسان میگویند در کابل تعاملات سیاسی جدید در جریان است که احتمالاً میخواهند در وجود نوعی سازش های منطقوی و عربی از غرب بریده و با تعاملات جدید در دور جدید حکومت نمایند. ولی غرب که با راندن طالبان و کمک های چندین ملیارد دالری توقع داشت هشت سال پس از اداره طالبان در افغانستان یک اداره کارا، قوی، شفاف و مبتنی بر دموکراسی، آزادی بیان و مردمسالاری را ببیند به وضاحت ملاحظه مینماید که عدة زیادی که به ظاهر در این پروسه با غرب رفته اند به این روند به صفت یک جریان طبیعی و قابل تطبیق معتقد نیستند و فقط بخاطر بقای خود با آن در گذشته نوعی سازش داشتند. با پایان دوره کار رییس جمهور کرزی ظاهراً دوره کشتی گیری های نرم به پایان میرسد اما اینکه افغانستان با وجود اینهمه ریزرف ها و منابع به هدر رفته غرب به کدام سو در حرکت است قابل سوال میباشد. در دستگاه دولت افغانستان کسانی نیز عضویت دارند که اساسات دموکراسی را با جامعه افغانی سازگار نمی دانند و خواهان اداره کشور به شیوه امارت های بدوی میباشند. متأسفانه این افراد در بسیاری از ابعاد مطرح و صدای شان شنیدنی میباشد این صدا ها را میتوان از تالار شورا، حکومت و بسیاری از مراکز قدرت به وضاحت شنید که در واقع آنان با حمایت خود غرب به آن رتب بلند برگزیده شده اند. در مقابل این صدا ها احزاب  ضعیف و بی برنامه یی وجود دارند که فقط بخاطر امتیاز گیری و مطرح شدن مؤقتی سر بلند کرده و اصلاً پشتوانه معنوی چندانی ندارند. در حالیکه چوکات نظام توسط ائتلاف بین المللی از سقوط حفظ شده، در این میان مردم کتله های خاموش و متحیری اند که در فعل و انفعالات سیاسی اصلاً مطرح نیستند و فقط از نام شان تجارت میشود آنان به غیر از اشک و آه و آواره گی هیچ چیزی از دست به دست شدن قدرت به دست نمی آورند. همین نیروهای مطرح به جهان چنان فهمانده اند که گویا هلمند از عقب مانده ترین مناطق جهان میباشد که مردمش به هیچ مفهومی از مدنیت معاصر آشنا نیست در حالیکه به همگان معلوم است که چهل یا پنجاه سال قبل لشکرگاه یکی از مناطق صنعتی افغانستان بود. به همین سان سایر مناطق افغانستان در وضعیتی قرار دارند که یک گروه توسط جامعه جهانی به سرنوشت ملیون ها نفر طوری حاکم شده که هر نوع صدای دگر اندیشی را سرکوب میکند. در نورستانی که حالا به حیث ولایت نا آرام شناخته میشود تا چند سال قبل مردم در خانه ها به چوکی ها می نشستند و زنان در بیرون منزل کار می کردند. غرب هر گاه بخواهد با منافع کوتاه مدت خود وضعیت مردم افغانستان را از زبان عده یی که با آنان تماس دارد ارزیابی کند. شاید برای همیش در اشتباه بماند. غربی ها هنوز با مردم واقعی افغانستان مقابل نشده اند و اکثراً در باره آنان از زبان کسانی که بقای خود را در غیر مدنی نشان دادن مردم خود میبینند حرف هایی شنیده اند.

 اگر با تغییر تاکتیک  های جنگی به عوض مرمی به مردم محلات بسته های کمپل، لباس، غذا و دوا از آسمان بریزد.

 اگر به عوض شنیدن حرف کسانی که مردم را گروگان گرفته اند از زبان خود مردم نظریات، پیشنهادات و انتقادات شان شنیده  شود و بخاطر رفع آن تدابیر اتخاذ شود.

-اگر سیاسیون را از روی گارد محافظ، اندازه ثروت و قدرت محلی شان نه، بلکه از روی تحلیل و برداشت شان از جامعه شناسی و روانشناسی مردم شناخته شوند.

 اگر این مسأله را قبول کنیم که با پایان جنگ سرد نباید مردم را در گرو گروه های مسلح بگذریم وباید زبان مردم، چشم مردم و گوش مردم را بازکنیم در آنصورت شما سیمای یک  افغانستانی را میبینید که در آن این اجاره داران و تیکه داران اصلاً جایی ندارند.

همانطوریکه دوره جنگ سرد به پایان رسید، همانطوریکه دوره استبداد قرون وسطایی طالبی به پایان رسید. دوره سیاست های عرفی هم به پایان رسیده دوره دیپلماسی فعال در سطح منطقه و جهان باید آغاز یابد. غرب باید به عوض مذاکرات ضایع کننده وقت به فکر آن باشد که در کشمکش جدید انتخاباتی که نیرو های طرفدار مردمسالاری زمینه حرف زدن را ندارند بازی را طرفداران استبداد نظام قرون وسطایی نبرند ورنه انتظار (11) سپتمبر های به مراتب خطرناک را باید بکشند.

منطقه آبستن یک تغییر است

 شماره 37 یکشنبه 7 میزان 1387 مطابق 28 سپتامبر 2008

 اگر واقعاً طوریکه گفته میشود ستراتیژی ایالات متحده در افغانستان تغییر مثبت نماید و در تحلیل و ارزیابی اوضاع نظامی- سیاسی منطقه به نتیجه گیری های جدید رسیده باشند به صراحت میتوان گفت که منطقه آبستن یک تغییر کلی میباشد.در یک تعریف جدید از مناسبات بین المللی منطقه، ممکنست آرایش نیروهای سیاسی و سمتگیری های بین المللی در معادلات جدید قدرت طوری شکل بگیرد که صحنه های سربازگیری از مناطق کشمیر و نوار مرز افغانستان با تحولات جدید دستخوش تغییرات کلی شده، ایالات متحده در انتخاب متحدین منطقوی خویش تجدید نظر نماید، اکنون جهان ناظر اوضاع است که آتش یک سپتمبر دیگر از دامن منطقه بلند خواهد شد. با این حال هرگاه برخورد امریکا مانند گذشته با تساهل و تسامح در ستراتیژی جدیدش باشد با توجه به جنگ روانی که در منطقه برضد امریکا و غرب جریان دارد شکست ناتو از کوه پایه های افغانستان و نوارمرز به مفهوم شکست غرب و برچیدن گلیمش از منطقه میباشد، در غیر آن هرگاه این ستراتیژی با توجه به واقعیت های موجود اطراف افغانستان تغییر و انکشاف کند افغانستان با موقعیت بلند جیوپولیتیک خویش میتواند به مرکز تحکیم صلح و انکشاف دیموکراسی در منطقه مبدل گردد.

 شماره 37 یکشنبه 7 میزان 1387 مطابق 28 سپتامبر 2008   نوشته محمدداودسیاووش

پس از تغییر ستراتیژی در عراق و ملاحظۀ پیامد های مثبت آن واشنگتن در پی آن شد که در ستراتیژی آن کشور در افغانستان نیز تغییر بیاورد.

به گزارش تایمز طی یکماه آینده ستراتیژی ایالات متحده امریکا در افغانستان تغییر خواهد کرد. این تغییر به گزارش نیویارک تایمز بر اساس چهار بررسی صورت میگیرد که تحت نظر معاونین ارشد ملکی و نظامی رییس جمهور بوش انجام می یابد.

گفته میشود که این بررسی به کمک دیپارتمت های دفاع، امور خارجه، مالیه، زراعت و استخبارات ایالات متحده انجام می یابد و قرار است اداره امنیت ملی ایالات متحده بر مبنای گزارشات فوق تصویر جدیدی از ستراتیژی آینده ایالات متحده در رابطه به افغانستان ارائه نماید. در ماه های اخیر میزان تلفات نیروهای ایالات متحده در افغانستان به مقایسه عراق افزایش را نشان میدهد و به موازات آن مسوولان ایالات متحده اخطار داده اند که اگر هر چه زودتر به افغانستان توجه نشود ممکنست وقت ضایع گردد. نیویارک تایمز مینویسد که بررسی ها عمدتاً در استقامت های مبارزه با دهشت افگنی، امور سیاسی و مسایل مربوط به انکشاف صورت میگیرد، گفته میشود این بررسی ها همچنان مسایلی را تحت غور قرار میدهد که چگونه شش میلیارد دالری که سالانه به افغانستان ایالات متحده کمک میکند به مصرف میرسد، مؤثریت تیم های کوچک متحدین ملکی و نظامی چگونه در ستراتیژی افغانستان بهبود یابد تا رشد اقتصادی افزایش یابد و چگونه یک توازن را بین عملیات نظامی علیه جنگجویان القاعده در پاکستان و بهبود کمک های انکشافی به آن کشور ایجاد کرد؟ اما نیویارک تایمز از قول جیف موریل سخنگوی وزارت دفاع قید میکند که تحلیل در مورد افغانستان مانند بررسی سال (2006م) پالیسی ایالات متحده در عراق نخواهد بود.           

این تغییر ستراتیژی در حالی صورت میگیرد که به نوشته فایننشال تایمز«امریکا در پی مسیر جایگزین پاکستان میباشد» همزمان با مخالفت پاکستان در حمله به پناه گاه ها و قرار گاه های جنگجویان القاعده رابرت گیتس وزیر دفاع ایالات متحده به فایننشال تایمز گفته که امریکا بر اساس قوانین بین المللی حق دارد برای حفاظت از نیروهای خود دست به عملیات نظامی در پاکستان بزند. به گفته گیتس شاید پاکستان با حکمی در قانون بین المللی که به امریکا اجازه اقدام یک جانبه را داده موافق نباشد گیتس تأکید میکند که پنتاگون وظیفه دارد تا از نیروهای کشور خود حفاظت کند. این روزنامه از یک سناتور امریکایی نقل کرده که گفته است: منشور سازمان ملل متحد که بر اساس آن امریکا در افغانستان به عملیات پرداخته این حق را به ایالات متحده میدهد که در هنگامی که کشوری یا نمیخواهند و یا نمیتواند مراقب تروریستان بین المللی در درون قلمرو خود باشد از خود دفاع کند. این اظهارات در حالی صورت میگیرد که آصف علی زرداری رییس جمهور پاکستان علناً مخالفت خود را با حمله بر قرارگاه های جنگجویان القاعده در خاک پاکستان در مجمع عمومی سازمان ملل ابراز داشت. پاکستان به دلیل راه اکمالاتی نیروهای ایالات متحده برای غرب از اهمیت بزرگی برخوردار است. به نوشته فایننشال تایمز از قول وزیر دفاع ایالات متحده چهل درصد مواد نفتی و هشتاد درصد محموله های تدارکاتی از مسیر پاکستان به مراکز نیروهای تحت رهبری ایالات متحده در افغانستان انتقال می یابد. ناظرین سیاسی میگویند که با توجه به تیره گی روابط غرب با روسیه در رابطه به جنگ در گرجستان و مخالفت ایران با حضور ایالات متحده در افغانستان راه اکمالاتی از طریق پاکستان برای نیروهای ایالات متحده در افغانستان از اهمیت ویژه یی برخوردار است رهبران پاکستان در حالی از آماده گی شان در جنگ با القاعده و طالبان اظهار آماده گی مینمایند که جنرال حمید گل رییس پیشین استخبارات پاکستان به صراحت به خبرنگاران اظهار میدارد که مردم از هر کجایی جهان به پاکستان می روند تا به قول وی با برادران مجاهد خود کمک نمایند. جنرال حمید گل تأکید کرد که هر آنکه ذهنیت افغانی داشته و افغان باشد و اگر پنجابی و قبایلی باشد هر جا که جهاد باشد باید خود  را برساند. حمید گل اظهار میدارد که مجاهدین پاکستانی نمیخواهند با عساکر پاکستانی جنگ کنند بلکه میخواهند اردوی پاکستان راه آنانرا سد نکنند و بگذارد که به داخل افغانستان بروند. جنرال حمید گل شرط تأمین آرامش در منطقه را خروج نیروهای ایالات متحده از منطقه میداند.

این اظهارات در حالی صورت میگیرد که چند روز قبل القاعده و طالبان در هوتل ماریوت اسلام آباد با اجرای فعالیت انفجاری مانور بزرگی را به خاطر نشان دادن بی کفایتی دولت پاکستان در تأمین صلح انجام دادند.

به نظر آگاهان تا هنوز معلوم نیست که اداره بوش تا چه اندازه تغییر در ستراتیژی این کشور به وجود خواهد آورد، گوردون جاندرو سخنگوی کاخ سفید و سایر مقامات ایالات متحده از امکان به وجود آمدن تعدیلات در ستراتیژی موجود امریکا برای افغانستان سخن میگویند اما برخی مسوولان ایالات متحده مانند رییس ستاد ارتش جنرال مولین از یک برخورد جدید بسیار جامع صحبت میکنند که پاکستان و پناه گاه هایش را برای شورشیان مانند افغانستان در بر گیرد. صاحبنظران میگویند یکی از دلایل وخیم شدن اوضاع در جنوب افغانستان نبود دیگاه واحد در ایالات متحده در زمینه برخورد با مراکز دهشت افگنان در آنسوی مرز افغانستان میباشد که بالاخره منجر به ضرورت طرح ایجاد یک ستراتیژی جدید شد.

حتی در همین وضعیت موجود نیز در حالیکه یک هفته قبل قوماندان ارشد ایالات متحده و ناتو در افغانستان حد اقل ده هزار عسکر اضافی تقاضا نمود رابرت گیتس وزیر دفاع در حالیکه در کنفرانس لندن با استفاده از تجربه عراق بر ضرورت اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان تأکید داشت بعداً از خطر گسترش صریح و ارسال نیروها به افغانستان هشدار داده در یک جلسه استماعیه کمیته نظامی سنا گفت: گسترش صریح نظامی در کشوری که دارای تاریخ مقاومت به مقابل قوای خارجی میباشد نتیجۀ منفی خواهد داشت.

صاحبنظران میگویند که ایالات متحده در وضعیت موجود پاکستان را به چشم انبار باروت میبیند که اگر به آن دست بزند انفجار میکند اما اگر دست هم نزند بازهم انفجار مینماید و در هر دو صورت غرب مخصوصاً ایالات متحده با خطر آن مواجه است. آگاهان میگویند یک راه وجود دارد که اگر ایالات متحده به این انبار دست بزند شاید چند فیصد امکان داشته باشد که در اثنای دور انداختن در دست انفجار نکند. طوری که دیده میشود احزاب و سازمان های سیاسی پاکستان دارای خطوط مشخص نیستند و هر لحظه میتوانند بر اساس منافع موقعیت شانرا تغییر دهند چنانچه اظهارات اخیر آصف زرداری در مجمع سازمان ملل مؤید همین ادعا میباشد. به نظر آگاهان تغییر ستراتیژی ایالات متحده در حالیکه چند ماه به ختم کار ریاست جمهوری رییس جمهور بوش باقی مانده به خاطر آنست تا سیاست ایالات متحده را در رابطه به افغانستان به مسیر درستی قرار دهند که برای رییس جمهور آینده درد سر آفرین نباشد. با آنکه هنوز باید انتظار کشید که تغییر در کدام ابعاد و با چه عمق صورت میگیرد. تاکتیک های موجوده ایالات متحده کارآیی لازم ندارند رسانه ها میگویند که مأمورین ایالات متحده در حال حاضر در کابل، اسلام آباد و واشنگتن نظریات گوناگون در رابطه با مبارزه با دهشت افگنی دارند که عقب مانی و ناکامی شان در جنگ نیز احتمالاً ناشی از همین تعدد نظریات میباشد. وضعیت جیوپولیتیک منطقه طوری شکل گرفته که با فروپاشی شوروی تعریف متحد در منطقه دشوار میباشد اکثراً متحدین دیروز در صف مخالفین امروز قرار گرفته اند و این نیروها با نهادهای مدنی، دیموکراسی، مردمسالاری و ارزشهای معاصر مخالف میباشند پاکستان برای مقابله با هند هنوز به مدارس سربازگیری در کشمیر و مقابله با حکومت های مخالف مزاجش در افغانستان به مراکز دهشت افگنی نوار مرز افغانستان ضرورت دارد ولی برای ایالات متحده این پروژه با مرگ شوروی خاتمه یافته است بنابران طالبان و طرفدارانشان سعی دارند با بحرانی ساختن وضعیت منطقه غرب را در گرو خود نگهدارند در حالیکه ایالات متحده و غرب با توجه به وضعیت جدید که زمینه های بذر اندیشه های مدنی را در آسیای میانه و برخی مناطق افغانستان مساعد میدانند میخواهند به پیش بروند و از متحدین دیروزشان فاصله بگیرند. پاکستان میداند که رقیبش هند در نبود جهان دو قطبی شاید در سیمای یک متحد مطمئن به ایالات متحده در آید و جماهیر آسیای میانه با کوتاه شدن دست روسیه از آن مناطق شاید با سرعت به طرف جامعه باز و مدنی حرکت نمایند. هنوز باید منتظر ماند و دید که بالاخره ایالات متحده با متحد ستراتیژیک دیرین خود پاکستان که مانند مار آستین برایش شده در ستراتیژی جدید چگونه برخورد خواهد کرد؟

بکتاش سیاووش

در عمر اندکی بیش از شصت سال دولت پاکستان، هیچ گاه سرنوشت کشور و ملت به این بغرنجی و حساسیت نبوده است و هیچ گاه مثل این روز ها پاکستان آشفتگي سياسي ، خشونت های تروريستي ،ضعف اقتصادي وتیره گی روابط  با دو همسايه اصلي یعنی هند و افغانستان را همزمان تجربه نکرده است.

آصف علی زرداری و مشاوران کم تجربه اش با حذف نواز شریف و حزب مسلم لیگ(نواز) دولت سست و بی بنیادی را بناکردند که از درون کم رونق بوده و براساس یک جانبه نگری و یکه تازی اداره می شود.

گذشته از مشكلات داخلي كه شمرده شد، چالش‌هاي سياست خارجي پيش روي دولت نوپای پاکستان هم کم نیست. دولت زیر رهبری حزب مردم در تقابل با طالبان پاکستان نبردی طولانی را در پیش روی دارد که ادامه همكاري ضد‌تروريستي با آمريكا همزمان با اینکه مقامات کاخ سفید به شکل فزاینده‌ای از عملکرد پاکستان در قبال جنگجویان القاعده و طالبان در مناطق مرزی با افغانستان ناراضی بوده و خواستار عملیات در درون مرز های پاکستان هستند این همکاری را برای حکمرانان تازه کارپاکستان دشوار می سازد.

تقابل دیدگاه:

در دولت بوش عده‌اي از ميزان همكاري پاكستان در مقابله با شبه‌نظاميان طالبان و القاعده ابراز نااميدي كرده‌اند و به همين دليل سياست افزايش حضور نظامي در خاك پاكستان در واشنگتن اتخاذ شده‌است. جورج بوش، در ماه جولای (قوس) براي اولين بار بطور محرمانه دستور داد تا نيروهاي عمليات ويژه آمريكا بدون اينكه تاييد قبلي از دولت پاكستان دريافت كنند، حملاتي زميني در خاك اين كشور انجام دهند.

اين دستور محرمانه نشان‌دهنده نقطه عطفي در رفتار دولت آمريكا پس از تقريبا (7) سال همكاري با پاكستان در مبارزه با طالبان و القاعده است.اين كار شرايط را براي دولت جديد پاكستان دشوارتر مي‌كند و اين دولت نمي‌تواند نگراني‌ها و ملاحظات داخلي را با درخواست‌هاي خارجي و به‌ويژه خواسته‌هاي واشنگتن سازگار كند. نظرسنجي‌ها نشان مي‌دهد كه نزديك به (80) درصد از مردم پاكستان با عمليات نظامي آمريكا در خاك اين كشور مخالفند، این درحالیست که پس از پیاده شدن واحد سربازان آمریکایی برای عملیات در درون مرزهای پاکستان مجلس ملی این کشور در بيانيه شديد‌اللحني خواستار آماده‌شدن ارتش براي پاسخ به اين عمليات شد وژنرال پرویز اشفق كياني رییس ارتش اعلام کرد این کشور در قلمرو خود وجود هیچ نیروی خارجی را تحمل نخواهد کرد، و هشدار داد كه نيروهاي كشورش از اين به بعد نيروهاي بيگانه را از ورود به خاك پاكستان منع خواهد كرد.

يوسف رضا گيلاني، نخست‌وزير پاكستان هم حمايت خود را از سخنان صريح ژنرال كياني اعلام كرد و در یک سخنرانی تلویزیونی گفت که سخنان كياني منعكس‌كننده عقايد و سياست‌هاي دولت پاكستان است و او از آن حمایت می کند.

سخنان كياني در انتقاد از آمريكا از اين جهت مهم تلقي مي‌شود كه او به ندرت در جمع عمومي صحبت مي‌كند، ديگر اينكه او فرمانده قدرتمندترين بخش از دولت پاكستان يعني ارتش است.

همراهی با ارتش جدایی از آمریکا:

حمايت بي‌چون و چراي نخست وزير پاكستان از مواضع ارتش مي‌تواند به مفهوم پايان يا حداقل اختلالي جدي در روابط پاكستان و آمريكا باشد.

زرداري در داخل پاكستان با مشكلي بزرگ به نام ارتش رو‌به‌روست. ارتش همچنان از بازيگران مهم عرصه سياست پاكستان است و از قضا همين نهاد، سابقه همكاري و نزديكي با طالبان را دارد، همين ارتباط نزديك است كه تلاش هر دولتي در اسلام‌آباد را براي ريشه‌كني شبه‌نظاميان در خاك پاكستان، بي‌اثر مي‌كند. با درک این واقعیت آمریکا پس از روی کار آمدن حکومت زیر رهبری حزب مردم پيش از هر كاري اقدام برای مهار ارتش را روی دست گرفت اما عدم  دقت و ملاحظه لازم برای اینکار باعث آن گردید که ارتش پاکستان با عملیات های نظامی آمریکا به خاک اینکشور احساس حقارت نموده و به واکنش در برابرآن بپردازد،این عکس العمل های ارتش پاکستان و همدستی حکومت غیر نظامی اینکشور -که از متحدین آمریکا برای تحقق طرح هایش در منطقه خوانده می شود- در واقع  كليه رویا ی آمریکایی ها در مهار ارتش اینکشور را برهم زد.

این مساله زمانی با قاطعیت بیشتر مطرح گردید که در یک اقدام ضد آمریکایی وهمآهنگ با فرماندهان ارتش آصف علي زرداري رئيس جمهور پاكستان روز شنبه (20) سپتامبردر اولين سخنراني خود در مجلس اين كشور گفت كه به تروريست‌ها و قدرت‌هاي خارجي اجازه نخواهد داد تماميت ارضي كشورش را نقض كنند.

زرداري گفت:”پاكستان نبايد اجازه دهد كه از خاكش براي حملات تروريستي عليه كشور‌هاي ديگر استفاده شود، پاكستان همچنين هيچگونه  نقض تماميت ارضي اين كشور را به نام مبارزه با شبه نظاميان تحمل نخواهد كرد.“

آصف علي زرداري كه همزمان با ادامه حملات موشكي آمريكا از خاك افغانستان به مناطق قبايلي پاكستان سخن مي‌گفت، افزود: ما بايد تروريسم و افراط گرايي را ريشه كن كنيم… اما ما تجاوز به حاكميت ملي و تماميت ارضي كشورمان را از سوي هيچ قدرتي تحت لواي مبارزه با تروريسم تحمل نخواهيم كرد.

دریک خط قرار گرفتن دیدگاه های ارتش، سازمان استخبارات نظامی و حکومت پاکستان باعث مي‌شود كه واشنگتن با چشم‌هايي نگران به فكر تغيير سياست خود در مقابل پاكستان باشد. ازدید کارشناسان در حال حاضر آمریکا به این گفته که” آمریکا و پاکستان برای حفاظت از جان انسان‌های بی‌گناه با هم همکاری می کنند،تبادل اطلاعات دارند و سرویس‌های اطلاعاتی و نیرو های نطامی با هم کار می کنند” اکتفا کرده و منتظر تحولات جديدیست که قرار است  از راه برسد.Ÿ

 شماره 37 یکشنبه 7 میزان 1387 مطابق 28 سپتامبر 2008

شماره 37 یکشنبه 7 میزان 1387 مطابق 28 سپتامبر 2008

ستاک

اخیراً وزارت دفاع افغانستان طرحی را مطرح نموده که به موجب آن در نوار مرز با پاکستان قوای مشترک به خاطر اجرای عملیات ضد دهشت افگنی تشکیل شود، در عقب این طرح به ظاهر ساده سوالات ذیل لاجواب میمانند:

-  اولاً قوای مشترک در حالی میتواند تشکیل شود که هر دو طرف از نظر تخنیک محاربوی متوازن باشند. در حالیکه پاکستان در شرایط موجود از نظر نظامی یکی از قدرت های نظامی منطقه میباشد و افغانستان اردوی خود را به دست خود منحل نموده. قوای هوایی ندارد. سطح اکمال اردوی ملی به حدی نیست که در موازنه با طرف مقابل قرار گیرد پس چگونه میتوان این تشریک مساعی را به وجود آورد؟

-   ثانیاً حسن نیت طرف مقابل را نیز باید مطالعه نمود، در حالیکه بیش از (90) هزار نیروی مسلح پاکستان در مرز قرار دارد اما از ورود افراد بیت الله محسود به خاک افغانستان ممانعت نمیکنند و طیارات بی پیلوت امریکایی را که میخواهند پناه گاه های دهشت افگنان را در خاک پاکستان هدف قرار دهند سقوط میدهند با چنین نیرو تشکیل قوای مشترک چه دردی را دوا خواهد نمود؟

- ثالثاً آنکه عده یی به این باور اند که طرح کنفدراسیون از گذشته ها میان برخی حلقات مطرح بود شاید با این طرح پای عسکر پاکستان را طور رسمی به قلمرو افغانستان باز نمایند زیرا با توجه به وضعیت فعلی کشور افغانستان عملاً این امکان را ندارد که از مناطق نا آرام خود به پاکستان رفته عملیات نماید، بنابران با اجرای این طرح حتماً باید انتظار ورود قوای پاکستان را به مناطق جنوب داشت آنان که در کشور خود با القاعده و طالبان نمی جنگند در افغانستان چه خواهند کرد؟

آگاهان میگویند چنین طرح ها نه تنها کارساز نیست بلکه اظهار آن از طرف مقامات بلند رتبه نظامی نوعی توهین به عزور ملی افغانستان محسوب میشود. ما که به قول معروف به خود حلوا پخته نمیتوانیم چگونه در مناطق قبایلی در مبارزه با دهشت افگنی به دیگران آش پخته کنم.

آنان که حتی به ایالات متحده که در جنگ با تروریزم در ائتلاف با پاکستان قرار دارد اجازه نمیدهند در خاک پاکستان علیه القاعده و طالبان عملیات نماید، برای قطعات افغانی چطور اجازه خواهند داد به خاک آنکشور داخل شوند؟

دولتمردان افغان باید قبل از طرح چنین مسایل بزرگ آن را در سطح ملی در معرض رأی پرسی افکار عامه بگذارند در غیر آن عواقب وخیم آن باعث بحران بزرگی برای کشور شده عملاً برخی از مناطق افغانستان را برای فعالیت نظامی یک کشور همسایه آماده میسازد.  جنرال عبدالرحیم وردک وزیر دفاع میگوید این طرح را در کمیسیون سه جانبه مقامات نظامی افغانستان، پاکستان و ایالات متحده یک ماه قبل ابراز مطرح نمود. در حالیکه اطهر عباس سخنگوی ارتش پاکستان اظهار داشته که هیچ پیشنهاد رسمی مبنی بر تشکیل ارتش چندین ملیتی برای مبارزه با هراس افگنان مطرح نشده و نه این موضوع در ملاقات کمیسیون سه جانبه مورد بحث قرار گرفته است.Ÿ 

شماره36 تاریخ 26 سنبله 1387 – 15 سپتامبر 2008

نوشته : بکتاش سیاووش

به نظر می رسد پس از انتقادهای حامد کرزی رئیس جمهوری اسلامی افغانستان از نحوه عملکرد بریتانیایی ها و امریکاییان در نبرد “علیه تروریسم” در افغانستان، خسوف شدیدی در روابط این کشور با حمایت کنندگان آن و به ویژه ایالات متحده واقع شده است. کرزی در اظهارات انتقادآمیز خود خواهان آن شده بود تا تصمیم گیری های اصلی در افغانستان به دولت زیر رهبری وی واگذار شود، و حضور نیروهای خارجی درین کشور مورد بازبینی قرار گیرد.

روز جمعه اول سنبله/شهریور (٢٢ اوت) نیروهای ائتلاف بین المللی تحت فرمان آمریکا در افغانستان اعلام کردند، که با پشتیبانی هوایی ٣٠ شورشی طالبان را در یک درگیری رویاروی در روستای عزیز آباد شهرک شیندند ولایت هرات (در غرب افغانستان) کشتند. اما همزمان با پایان عملیات، مقامات افغان و برخی از ساکنان محلی گفتند که در پی بمباران نیروهای ائتلاف بر روستای مورد اشاره، دست کم ۹١ غیرنظامی کشته شدند که شماری از زنان و کودکان نیز در میان آنان بوده اند.

درست ساعاتی پس از این حادثه، رییس جمهوری کرزی با محکوم کردن این اقدام نیروهای آمریکایی دستور داد تا کمیسیون پانزده نفری به ریاست نعمت الله شهرانی وزیر حج و اوقاف افغانستان، تلفات غیرنظامیان درعملیات را مورد تحقیق قرار دهد. 

در عین حال همزمان با یافته های کمیسیون موظف برای بررسی بمباردمان روستای مذکور، رییس جمهور دو مقام ارشد امنیتی افغان رادر پیوند با این حادثه سبکدوش کرده و خواستار بازبینی حضور نیروهای خارجی در افغانستان گردید.اما نیروهای آمریکایی با بی اعتنای به واکنش دولت افغانستان اعلام کردند که بر ارقام کشته های غیر نظامی این عملیات که بوسیله ی دولت افغانستان اعلام گردیده مطمئن نبوده، و این نیروها خود دست به تحقیقات خواهند زد. سرانجام ارتش آمریکا با انتشار اعلامیه ای به عنوان نتایج تحقیقات، به رد گفته های رییس جمهوری افغانستان و کمیسیون موظف دولت پرداخت. در این اعلامیه آمده است که در عملیات آنها، “۵ تا ٧ غیرنظامی جان خود را از دست داده و دو غیرنظامی دیگر نیز زخمی شده بودند، که از سوی نیروهای ائتلاف مورد درمان قرار گرفتند.” در اعلامیه ارتش آمریکا همچنین قید شده است: “تحقیقات نشان می دهد که ٣٠ تا ٣۵ شورشی طالبان از جمله یک فرمانده شناخته شده این گروه به نام ملا صدیق (در این عملیات) کشته شده اند.”

اما پنتاگون وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا با صدور اعلامیه ی که اخیرآ به نشر رسید گفته است که این حادثه نیاز به تحقیقات بیشتر دارد و یافته های آنان نشان می دهد که شمار کشته های غیرنظامی بیشتر از رقم اعلام شده بوسیله ی نظامیان اینکشور در افغانستان بوده است.

لبریزی کوزه صبر دولت و مردم

همایون حمیدزاده سخنگوی رییس دولت افغانستان که پس از نخستین برخورد لفظی دولت این کشور با نیروهای نظامی آمریکا در کابل سخن می گفت، تأکید کرد که دیگر حوصله ی مردم و دولت این کشور به لب رسیده و توان دید کشته شدن شهروندان خود به دست نیروهای ائتلاف و ناتو را ندارند.

آقای حمید زاده خاطرنشان کرد: “حوصله ی مردم افغانستان و حکومت افغانستان به لب رسیده است. دیگر ما توان دیدن کشته شدن اطفال خود را در قریه های خویش نداریم. آرزوی ما اینست و تقاضای جدی جانب افغانستان اینست، که ما به طرف قرارداد تازه با جامعه جهانی برسیم. قراردادی که تمامی موارد را روشن بسازد، و در آینده جنگ علیه تروریسم در چوکات قوانین معینی صورت بگیرد. قوانینی که بر اساس آنها به مردم ملکی و غیرنظامیان آسیبی نرسد. در عین حال به این بپردازد که مسایل تفصیلی عملیات به چه شکل صورت بگیرد، عملیات نظامی به چه نحوی انجام شود، و استخبارات چگونه جمع آوری گردد. تمام این مسایل از طریق وزارت دفاع و وزارت خارجه دولت افغانستان ماده به ماده بحث می شود، و بالآخره به قرار دادی که توافق صورت می گیرد تمام این موارد را در بر می گیرد.”

دولت در خط مخالفین؟

دولت افغانستان پس شش سال زمامداری در حالی از قانونمند شدن حضور نیروهای خارجی در این کشور می گوید که زمزمه هایی از تیرگی روابط رییس جمهور حامد کرزی با برخی از کشورهای شرکت کننده در ماموریت کمک امنیتی پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و گروه های بازسازی در افغانستان، به شکل جدی در محافل درون و برون مرزی مطرح بوده است.

این امر نشان دهنده آنست که نه تنها نا آرامی ها، بلکه نا رضایتی ها نیز در میان متحدین در افغانستان افزایش می یابد. البته در شش سال گذشته شعار قانونمند شدن حضور نیروهای خارجی در افغانستان به عنوان بزرگترین ترفند گروه های مخالف دولت این کشور برای قدرت نمایی و ایجاد هیاهو، مطرح بوده است. اما شگفتی این موضوع که رییس دولت در خط اپوزیسیون قرار گرفته و از بی بند و باری نیروهای خارجی در افغانستان انتقاد می کند، آنست که سخنگوی شورشیان طالب در تماس با رسانه ها با محکوم کردن عملیات نیروهای آمریکایی در روستای عزیزآباد، از دولت به رهبری حامد کرزی خواسته است تا عاملان این قضیه را مجازات نماید.

چراغ سبز به دشمن محاسبه ی سیاسی با دوست

با این چراغ سبز آقای کرزی به طالبان، چنان به نظر می رسد که پس از درخواست های مکرر رییس جمهور برای پیوستن طالبان به حاکمیت زیر سایه ی ناتو و ائتلاف و عدم تمایل این گروه برای لبیک گفتن به خواسته های وی، آقای کرزی در فکر انتخابات سال آینده ریاست جمهوری کشورش می باشد.

زیرا می اندیشد حال که در آستانه رفتن به این انتخابات حامیان غربی اش را از دست داده و حلقات تاثیرگذار درونی را نیز از خود رانده است، با یک شگرد به موفقیت دست پیدا می کند. یعنی با قرار گرفتن در برابر عملیات نیروهای خارجی که زیر نام مبارزه با تروریسم می جنگند، عده ای از ناراضیان را به صف خود کشانده و با چهره ای جدید وارد کار زار انتخاباتی می گردد.

بنابراین شاید این اظهارات بخشی از محاسبات سیاسی ای باشد که به قصد نشان دادن قاطعیت بیشتر در برابر قدرت های خارجی و برای حریفانی ادا می شود، که قرار است در سال آینده از سوی کشورهای غربی در برابر وی پیش برآیند.

ارغوان

بی‌نظیر بوتو، رهبر حزب مردم پاکستان که شامگاه ششم جدی (۲۷ دسامبر) بر اثر حمله تروریستی در شهر راولپندی جان باخت، در (۲۱) جون(۱۹۵۳) در شهر کراچی به دنیا آمد و در طی (۵۴) سال حیات خود یکی از تاثیرگذارترین رهبران سیاسی این کشور بود.

۳۰ نوامبر ۱۹۶۷: حزب مردم پاکستان (PPP) که یک حزب میانه چپ‌گرا بود، توسط پدرش ذوالفقار علی بوتو بنیان گذاشته شد. این حزب با شعار: «اسلام، دین؛ دموکراسی، سیاست؛ و سوسیالیسم، اقتصاد ماست؛ همه قدرت به دست مردم» پا به حیات سیاسی پاکستان گذاشت.

۱۹۷۷ – ۱۹۷۱: پدرش به ریاست جمهوری و نخست‌وزیری پاکستان رسید که سرانجام با کودتای نظامیان، برکنار شد و به اتهام فساد مالی، به زندان افتاد.

۱۹۷۳: بی‌نظیر بوتو از دانشگاه هاروارد در رشته راهکارهای تطبیقی حکومت (علوم سیاسی) فارغ‌التحصیل شد.

۱۹۷۷ – ۱۹۷۳: تحصیلات در دانشگاه آکسفورد در رشته های علوم سیاسی و حقوق بین‌المللی، در سال ۱۹۷۶ در همین دانشگاه به عنوان اولین زن آسیایی به عنوان رییس شورای دانشگاه برگزیده شد. در پایان سال ۱۹۷۷ وی به پاکستان بازگشت.

چهار اپريل ۱۹۷۹: اعدام پدرش به اتهام فساد مالی و انتقال بی‌نظیر بوتو و مادرش به یک مقر امنیتی و حبس خانگی.

۱۹۸۴: پایان حبس خانگی بی‌نظیر بوتو و موافقت با خروج وی از کشور. وی به بریتانیا بازگشت و بلافاصله به عنوان رهبر حزب مردم پاکستان برگزیده شد.

۱۸ جولاي ۱۹۸۵: برادرش شاهنواز در فرانسه کشته شد.

۱۶ نوامبر ۱۹۸۸: در اولین انتخابات آزاد پاکستان پس از یک دهه، حزب مردم پاکستان اکثر کرسی‌های مجلس را از آن خود ساخت.

۱۸ دسامبر ۱۹۸۷: با آصف علی زرداری، سیاستمدار پاکستانی در شهر کراچی ازدواج کرد.

اول دسامبر ۱۹۸۸: پس از پیروزی حزب مردم پاکستان در انتخابات وی به نخست‌وزیری رسید. به این ترتیب وی اولین زنی بود که رهبری یک کشور مسلمان را به دست گرفت. وی هم‌چنین در سن(۳۵) سالگی جوان‌ترین رهبر یک کشور اسلامی نیز به شمار می‌رفت.

ششم آگست ۱۹۹۰: غلام اسحاق خان، رییس‌جمهور پاکستان، بی‌نظیر بوتو را به اتهام فساد مالی و سوء استفاده از قدرت از کار برکنار نمود و اعلام کرد که انتخابات تازه‌ای برگزار خواهد کرد. بوتو این اقدام را غیرقانونی و مخالف قانون اساسی خواند.

اکتوبر ۱۹۹۳: حزب بوتو با ردیگر در انتخابات به پیروزی رسید و وی به دفتر نخست‌وزیری بازگشت.

۱۹۹۶: میرمرتضی، برادر کوچکترش در کراچی به دست پولیس کشته شد.  این واقعه سبب درگیری‌های گسترده طولانی در این شهر شد که صدها کشته بر جای گذاشت.

نوامبر ۱۹۹۶: با ردیگر دولت بوتو به اتهام سوء مدیریت، برکنار شد و همسرش که وزیر محیط زیست بود، به اتهام فساد مالی به هشت سال زندان محکوم گردید.

اپريل ۱۹۹۹: بوتو به اتهام فساد مالی به پنج سال زندان محکوم شد. دادگاه وی را از شرکت در فعالیت‌های سیاسی منع و هم‌چنین به پرداخت (۸.۶) میلیون دالر جریمه محکوم کرد. بی‌نظیر بوتو به دیوان عالی کشور شکایت برد و به تبعید در دبی رفت.

جولاي ۲۰۰۳: دادگاهی در سوییس، بوتو و همسرش را به دلیل پول‌شویی گناهکار شناخت. این حکم در نوامبر همان سال توسط دادگاه عالی سوئیس ملغی اعلام شد.

نوامبر ۲۰۰۴: همسر بوتو از زندان آزاد شد.

۱۴ سپتامبر۲۰۰۷: بوتو اعلام کرد که به زودی به کشورش باز می‌گردد.

پنجم اکتوبر ۲۰۰۷: پرویز مشرف، رییس‌جمهور پاکستان به امید کسب مجدد قدرت و پیروزی در انتخابات، بی‌نظیر بوتو را عفو کرد و امکان تقسیم قدرت با وی را مطرح ساخت.

۱۸ اکتوبر ۲۰۰۷: بی‌نظیر بوتو پس از هشت سال تبعید خودخواسته، به کشورش بازگشت. ساعاتی پس از ورود او به کشور، کاروان همراه وی در جمع هزاران نفر از هوادارانش در کراچی هدف دو بمب‌گذاری انتحاری قرار گرفت و(۱۳۶) نفر جان باختند؛ اما خود وی از این سوء قصدها جان سالم به در برد.

۹ نوامبر ۲۰۰۷: پس از اعلام وضعیت فوق‌العاده، بوتو تحت بازداشت خانگی در اسلام‌آباد قرار گرفت.

۱۲ نوامبر ۲۰۰۷: امکان تقسیم قدرت با مشرف را رد کرد و خواستار راهپیمایی علیه وضعیت فوق‌العاده شد. پلیس اجازه شرکت در این راهپیمایی را به وی نداد.

۱۳ نوامبر ۲۰۰۷: بوتو خواستار استعفای مشرف شد و گفت که هرگز به عنوان نخست‌وزیر با وی همکاری نخواهد کرد.

۲۰ نوامبر ۲۰۰۷: هشتم جنوري به عنوان تاریخ برگزاری انتخابات مجلس تعیین شد.

۲۵ نوامبر ۲۰۰۷: مشرف به تبعید نواز شریف رهبر حزب مسلم‌لیگ خاتمه داد تا بتواند به عنوان رقیب بوتو، وارد میدان شود.

۲۶ نوامبر ۲۰۰۷: شریف و بوتو نامزد نمایندگی در انتخابات شدند.

۱۵ دسامبر ۲۰۰۷: وضعیت فوق‌العاده در پاکستان ملغی شد.

۲۷ دسامبر ۲۰۰۷: رهبر حزب مردم پاکستان با اسلحه و بمب هدف حمله تروریستی قرار گرفت و پیش از رسیدن به بیمارستان، جان سپرد.

یادداشت مدیر مسوول

پاکستان  به دلیل پناه گاه امن بودن برای افراطیون و فهم تولید اسلحه اتمی در آنکشور به مانند جرقه آتش در جوار انبار باروت برای غرب و ایالات متحده میباشد استراتیژی واشنگتن به نوشته نیوزویک آن بود که برای با ثبات سازی پاکستان، بر بینظیر بوتو سرمایه گذاری کند، صدر اعظمی که قبلاً تقاضاهایش برای اعاده دموکراسی در پاکستان ناشنیده گرفته میشد، اینک قرار بود به کلید مشروعیت حکومت مشرف پس از انتخابات در نزد غرب مبدل شود. بینظیر در هفته های اخیر به جنرال مشرف به چشم یک رهبر بی کفایت نگاه میکرد که توانایی توقف گسترش افراط گرایی را در پاکستان ندارد.

بینظیر بوتو قتل خود را خودش پیشبینی میکرد و آنرا حتیٰ در ساعاتی قبل از کشته شدنش پیشبینی کرده بود. روز اول که بینظیر بوتو خلاف نظر پرویز مشرف به پاکستان آمد در پی انفجاری که منجر به قتل و جراحت صد ها نفر شد هیئت تحقیق آن مسأله را غیر منصف وانمود کرده و در روز های بعدی پیهم همکارانش از عدم موجودیت تدابیر لازم امنیتی در کمپاین انتخاباتی بینظیر شکایت میکردند.

نیوزویک نوشته که بعد از عودتش به کشور، خانم بوتو نامه یی به پرویز مشرف ارسال نموده و در آن هشدار داده بود که هرگاه کشته شود جنرال مشرف باید از یک تعداد مأمورینش در حکومت تحقیقات نماید. در روز های اخیر که بینظیر بخاطر کمپاین انتخاباتی از منزل خارج میشد همکارانش شکایت میکردند که آلات منفجر کننده بم از دور به درستی کار نمیکرد.

بینظیر که خواهان برچیدن تربیت گاه های دهشت افگنان از پاکستان و تحکیم روابط با کابل بود با دعوت نواز شریف از عربستان سعودی به نظر میرسند که در چشم جنرال مشرف به چهرة یک رقیب سرسخت سیاسی که میتواند نظر ایالات متحده را از مشرف برگرداند میآمد.

در نبود بینظیر بوتو این چانس برای مشرف وجود دارد که بوش بنا بر نبود الترناتیف از روی ناگزیری پرویز مشرف را در میان بد و بدتر انتخاب نماید. هر چند اخیراً رییس جمهور بوش تحت فشار کنگرس قرار گرفت که پرداخت سه صد ملیون دالر را به پاکستان با اقدامات عملی مشرف در مبارزه با دهشت افگنی مشروط سازد و پرداخت پنجاه ملیون دالر دیگر را تا زمان گزارش وزیر خارجه امریکا از اعاده دموکراسی بعد از لغو حالت اضطرار در پاکستان معطل سازد.

در حال حاضر  با کشته شدن بینظیر بوتو زلزله سیاسی در پاکستان جریان دارد و این تشویش و نگرانی در غرب و مخصوصاً نزد ایالات متحده موجود است که ممکنست از یکطرف کمک های نظامی امریکا به هدر رود و از طرف دیگر برخی از اعضای بلند پایه سرویس های امنیتی پاکستان برای تأمین اهداف سیاسی شان مایل به سازش با گروه های تندرو باشند.

قبلاً با اعلام حالت اضطرار در ماه نوامبر به دلیل همین تشویش ها بینظیر بوتو مجبور شد سیاست و روش خود را طوری جلوه دهد که از حمایت امریکا برخوردار نیست. روزنامه تایمز ترور بینظیر بوتو را کابوس ترسناک خوانده و به ارتش پاکستان توصیه میکند که برای حمایت از دموکراسی فقط زمانی قشله ها را ترک کند که هدف آن حفاظت از امنیت مردم در کنار صندوق های رأی باشد و دیلی تیلگراف این تشویش را مطرح میسازد که اگر در حال حاضر رأی گیری  در هشت جنوری انجام شود احتمال تقلب برای پیروز جلوه دادن حزب پرویز مشرف بیشتر وجود دارد. در چنین وضعیتی که در مناطقی از پاکستان چون بلوچستان، وزیرستان، سوات، پشاور و شهر های ایالت سند نا آرامی ها اوج گرفته این سوال مطرح میشود که پاکستان از این چار راه به کدام سو خواهد رفت؟ و آیا چهرة دیگری خارج خانواده بوتو وجود دارد که از حزب مردم سر بلند نموده و برای غرب و ایالات متحده جذاب باشد؟ در غیر آن حتیٰ در حالتیکه پرویز مشرف به طرف افراط گرایان نغلطد بازهم ایالات متحده از روی ناگزیری مجبور خواهد بود دنباله رو جنرالان بوده در تاریکی به رهنمایی آنان حرکت دموکراسی را قربانی مصلحت کند.

بکتاش سیاووش

درکمتر از چهل و هشت ساعت سه مقام ارشد غربی به کابل سفر کردند و پس از ملاقات با حامد کرزی رییس جمهوری اسلامی افغانستان یاد آورد شدند که وی کماکان از حمایت کشورهای غربی بهره مند است.درین میان نیکلا سارکوزی رییس جمهوری فرانسه اظهار داشت که درافغانستان جنگ علیه تروریسم بالا گرفته و کشور های غربی باید متحد باشند تا درین جنگ شکست نخورند،چرا که باشکست درافغانستان اینکشور تبدیل به پایگاه تروریستان خواهد شد. دیدار سارکوزی از افغانستان بعد از آن صورت گرفت که چند روز پیش جورج بوش رییس جمهورآمریکااز متحدان غربی خود خواسته بود با نیروهای آیسف مستقر درافغانستان همکاری بیشتری داشته باشند.درسفرپنج ساعتة سارکوزی به افغانستان در شرایطی که کرزی نیز ازآن استقبال شایانی کرد برای افزایش نیروهای نظامی این کشور در افغانستان سخن نرفت اما سارکوزی تأکید کردکه حضور نظامی فرانسه درافغانستان از لحاظ کیفیت افزایش پیداخواهد کرد..چند ساعت پس از سفرآقای سارکوزی نوبت کوین راد نخست وزیرجدید استرالیا بود که به کابل رسیدو پس از تاکید مجدد درحمایت کشورش از دولت به رهبری حامد کرزی اعلام کرد که استرالیا برای مدت زمان طولانی در افغانستان حضور خواهد داشت.و سرانجام حامد کرزی یکشنبه(٢٣دسامبر) میزبان چند ساعته رهبر دولت ایتالیا رومانو پرودی بود که برای دیدار با حامد کرزی و نیروهای نظامی کشورش به افغانستان سفر کرده بود.

تشدیدبحران،تجدیدپیمان

این سه سفر که در کوتاه مدت برگزار شد و تا واپسین لحظات نیز صحبتی ازآنها نبود و سری باقیمانده بودند نشان دهنده تشدید بحران در افغانستان و تضعیف موقعیت حامد کرزی که با وجود حضور بیش از شصت هزارسرباز خارجی پایه های دولت به رهبری وی متزلزل است میباشد.سارکوزی هدف از سفرش به کابل را دو دغدغه اساسی خوانده است،یکی مساله امنیت و دیگری مواد مخدر. که افغانستان سال گذشته معادل نودوسه در صد از تریاک جهان را تولید کرد که بخش اعظم آن پس از تبدیل شدن به هروئین به بازار های اروپا سرازیر می شود. ازلحاظ امنیتی دولت افغانستان در حال حاضرجدا از قدرتگیری دوباره طالبان، دشتخوش سیاست بازی های سمتی و گروهی شدیددرخود گردیده که آرام آرام افغانستان را درچند قدمی بحران… رسانیده است. برخی از اعضای جبهه ملی بعنوان همکار دولت کنونی از تغییر قانون اساسی، تشکیل نظام پارلمانی و ارتقای صلاحیتهای شوراهای محلی بشمول انتخابی بودن والیها و شهردارها صحبت می نمایند.                                                   به نظر می رسد که با بوجود آمدن اپوزیسیون در درون حاکمیت کنونی، حامد کرزی ازآیندة دست آورد های نظام خود نگران است.زدو بند های درون نظام درافغانستان در حدیست که مقامات عالیرتبة دولتی هر دو طرف با استفاده از هر فرصتی میخواهند به تضعیف موقعیت جانب مخالف بپردازند. حامد کرزی رییس جمهوری اسلامی افغانستان در سخنرانی خود در روز تجلیل از قربانیان جنگ بر علاوه انتقاد از کارکرد های سی ساله تنظیم ها حضورافراد بلند رتبه جهادی در کشور را به خود نسبت داد و گفت”آوردیم همة شان را جمع کردیم تا یک نظام بسازیم.” اما این سخنان رییس جمهوری از سوی سران جهادی بویژه درقطار همکاران قدرت بی پاسخ نماندو به شدت تمام مورد حمله قرار گرفت.احمد ضیا مسعود معاون اول رییس جمهور و از اعضای برجستة جبهه ملی از کنار راندن مجاهدین از رده های دولتی شدیدآ انتقاد نمود و دولت فعلی افغانستان را ثمره مبارزات و مقاومت مردم افغانستان خواند که جوابی برای اظهارات رییس جمهوری بود، همچنان مارشال محمد قسیم فهیم مشاورارشد رییس جمهوری و یکی دیگر از اعضای برجسته جبهه ملی تداوم حذف مجاهدین از صحنة سیاسی کشور را به عنوان یگانه عامل در تشدید بحران خواندو افزود: “ضعف و ناتوانی دولت سبب شد که امروز افغانستان در یک وضعیت بسیار بحرانی و خطرناک قرار بگیرد. امروز همه می دانند که افغانستان در یک بحران اجتماعی، بحران بی اعتمادی و بحران امنیتی قرار دارد و همه نگران هستند.”این بگو مگو ها در حال حاضر میان رییس جمهوری اسلامی افغانستان و سران جبهه ملی حامد کرزی را در موقعیتی قرار داده است که با استفاده از هر فرصت کرزی در صدد جلب حمایت طالبان گردیده ، درسخنرانی های اخیر حامد کرزی به وضاحت این نیت رییس جمهوری دیده میشود، کرزی درحال حاضر وارد مذاکرات در سطوح مختلف با طالبان است تا با آوردن طالبان به قدرت توازن قوا در دولت را میان حامیان خود و جبهه ملی برقرار کند،چیزیکه هم اکنون شدیدآ رییس جمهوری به نسبت عدم وابسته گی به احزاب سیاسی از آن رنج میبرد.هرون مورین وزیر دفاع فرانسه که درین سفر سارکوزی را همراهی میکرد هدف از سفرسارکوزی به افغانستان را تشدید وخامت اوضاع امنیتی افغانستان توصیف کرد.

میانجی های سارکوزی

درچوکات هیئت فرانسوی به رهبری سارکوزی در کابل “ارومورن” وزیر دفاع فرانسه”رامایاد” وزیر مشاور در امور حقوق بشر دولت این کشور”ژان فرانسوآ پونسه” یکی از وزرای سابق و “آندره گلوکمسن” نویسنده و فیلسوف سرشناس فرانسوی وی را به کابل همراهی میکردند.گلوکسمان جریانات افغانستان را از سی سال پیش دنبال میکند زمانی که کمونیست های روسیه افغانستان را در اشغال خود داشتند” آندره گلوکسمان” با نیروهای مقاومتگرا در برابر طالبان به خوبی آشنا است وی احمد شاه مسعود را به خوبی میشناخت و درسال دوهزارو یک زمانی که هیچ دولتمرد فرانسوی حاضر به مذاکره با احمد شاه مسعود نبود وی را به پاریس دعوت کرد که درست چهار ماه بعدازدیدارش از پاریس از سوی القاعده ترور شد.حضور “آندره گلوکسمان” در چوکات هئیت فرانسوی درشرایطی که روابط میان یاران مسعود و کرزی با گذشت هر روز به تیره گی میگراید هوشیاری سارکوزی برای انتخاب چهرة موثر در تحکیم روابط میان کرزی و یاران مسعودرا نشان میدهد از آنجاییکه باانتخاب سارکوزی به عنوان رییس جمهوری فرانسه روابط میان ایالات متحده ی آمریکا و فرانسه بیشتر از هر زمان دیگر نزدیک شده است به نظر میرسد که سارکوزی برای تحکیم پایه های دولت مورد حمایت آمریکادرافغانستان از نقش این کشوردربرگرداندن ثبات استفاده کرده باشد.آقای “آندره گلوکسمان” که پس از سفر به کابل با یک نشریه فرانسوی صحبت میکرد در مورد وضعیت امنیتی در افغانستان گفت:” در حال حاضر باید به افغانها کمک کرد تا کشوری آزاد و دموکراتیک را بنا کنند و اگر جامعه بین المللی درین امر موفق نشوند مجددآ افغانستان به مرکز تمویل تروریستان تبدیل خواهد شد.” “آندره گلوکسمان” در موردشایعه مذاکره و برگرداندن طالبان به قدرت میگوید :”حامد کرزی در حال حاضر هدف اصلی القاعده است،که باید مراقب آن باشد.” این سخنان آقای “آندره گلوکسمان”درست اشاره یست به تمایل رییس جمهور کرزی برای مذاکره و برگرداندن طالبان به قدرت که این فیلسوف سرشناس فرانسوی هشدار برای نزدیک شدن به طالبان را میدهد.

اجلاس جدید ناتو

نگرانی همکاران بین المللی افغانستان درحالی از وضعیت امنیتی درین کشور بلند گرفته که سال دوهزارو هفت از زمانی که دولت طالبان در سال دوهزارو یک سرنگون شدند مرگبار ترین سال درینکشور به حساب میآیدو درگیری ها درین کشور بیش از شش هزار کشته برجای گذاشته است.اجلاس ناتو که قرار است در ماه اپریل برگزار شود اوضاع امنیتی افغانستان را بررسی خواهد کرد،فرانسه نیز ظاهرآ قرار است عزم خودرا در جهت مداخله و تاثیر بیشتر درافغانستان به زودی اعلام کند.درحال حاضر صدو بیست وپنج مربی فرانسوی نظامیان افغانی را آموزش میدهند و قرار است شصت نفر دیگر به تعداد آنان افزوده شود. پنجاه مربی فرانسوی نیز قرار است به ولایت جنوبی ارزگان اعزام شوند.کارشناسان سیاسی بدین باورند که پس از اجلاس ناتو در ماه اپریل دوهزارو هشت فرانسه مسوولیت های بیشتری جدا از تامین امنیت درینکشور را برعهده خواهد گرفت.