شماره 57  دو شنبه 2 قوس  1388  /23نوامبر 2009

در این روز ها ضربان قلب سیاست در کابل تند تر می تپد، مردم باران انتقاد های جامعه جهانی را بر آقای کرزی قبل از مراسم تحلیف شنیدند و همزمان با آن نشستن وزرای خارجه کشور های غربی را در جشن مراسم تحلیف دیدند. مقارن  با آن مردم هشدار وزیر خارجه بریتانیا را در جهت امکان سقوط دولت بعد از خروج نیروهای بین المللی از افغانستان، اظهارات خانم نانسی پلوسی را در مورد آقای کرزی، تقاضای پاکستان را از ایالات متحده بخاطر توجه به نقش آن کشوردر رابطه به قضیه افغانستان، آمادگی عربستان سعودی را در میانجیگری با طالبان، موافقت روسیه را با آقای کرزی در مخالفت با نظر بریتانیا در جهت محل تدویر کنفرانس بین المللی پیرامون افغانستان، اظهارات وزیر امور خارجه ایالات متحده را در جهت امکان استمرار کمک ملکی به افغانستان حتی بعد از خروج نظامی از کشور، ادعای انتقال ملا عمر از کویته به کراچی توسط آی اس آی و تشکیل شورای طالبان در کراچی را با دقت دنبال نمودند. مردم با شنیدن این اخبار ضد و نقیض نوعی دچار توفان دماغی شده پیرامون این مسایل در محافل، مجالس و نهاد های اجتماعی، مدنی و سیاسی همه روزه بحث مینمایند. کلیه بحث ها به چند نکته خلاصه میشود:

-1 انکشافات بطرف تأمین صلح است و یا اشتعال جنگ؟

-2 در دسترخوان مردم با این نکته نظر های متفاوت چه تغییری روی خواهد داد، نان اطفال شان کم خواهدشد یازیاد؟

-3 بی کاری، مریضی، آواره گی، بی سرپناهی و غیره مشکلات مردم چگونه حل خواهد شد؟

-4 آزادی های مدنی و سیاسی شان چگونه حفظ خواهد شد؟

با بر شمردن این موارد مردم در اکثر محافل اجتماعی، سیاسی و مدنی میگویند: اگر سمت حرکت بطرف مثبت نباشد هر تغییر شاید برای کسانیکه قدرت طلب اند دلچسپ باشد اما مردم به آن علاقه نخواهند گرفت و امکان موج معکوس قدرت طلبی ها، زورگویی ها و معامله گری ها در افغانستان خطرناک خواهد بود. Ÿ

شماره 57  دو شنبه 2 قوس  1388  /23نوامبر 2009

کوه بچه

بالاخره مراسم تحلیف آقای کرزی با حضور وزرای خارجه کشور های غربی در شرایطی در ارگ برگذار شد که جاده های منتهی به ارگ را نیرو های امنیتی در تمام شهر بسته بود و به گزارش رسانه هاچند طفل از نرسیدن به شفاخانه هنگام ولادت در راه تلف شدند.
عدم حضور یونس قانونی رییس ولسی جرگه یا مجلس نمایندگان در مراسم تحلیف و گردهمایی وکلای مخالف در مقر پارلمان و انتشار سخنرانی های مخالف آنان از کانال یکی از تلویزیون ها همزمان با تحلیف آقای کرزی شهروندان کابل را حیران ساخته بود.
در محافل اجتماعی و مدنی صاحبنظران میگفتند که آن سخنان خانم کلینتون، رهبران فرانسه و گوردن براون به آدرس رییس جمهور کرزی چه شد که حالا در کنارش در جشن مراسم تحلیف نشسته اند و از طرفی این مسأله را نیز کارشناسان مطرح میکردند که اگر در چنین روزی نیرو های بین المللی در افغانستان حضور نمیداشت چه واقع میشد؟
به هر حال از نظر صاحبنظران مردم افغانستان اکنون در تنگنای عجیبی گیر مانده اند. اگر افغانستان را با نیرو های بین المللی قبول میکنند دیده میشود که آنان اجندای واحد میان شان ندارند، اگر شرایط خروج تدریجی آنان را مد نظر میگیرند با چنین وضعیتی که کشور دارد خطر حتی وقوع جنگ جهانی و یک حرکت بین المللی ضد غرب از کوه های افغانستان متصور است که باز هم مردم افغانستان پایمال خواهد شد.
بعضی از صاحبنظران به این باور اند که بهتر آنست که در شرایط کنونی به عوض ایجاد چتر های به اصطلاح مشارکتی و بستن دروازه احساسات مردم، دولت باید به مردم در این مرحله آزادی های مدنی در تشکیل اپوزیسیون واقعی داده حق مردم را در ابراز نا رضایتی های شان از پروسۀ انتخابات و غیره مسایل لحاظ کند، در غیر آن بازی با دیگ سر بسته احساسات سر کوفته مردم خیلی خطرناک خواهد بود.Ÿ

نوشته: محمد داود سیاووش

 شماره 57  دو شنبه 2 قوس  1388  /23نوامبر 2009

یکی از دشواری های اصلی روند دموکراسی در افغانستان فقدان تعریف دقیق و شناخت عمیق از ضرورت اجرای برنامه دموکراتیزه نمودن کشور میباشد.

به نظر میرسد افغانستان طی سالهای پس از تشکیل اداره مؤقت تا کنون فرصت های طلایی را در این زمینه از دست داده است. در حالیکه به روی کاغذ جملات جوان پسند و مدنی چون نظام مردمسالار، حکومت قانون، جامعه مدنی، آزادی بیان، حقوق بشر، تساوی حقوق زن و مرد و غیره را رهبران و مسوولان به ساده گی بیان میکردند، در عمل وضعیت سیاسی کشور طوری شکل داده شد که روال عمومی در مخالفت با ارزش های فوق سوق یافت.

تفکیک واضح قوای ثلاثه به دور از تأثیر صدر دولت به وجود نیامد و از طرق مختلف به این قوا طوری اعمال نفوذ شدکه در قوای مقننه از درون مانع اجرای برخی برنامه ها گردند. به خاطر بی اثر ساختن نقش و اهمیت جامعه مدنی و آزادی بیان فضا طوری آمد که احزاب از آستین مطبوعات آزاد و جامعه مدنی کمک ها را تصاحب نموده و صدا های واقعی را در گلو ها خفه کردند. اپوزیسیونی که باید با برنامه روشن و اهداف مشخص عرض وجود میکرد به دلیل مجال ندادن زمینه فراخ تبارز نیافت. در این حال مردم در نوعی خلای فکری در برابر یک حالت شبه انارشی قرار گرفتند که مفهوم آزادی بیان، جامعه مدنی، اپوزیسیون و مردمسالاری را در نوعی گروه بندی های مؤقتی، اتحادیه سازی ها، حزب ساختن ها و گردهمایی های زیر سقف اشخاص و افراد درک نموده در نتیجه اکثریت مردم به آن علاقه نگرفتند.

با یک برداشت بسیار سطحی هر کدری که از چوکی دولتی افتاد خود را اپوزیسیون نظام خواند و یا هر شهروندی که حتی اگر به دلیل نبود برق و گرانی نرخ ها چند انتقادی را مطرح نمود زمامداران نظام آنرا به نحوی صدای اپوزیسیون و گوش دادن به آنرا عالی ترین مظهر دموکراسی و مردمسالاری قلمداد نموده به آن مباهات میکردند. در حالیکه قانون رسانه ها طی هشت سال چندین پله از نردبان اولی پایین افتاد و عملاً تا ختم دوره پنجساله انتخاباتی ریاست جمهوری مفقود الاثر ماند، با آنکه در شعار بزرگان کشور آزادی بیان را یکی از دست آورد های شان قلمداد میکردند. در این مقال باید دید که آیا مفهوم آزادی بیان، جامعه مدنی و تفکیک قوای ثلاثه و اپوزیسیون فقط گوش دادن به چند انتقاد و تشکیل چند اطاق، رفت و آمد وکلا و کمیسیون هاست و یا معنی دیگری نیز دارد، آنانیکه تحولات سیاسی کشور را دنبال میکنند به آسانی در می یابند که چگونه قانون رسانه ها و آزادی بیان در پروسیژر قانونی توسط قوای اجرائیه عملی نشد؟ چگونه رأی عدم اعتماد پارلمان توسط قوه اجرائیه نا دیده گرفته شد؟ چگونه کمیسیون نظارت بر تطبیق قانون اساسي مطابق حکم ماده57 قانون اساسی تشکیل نشد؟ چگونه معاملات با اشخاص کار تشکیل اپوزیسیون واقعی را مانند تیر در هوا بی اثر ساخت؟ چگونه نبود یک سیستم و دیوان سالاری مغلق کار کشور را به فساد اداری کشید و افغانستان یکی از 5 کشور غرق در فساد جهان شد؟ چگونه زد و بند های زیر پرده، مافیای قاچاق مواد مخدر را قادر ساخت با تولید تریاک بیش از 90 فیصد جهان افغانستان را شهره آفاق این بدنامی سازند؟

به هر حال اکنون موقع آن رسیده که بالاخره صفی از افراد دلسوز این مسوولیت را به عهده گیرند که یک اپوزیسیون کارا، استوار، دارای برنامه، تسلیم نا پذیر و معامله نا پذیر به وجود آورند.

در آستانه انتخابات ریاست جمهوری زد و بند های زیادی بنام اپوزیسیون و قد بر افراشتن عده یی صورت گرفت تعداد زیادی از نشریه های این افراد فقط یک بار و به خاطر نشر عکس این یا آن کاندید و در چند شماره اولین و آخرین بار به نشر رسیدند و انتقادات، پیشنهادات، طرح ها و نظریاتی از طریق رسانه ها مطرح شد، ولی با پایان یافتن مبارزات انتخاباتی مانند دیگ شیر همه از جوش مانده به قول معروف «گفتند فسانه یی و در خواب شدند» و تا پنجسال دیگر  جامعه و حکومت را در مشکلات رها کرده هر یک پی کار شان رفتند و یا به دریوزگی چوکی در دستگاه دولت مصروف اند، بنابر همین ملاحظات است که لازم می افتد به مفهوم واقعی کلمه  اپوزیسیون و نقش آن در این مرحله بپردازیم:

اپوزیسیون:

اولاً باید این سوال را مطرح نمود که آیا هر منتقد برخاسته از بطن حکومت و چوکی طلب را میتوان اپوزیسیون نامید؟ آنکه بنابر نرسیدن به چوکی و مقام از دولت انتقاد می کند یا آنکه از چوکی دولت افتاده و دل آزرده است، یا آنکه در چوکات دولت یکی از پُست های بلند را دارد و از نعمات مادی و معنوی دولت برخوردار است و باز بخاطر کارهایی که مطابق میل خودش انجام نشده اشک میریزد، آیا آنها را میتوان اپوزیسیون نامید؟

به عقیده برخی کارشناسان پس از دهه دموکراسی در افغانستان اپوزیسیون به مفهوم واقعی آن سر بلند نکرده است. در دوره داود خان در قانون اساسی مسجل شده بود که تا زمان رسیدن مردم به رشد شعور سیاسی، حزب مربوطه که هنوز هویت مرئی نداشت در فضای سیاسی حق فعالیت را دارد. پس از هفت ثور زمامداران مدعی بودند که قدرت را به کمک کسی نگرفته اند و حاضر نیستند آنرا با کسی تقسیم کنند و حاضر نبودند حتی صدای دگر اندیشی را بشنوند. در حکومت مجاهدین اپوزیسیون بودن به شکل خشن آن به مفهوم رویارویی با توپ، تفنگ و راکت مقابل هم درک میشد و مخالفین صدای همدیگر را پس از پشته شدن کشته ها از طریق رادیو های بین المللی می شنیدند. طالبان اصلاً معنی حکومت جمهوری و مفاهیم مدنی را نمی فهمیدند و از شیوۀ امارت نشینی شان اصلاً توقع چنین مفاهیمی برده نمیشد. اما بعد از تشکیل اداره مؤقت است که میتوان پارۀ از توقعات را در این رابطه بطور واضح مطرح نمود. این دوره با آنکه با شعار جامعه مدنی، حقوق شهروندی، حکومت مردم، تساوی حقوق زن و مرد، حکومت قانون و امثال آن ظاهراً آغاز گردید ولی حتی در بیانیه رسمی روز اول اداره انتقالی از این مسایل ذکر واضح به میان نیامد و به سوال خبرنگار بی بی سی در این رابطه با تندی جواب داده شد، در آن شرایط چند گروه بر علاوه مردم مطرح بودند:

-1 یک عده با آنکه از غرب آمده و ظاهراً دارای افکار جدید فکر میشدند ولی عملاً با ذهن خالی و بدون برنامه و جذبه فکری بودند و پیام روشنی از این مفاهیم نداشتند و یا به دلایلی آنرا ارائه نمیکردند و فقط در سوق دادن افکار خارجی ها به نفع خودشان و در جریان غلط گذاشتن آنان مهارت داشتند.

-2 گروهی که در بر انداختن طالبان با جامعه جهانی همکاری نموده بودند ولی آمادگی ذهنی برای پذیرش مفاهیمی چون آزادی بیان و جامعه مدنی نداشته و در هر نوع استحاله خود را در مرکز قدرت میخواستند. برای آنان مهم نبود که نام نظام و اهداف روی کاغذ آن چیست، هر نوع نظام را فقط وقتی قبول داشتند که خودشان در آن مطرح باشند و خواهان موتر های آخرین مودل، قصر ها و چوکی های بلند بوده فقط با قرار دادی های بین المللی، مراکز پول و قدرت در تماس بودند.

-3 گروه هایی که در بر انداختن طالبان نقش نداشتند ولی تحت تأثیر افکار قومی، سمتی، قبیلوی و غیره به اطراف مراکز قدرت جمع شده با مشوره های شان به نحوی در سوق و اداره و بعضاً گمراه ساختن نظام تأثیر داشتند و به اصطلاح به نرخ روز نان می خوردند و به رنگ روز لباس میپوشیدند.

-4 گروه اصلی مردم که از فشار و شکنجه با آمدن نظام جدید رهایی یافته بودند و بدون برنامه ذهنی فکر میکردند که با آمدن غرب در افغانستان شاید «مدنیه فاضله» افلاطون ساخته شود و رفاه، سعادت، کار، عمران انکشاف و ترقی اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی وغیره برای شان به ارمغان خواهد آمد و توقعات بلند بالایی داشتند، با این حال با سرازیر شدن میلیارد ها دالر کمک های جامعه جهانی تلاش های آگاهانه برای دریافت این کمک ها و خنثی نمودن اثرات آن به جریان افتاد و آرزوی های آنان را در کلیه عرصه ها به یأس مبدل. به خاطر قاپیدن کمک های جهان و بی اثر ساختن آن اتحادیه های صنفی ژورنالیستان، نویسندگان، هنرمندان و غیره عملاً با نفوذ احزاب و سازمان های سیاسی افراد متنفذ پارچه پارچه شد و حتی وضعیت طوری آمد که افراد غیر مسلکی جانشین این نهاد ها شدند و به این ترتيب قوت و سازماندهی شان را از دست دادند. به طور عموم وضعیت طوری آمد آنکه مینوشت پول نداشت و آنکه پول داشت فکری برای نوشتن نداشت و به این ترتیب نوشته ها در قالب سلیقه های زورمندان و مطابق ذوق آنان در چوکات شرکت ها و بانک ها شکل گرفت چنان واقع شد که تعداد زیادی از نویسندگان در گرو افراد کم سواد قرار گرفتند.

از خصوصیات عمده این دوره آن بود که فکر جدید تولید نشد، نهاد های خود کفای نشراتی به وجود نیامد، نشرات سراسری ایجاد نشد، شبکه سراسری واقعی توزیع به وجود نیامد و حتی یک نشریه در سطح نیوز پاکستان و هشهری ایران هر چند به شکل رقابت منطقوی ایجاد نگردید، به خاطر تولید افکار مراکز تحقیقی واقعی ساخته نشد، مراکز آماری خلاف ماده 50 قانون اساسی از دسترس رسانه ها و اهل تحقیق دور ماند، در قوای دولت نوعی روحیه ستیزه جویی با رسانه های آزاد ایجاد شد و با این حال شرایط طوری رقم زده شد که هر کس باید انتقاد، پیشنهاد و نظر خود را فقط از زیر چتر دولت مطرح سازد.

افراد، احزاب و گروه ها فقط به شرط دور ماندن از چوکی دولت اپوزیسیون و در فردا با رسیدن به کرسی موافق دولت میشدند. چنان هم اتفاق افتاد که وزراء و حتی مقامات بالاتر از آن وقتی وارد بحث های اختلافی با مرکز قدرت میشدند خود را اپوزیسیون فکر میکردند.

اما اپوزیسیون چیست و چگونه باید باشد؟

اپوزیسیون به معنای مخالف، حزب مخالف یا جبهه مخالف می باشد، از نظر جامعه شناسی اپوزیسیون به مفهوم تلاش اتحادیه ها، گروه ها و دسته های افرادیست که میخواهند اهدافی را تحقق بخشند که با هدف های آتوریته های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی موجود در تضاد قرار داشته باشد. از نظر سیاست شناسی اپوزیسیون به گروهی از افراد در رژیم پارلمانی می گویند که از نمایندگان مجلس تشکیل می یابد و معمولاً در فرکسیون معین جمع می باشند، این افراد نه با دولت همکاری می کنند و نه به آن تعلق دارند ولی به قانون اساسی احترام میگذارند، وظیفه اساسی اپوزیسیون که توسط قانون حمایت میشود شرکت در جلسات مجلس، بحث و نظارت برای تأثیر مستقیم بر افکار عمومی و تأثیر غیر مستقیم بر اقدامات دولت است. در شرایط کنونی اپوزیسیون باید نقشی را ایفا کند که منتسکیو در کتاب روح القوانین در رابطه به ضرورت تفکیک قوای ثلاثه ابراز داشته است.

در نظام های ریاستی چون افغانستان بعضاًً یک اتحاد شخصی فی مابین رییس جمهور و اعضای پارلمان به وجود می آید در چنین حالت تفکیک قوای ثلاثه به مفهومی که منتسکیو بیان داشته به وجود نیامده از پارلمان بعضاً به صفت ارگان تائید کننده اقدامات رییس جمهور استفاده میشود و با این وضعیت در حالیکه وظیفه مراقبتی پارلمان به طور کلی از لحاظ قانونی نفی نشده ولی در عمل این نقش کاهش می یابد که باید این نقش را اپوزیسیون یا مخالفین دولت به عهده گیرند.  در نظام هایی که با دیکتاتوری و استبدادی اداره میشوند به بازی پارلمان و تقسیم قوا وقعی گذارده نمیشود و ایجاد اپوزیسیون امکان پذیر نیست.

ایجابات لحظه حاضر:

در لحظه کنونی که وضعیت خیلی شکنند میباشد باید با فورمول های گذشته به اصطلاح مشارکتی ملی و غیرهکه بیشتر بازی با کلمات و کار با چهره های دلخواه و بهانه برای کنار گذاشتن نا راضی هاست وداع گفته شود.

شرایط موجود ایجاب میکند در صورتیکه اکثریت اعضای پارلمان در تفاهم با رییس جمهور قرار گرفته اند، رییس جمهور اجازه دهد اپوزیسیونی خارج پارلمان تشکیل شود و در راه ایجاد آن کار شکنی نکند، اپوزیسیون هم باید از عناصری تشکیل شود که واقعاً نظریات متفاوت از حکومت موجود داشته و به چوکات قانون اساسی وفادار باشند، این اپوزیسیون مرکب از افرادی نباشد که توسط یک مهمانی یا چوکی و مقام خریده شوند، آنان باید افراد با تقوا، پاک نفس، متعهد به خدا، مردم و وطن و عاری از معامله و مجامله و ساخت و بافت های معمولی موجود باشند. این اپوزیسیون در کلیه ابعاد فعالیت را آغاز نموده دستگاه حکومت را با طرح ها، نظریات، افشاگری ها، گردهمایی ها و غیره تحت فشار قرار دهد. نهاد های مدنی از خواب بیدار شوند و در برابر قضایای سرنوشت ساز عکس العمل فوری و معقول نشان دهند، رسانه های آزاد دست به دست هم داده اولاً همه تحت یک چتر بزرگ جمع شوند و در ثانی فعالیت همآهنگ شان را در مبارزه علیه رشوه، اختلاس، قاچاق مواد مخدر و انواع مختلف مظاهر انحراف دستگاه دولت آغاز نمایند، شعرا و نویسندگان دست به دست هم داده از ژانر های داستان، شعر و غیره وارد معرکه مبارزه با انحرافات شوند، سینماگران، آوازخوانان و غیره هر یک به نوبه خود و از طریق دست به دست هم دادن و ایجاد اتحادیه ها و گروه های مربوط در این رابطه فعال شوند، جوانان، زنان و سایر اصناف و اقشار اجتماعی در چوکات اصناف شان متشکل شده فضای مدنی انتقاد، پیشنهاد، طرح، نظر، خواسته و مطالبه های پر جوش را به وجود بیاورند. در این حال از یکطرف دستگاه دولت تحت تأثیر قرارگرفته مجبور میشود اصلاحات را قبول کند و از طرفي شرایط انتخابات میان برنامه های قوی و ضعیف براي مردم مهیاء شده در فردا هر گاه اپوزیسیون قوی وجود داشته باشد به صفت الترناتیف قدرت را بعد از انتخابات به دست میگیرد. در غیر آن تا معامله در کار است حال ملت و مردم زار است. جامعه جهانی به عوض مصروف شدن با دیوان سالاری دولتی همکاری با این نهاد را آغاز نماید و از آنان باید پشتیبانی کند.Ÿ

منتسکیو

شماره 57  دو شنبه 2 قوس  1388  /23نوامبر 2009

در این روز ها که بحث پیرامون مبارزه با فساد گرم است و گفته میشود افغانستان پس از سومالی در درجه دوم از نظر فساد قرار گرفته و یکی از پنج کشور غرق در فساد جهان میباشد در محافل اجتماعی مردم با این بحث ها به دیده شک و تردید دیده به نتایج این کمیسیون سازی ها چندان باور ندارند و با این حال استدلال های گوناگونی در این رابطه مینمایند. بعضی ها این حکایت ملا نصرالدین را تکرار میکند که وقتی شخصی از او پرسید تا محلی که عزم سفر داشت به چند ساعت خواهد رسید؟

ملا نصرالدین برایش گفت: راه برو، بعد از چند دقیقه صدا کرد: تا دو ساعت به آن محل میرسی.

وقتی آن شخص علت تأخیر در جواب را از ملا جویا شد گفت: من سرعت رفتار ترا ندیده بودم حالا که دیدم می فهمم با همین سرعت تا دو ساعت به آن محل خواهی رسید.

مردم با این شوخی میخواهند به مسوولان کشور بفهمانند که این کار با ساختار کنونی چقدر دشوار است. به خاطر ایجاد انگیزه تعمق علمی به این موضوع در ذیل نظریات منتسکیو را در رابطه به فساد به توجه خوانندگان میرسانیم:

فساد اصول حکومت دموکراسی

اصول حکومت دموکراسی در دو موقع فاسد میشود، اول وقتیکه روح مساوات را از بین ببرند، دوم وقتیکه مساوات را بحد افراط برسانند و هر کس بخواهد با زمامداران و رجال و بزرگان که کشور را اداره میکنند مساوی بشود، در صورت اخیر ملت نمیخواهد اختیاراتی را که به رجال داده محترم بشمارد و نمیخواهد اطاعت بکند، وقتی روح مساوات بحد افراط برسد ملت تصمیم میگیرد تمام کار ها را خودش بکند میخواهد بجای قوه مقننه مشاوره کند قضات را از حقوقشان محروم نماید، بجای قوه مجریه و زمامداران قوانین را اجرا و امور را حل و فصل کند، در چنین وضعیتی دیگر تقوائی در جمهوریت باقی نخواهد ماند و فضیلتی وجود نخواهد داشت. اگر اینطور بشود ملت به زمامداران وقعی نخواهد گذاشت، برای پدران اهمیت و احترامی قائل نحواهند شد، شوهران را شایسته تکریم و اربابان را در خور اطاعت نخواهند دانست، همه لجام گسیختگی را دوست خواهند داشت، زحمت فرماندهی و فرمانبرداری هر دو تولید خستگی خواهد نمود، زنان و کودکان و مستخدمین دیگر به هیچکس اطاعت نخواهند کرد، اخلاق و علاقه بانتظام و بالاخره پرهیزکاری و تقوی از بین خواهد رفت.

گزنفون در کتاب ضیافت یک تشریح ساده ئی از جمهوری که ملت در آن از مساوات سوء استفاده کرده است بیان میکند در آن کتاب هر یک از مهمانان گزنفون بنوبت خود میگوید به چه دلیل از وضعیت خویش راضی است، شارمیدس یکی از مهمانان میگوید:

«من بعلت فقر خود راضی هستم زیرا وقتی ثروتمند بودم میبایستی مفتریان را از خود راضی نگه دارم و میدانستم بیش از آنچه من میتوانم به آنها بدی کنم آنها میتوانند مرا آزار دهند. مردم همیشه توقعاتی از من داشتند که نمیتوانستم انجام بدهم، ولی از وقتی فقیر شده ام اقتداری پیدا کرده باکی از کسی ندارم هیچکس مرا تهدید نمیکند و بر عکس من دیگران را تهدید میکنم، هر جا دلم میخواهد میروم، متمولین از جای خود بر خاسته و حق تقدم به من میدهند، اکنون همچون پادشاهی هستم در صورتیکه سابق غلامی بودم، سابقاً بمردم باج میدادم ولی امروز مردم به من باج میدهند دیگر از اینکه چیزیرا از دست بدهم نمیترسم زیرا چیزی ندارم بلکه امیدوارم که چیزی بدست بیاورم.»

این است وضع بدبختی ملتی که زمامداران آن و اشخاصیکه ملت خود را به آنها سپرده است برای پنهان کردن فساد خود میخواهند ملت را هم فاسد کنند، برای اینکه کسی به جاه طلبی آنان پی نبرد همواره دم از عظمت ملت میزنند برای اینکه کسی متوجه حرص و طمع آنها نشود دائماً از ولع و حرص ملت تمجید میکنند، فساد در بین فاسد کنندگان روز به روز بیشتر میشود و در میان فاسد شدگان بیش از پیش زیاد میگردد و تفریحات ناشی از تجمل هم به فقر خود علاوه خواهد نمود، در چنین وضعیتی با تنبلی و تجمل پرستی میخواهند از خزانه دولت استفاده کنند و همه میخواهند به خدمت وارد شده و با حقوق دولتی روزگار را بگذرانند.

بنابر این نباید تعجب کرد که آراء انتخاب نمایندگان را در ازای پول بدهند زیرا وقتی ملت همه چیز را در اختیار گرفت نمیتوان چیزی را از دستش گرفت مگر با واژگون کردن اساس دولت.

هر قدر ملت بیشتر از آزادی استفاده کند به همان نسبت موقع از دست دادن آزادی حقیقی تر میشود آنوقت جباران کوچکی که دارای تمام معایب یک ستمگر بزرگ هستند پیدا میشوند و آنچه که از آزادی باقی میماند همان مفاسدی است که غیر قابل تحمل است در این قبیل مواقع یک جابر سر بلند میکند و ملت همه چیز خود را حتی منافع فساد سابق خود را از دست داده و در قید… زیست خواهد کرد.

پس دموکراسی باید همیشه از دو افراط احتراز کند: یکی روح عدم مساوات که او را بطرف حکومت اشرافی و حاکمیت استبدادی سوق میدهد و دیگر روح مساوات مفرط که او را باز بطرف استبداد سخت میکشاند و این استبداد از بین نخواهد رفت مگر با غلبه دشمن خارجی.

در این مورد فساد جمهوری یونان را باید مورد دقت قرار دهیم:

آنانی که جمهوریت یونان را فاسد کردند همه ستمگر نبودند زیرا بفصاحت و بلاغت بیشتر علاقه داشتند تا به فنون نظامی و جنگ، در قلوب تمام اهالی یونان کینه شدیدی بر علیه آنان وجود داشت و در نتیجه این وضعیت بود که هرج و مرج بجای اینکه به ستمگری کشیده شود به نیستی منجر گردید، ولی کشور سیراکوز که در میان یک عده حکومتهای اشرافی کوچک وجود داشت کارش به ستمگری کشید. سیراکوز دارای مجلس سنائی بود که هیچوقت در تاریخی از آن صحبت نشده است و همین سنا باعث بدبختیهائی برای این کشور شد که فساد معمولی باعث آن بودند و این ادوار را مثل یک طوفان و غوغا تلقی میکردند. با وجود قدرتیکه این شهر در خارج از کشور داشت کوچکترین عوامل خارجی باعث انقلابات داخلی میشد و چون سیراکوز دارای ملتی بزرگ بود تمام ادوار زندگی را اینطور بسر بردکه گاهی تحت تسلط یکنفر زیسته و گاهی با خود سری و لجام گسیختگی زندگی میکردند.

روح مساوات مفرط

همان اندازه ئی که زمین از آسمان دور است، همان اندازه هم روح مساوات مفرط از روح مساوات حقیقی دور میباشد. روح مساوات حقیقی عبارت از اینست که شخص در عین حالی که به همنوعان خود فرمان میدهد از آنها اطاعت بکند، نه اینکه کاری بکنند که همه فرمان بدهند و هیچکس فرمان نبرد، در لوای روح مساوات حقیقی انسان سعی نمیکند که خود سر بوده و صاحب اختیاری نداشته باشد بلکه جهد و کوشش دارد که اشخاص مساوی با خودش صاحب اختیار شوند.

در حال طبیعی افراد بشر مساوی بدنیا میآیند ولی نمیتوانند در این وضعیت باقی بمانند، محیط اجتماع این حال طبیعی را از آنان میگیرد و سپس مساوی نمیشوند مگر بحکم قوانین.

فرق میان دموکراسی منظم و غیر منظم اینست که در اولی مردم همه بعنوان افراد ملت مساوی میباشند ولی در دومی بعنوان سناتور، بعنوان قاضی، بعنوان پدر، بعنوان شوهر، بعنوان ارباب میشوند.

علت مخصوص فساد

موفقیت های بزرگ بخصوص آنهائی که ملت در آنها مداخله داشته و زیاد شرکت کرده است چنان غروری به ملت میدهد که دیگر ممکن نیست او را هدایت کنند به زمامداران حسد میبرد حتی بخود امور رشک خواهد برد، با فرمانداران دشمن شده و بزودی مخالف اساس حکومت میگردد.

به همین جهت بوده که فتح سالامین بر علیه ایرانیان یونانیان را مغرور کرد و جمهوری یونان را فاسد نمود و شکست آتنی ها جمهوری سیراکوز را نابود کرد.

اما در جمهوری مارسی با وجود موفقیت ها هیچوقت دچار این وضعیت نگردید و مغرور نشد، با خردمندی خود را اداره کرده و اصول خود را حفظ نمود.Ÿ

                            بقيه در آينده

شماره 56 یکشنبه17عقرب 1388/8نوامبر2009

در حالیکه رییس کمیسیون انتخابات مورد اتهام یکی از دو کاندید قرار گرفته به همین دلیل موصوف از اشتراک در دور دوم انتخابات کنار رفت، رییس کمیسیون بدون تدویر دور دوم انتخابات کاندید دومی را که به طرفداری از آن متهم بود برنده اعلام کرد و این اقدام توسط کاندید اولی غیر قانونی خوانده شد.

همزمان ایالات متحده و سایر کشور های غربی به شمول سر منشی سازمان ملل اعلام نتایج کمیسیون انتخابات را ظاهراً تائید کردند، اما متعاقب این اقدام بارک اوباما ضرب العجل شش ماهه برای اجرای اصلاحات دولت افغانستان معین نمود و نماینده دفتر سازمان ملل در کابل برای ادامه همکاری جامعه جهانی با دولت شرایطی را مطرح کرد.

مردم در محافل اجتماعی و سیاسی افغانستان میگویند: در صورتیکه جامعه جهانی به دلایلی برنده شدن کاندید مورد نظر را بدون تدویر انتخابات تائید میکند هر گاه این برنده شش ماه بعد و یا در حال حاضر شرایط جهان را قبول نکند جهان چه خواهد کرد؟ و چه الترناتیف دیگری خواهد داشت؟Ÿ

نوشته: محمد داود سیاووش

شماره 56 یکشنبه17عقرب 1388/8نوامبر2009

بدون حب و بغض نسبت به دو کاندید و فقط از زاویه واقعبینی سیاسی اگر تشویش و نگرانی های قصر سفید رادرآستانه انتخابات ریاست جمهوری از به قدرت رسیدن حامد کرزی مد نظر گیریم،                                                                                                                                                             یا رجز خوانی های کرزی را بر علیه ایالات متحده، اعلام نگرانی قصر سفیدرا از حضور مارشال فهیم در حکومت کرزی و آمدن جنرال دوستم به افغانستان، مصاحبه کرزی را با آژانس های خبری مبنی بر اینکه دست نشانده نیست، اتهامات رسانه های ایالات متحده را علیه برادر کرزی، شکوه و شکایتهای ایالات متحده را از از موضوع فساد اداری و قاچاق مواد مخدردرافغانستان ، استعفای گالبریت، ماجرای هولبروک را با کرزی در قصر ریاست جمهوری، اظهارات جیمی کارتر را در رابطه به دزدی آرای انتخابات، اظهارات علنی وزرای کابینه را بر ضد کشور های غربی، ماجراهای جنگ زرگری وعصبانیت های کرزی را در انتقاد از بمباران های هوایی، اظهارات کرزی را در رابطه به انتقال طالبان توسط طیارات به شمال، رد تقلبات انتخاباتی رادرروز های بعدی با وجود قبول آن درروز اول توسط کرزی و غیره را کنار هم بگذاریم به این نتیجه میرسیم که بازی کمیدی که به نام دموکراسی در افغانستان از هشت سال به اینسو به نمایش گذاشته شده بود به پایان رسیده و پرده نمایش به روی بینندگان بسته میشود که با این کار جامعه جهانی مانند گذشته باز هم در افغانستان مرتکب اشتباه میشود. چون با تلقینی که توسط دولتمردان به غرب صورت گرفته آنان فکر میکنند مردم افغانستان گویا از حوادث جهان بی خبر، از دموکراسی بیزار و غرق در خرافات بوده اصلاً از حیات مدنی متنفر هستند. در حالیکه قضیه بر عکس آنست. تجربه نشان داد که در گذشته ها با معامله با عبدالرحمن خان فابریکه، مکتب و ترقیاتی را که در دوره امیر شیر علی خان اساس گذاشته شده بود نا دیده گرفته حکومتی را با رأی و اراده یک فرد مستبد در افغانستان قبول کردند. در دوره امان الله خان با کنار آمدن با محافظه کاران تمام ترقیات و انکشافات را نا بود کردند. در دوره صدارت داود خان با قبول نه شدن شرایط غرب از طرف افغانستان، پاکستان را به صفت متحد برگزیده و افغانستان را به شوروی رها کردند. در دوره دموکراسی با کودتای داود خان غرب مهر خموشی بر لب گذاشته به غیر از اشاره و استشاره ترغیبی پاکستان حرکت دیگری نشان نداد. پس از حمله شوروی بر افغانستان رییس جمهور کارتر افغانستان را به صفت یکی از اقمار شوروی قبول کرد. بعد از سقوط حکومت نجیب غرب و مخصوصاً ایالات متحده مجاهدین را در طوفان جنگ های داخلی رها کرد. در دوره طالبان تا قبل از یازده سپتمبر غرب با امارت طالبی و مداخله پاکستان مخالفت نشان نمیداد و فقط پس از 11 سپتمبر آنهم به خاطر فرو ریختن آسمان خراش های نیویارک بود که ایالات متحده از خواب بیدار شده بر طالبان در افغانستان حمله کرد. حالا زمان نشان میدهد که اگر به عوض بوش کدام رییس جمهور دیگر میبود شاید همان اقدام هم صورت نمیگرفت.

پس از 11 سپتمبر و تشکیل اداره مؤقت باز هم غرب و مخصوصاً ایالات متحده با نهاد ها نه، بلکه با چهره ها کار نمود، آقای کرزی را در حالیکه حزب یا گروهی در عقب خود نداشت در کنفرانس بن برگزیدند. شاه که کرزی از طرفدارانش فکر میشد به تدریج در برابر کرزی فراموش شد و سیاست کنار گذاشتن این جهادی و نوازش آن نا راضی به شکل معامله عملی شد، عده زیادی از مجاهدین به نام جنگ سالار و توپک سالار و غیره به دهان مطبوعات داده شد و از دولت اخراج شدند و در عوض مسایل قومی و زبانی تا حد اعظمی دامن زده شد و از آن بهره برداری های افزاری به خاطر تحکیم قدرت صورت گرفت.

در کنفرانس های بن، توکیو، لندن و غیره مبالغ هنگفتی به خاطر تحکیم مردمسالاری و آزادی بیان داده شد اما این پول ها طوری به مصرف رسیدند که اکنون سلاح دست و وسیله تحکیم قدرتمندان شده. خارجی ها با چشمان پت به افغانستان آمدند و هر کی دست هر کی را به آنان داد آنرا پذیرفتند. حتی در همان روز هاییکه بازار آزادی بیان و اصلاح طلبی و محافظه کاری گرم بود از زبان کسانیکه روزگاری خود را اصلاح طلب و طرفدار آزادی بیان و امثالهم میدانستند شنیده میشد که باید همه چیز سیاه و سفید دیده نشود و رنگ ما بینی هم وجود دارد و مسأله اصلاح طلبی و محافظه کاری در دوره های اداره مؤقت و انتقالی زیر تأثیر معاملات و مذاکرات اصلاً مطرح نبود و از مهابت به قول معروف «شیر شاه، شیر و بز آب را به هم میخورد» با این حال اصلاً به نظریات جدا از خواسته های چند تن (که حتی خود شان معنی گپ های شان را نمی فهمیدند) توجه نشد که این واقعاً جفا کاری به حال مردم بود: اگر کشور های همسایه را مد نظر گیریم در پاکستان پیپلز پارتی و مسلم لیگ حد اقل میتوانند دو نگرش متفاوت اما مثبت در رابطه به مسایل کشوری را ارائه نمایند و یا در ایران با آنکه همه از خط جمهوری اسلامی پیروی مینمایند اما نظریات متفاوتی را در زمینه های حیات کشوری ارائه میکنند چنانچه مبارزه جناح محافظه کار و اصلاح طلب آن تا جایی پیشرفت که اکنون سرنوشت حکومت را زیر سوال میبرد. ولی در افغانستان وضعیت طوری بود که اولاً با تطمیع و نوازش و کرنش مجال از جا جنبیدن به کسی داده نه شد و در ثانی مغز های متفکری که بتوانند نظریات جدا از هم اما در مطابقت با قانون ارائه کنند به دلیل مصروف ساختن عده در چوکی های دولتی و تشریفات رسمی به وجود نیامد. به احزاب، گروه ها، سازمان و نهاد های مدنئ اجازه فعالیت داده شد که فقط در شرایط تکیه بر نظام حاکم مجال تنفس را داشتند و از طرفی در مقابل عده با زور و پول طوری مصروف نگهداشته شدند که بقای شان را در ادامه خود کامه گی و فساد و قاچاق در کشور ببیند.

در حالیکه از یکطرف کار با اشخاص به مراتب آسان تر از کار با افکار و نظریات نو بود و از طرفی جامعه متفکر و روشنفکر افغانستان نیز با توجه به ضربه های روحی و آسیب های بزرگی که در سالهای جنگ خورده بود و با توجه به شکستی که دیدگاه های ایدیولوژیک در جهان به آن رو به رو شده بود نتوانست به پا ایستاده شود و اصلاً حس اعتماد میان روشنفکران وجود نداشت در همین حال انتخابات اول ریاست جمهوری صورت گرفت. در آن انتخابات 18 کاندید پا به عرصه گذاشتند و به خاطر تمثیل دموکراسی حرف هایی گفتند، اما به همه گان معلوم بود که برنده کی خواهد شد چون در آن زمان همه به این می اندیشیدند که یک چهره جدیدی که حزب نداشته و از پشتیبانی گروه های مسلح برخوردار نباشد شاید در صراط المستقیم منافع ملی بهتر حرکت کند و از طرفی چون جنگ چار آسیاب با ارگ را در دوره قبلی همه گان به یاد داشتند که صدر اعظم با راکت به ارگ ریاست جمهوری و میدان هوایی فیر مینمود به طور طبیعی این احساس میان نخبه گان فکری پیدا شده بود که مبادا در فردای تسجیل یک حکومت صدارتی تجربه تلخ جنگ چار آسیاب و ارگ تکرار شود، بنابران به نظام صدارتی رأی ندادند و با وجود تقلباتی که صورت گرفته بود آقای قانونی به گفته خودش تبریکی به آقای کرزی را چون جام زهر سر کشید و فریاد های او را در شکوه از تقلب کاری کسی نشنید. اما سالهای پس از حکومت انتخابی نشان داد که با گذشت هر روز کشور از صفر به طرف منفی در حال حرکت بوده ساحه حاکمیت دولتی از سپین بولدک به دروازه های پایتخت محدود شد. طالبان از یک نیروی فراری به یک قدرت دارای مانور تا جوار قصر رییس جمهور و دارای امکانات شبکه انترنتی و صحنه های فلمبرداری و پخش حتی اعلامیه ها و مقررات مبدل شدند. هیچ رهبر برجسته طالبان و القاعده به دام نیرو های بین المللی نیافتاد. قاچاق و کشت مواد مخدر از صفر فیصد به بیش از 90 فیصد رسید. افغانستان یکی از چند کشور غرق در فساد اداری جهان خوانده شد. اختلافات شدیدی میان قوای اجرائیه و مقننه در گرفت و اکثریت وکلای پارلمان در تفاهم و توجیه اقدامات قوه اجرائیه قرار گرفتند. چند وزیر بدون نظر پارلمان در چوکی های شان ابقا شدند. وزیری به نام وزیر ارشد در کابینه می نشست که از هیچ مرجع رأی اعتماد نگرفته بود. نشرات آزاد روز به روز راه سقوط را پیموده تعداد شان انگشت شمار شد. مسایل زبانی خصوصاً در موسسات تحصیلات عالی و مکاتب به شدت دامن زده شد. کدام فابریکه بزرگی که حد اقل ده هزار نفر در آن کار کند احداث نشد. معادن استخراج نشد. بند های بزرگ آب گردان ساخته نشد و بر عکس برق از خارج به افغانستان خریداری شد. معاشات بر اساس عاید و مصرف دولت عیار نشد. ظرفیت نهاد های تحصیلی در جذب فارغ التحصیلان پایین ماند. محصول برق بر مأمورین پایین رتبه و دارای عاید کم بالا رفت. گندم در یک کشور زراعتی از خارج وارد میشود. محصولات انگور، انار، سیب و غیره به خاطر مشکلات عدم صدور در کشور گندیده شد واردات نظر به صادرات افزایش یافت. از آزادی بیان به عنوان وسیله کوبیدن حریفان سیاسی استفاده شد و مجال برای دگر اندیشی و ظهور اپوزیسیون داده نشد. افرادی که میتوانستند بیرق اپوزیسیون را بلند کنند به شکلی از اشکال مصروف نگهداشته شدند و در این حال انتخابات دور دوم ریاست جمهوری تدویر یافت. تقلب گسترده در این انتخابات کار را به باز بینی کمیسیون شکایات انتخاباتی کشاند و در فرجام با پایین افتادن رأی کاندیدان از پنجاه فیصد انتخابات وارد دور دوم شد، اما در دور دوم با ادعای یک کاندید بر کمیسیون انتخابات و رد آن توسط رییس جمهور و نرفتن کاندید مذکور به انتخابات دور دوم کمیسیونی که باید تحت تحقیق قرار میگرفت کاندید مقابل را برنده انتخابات نمود که با به رسمیت شناختن این انتخابات توسط ایالات متحده و کشور های غربی که این درامه دموکراسی را به روی مردم افغانستان کشوده بودند پرده دموکراسی برای همیش به رخ مردم بسته شد و دومین دموکراسی نا کام ماند. اکنون فقط با خموش ساختن امواج اف ام رادیو و صدور یک فرمان به خاطر لغو رسانه های خصوصی و چند اشاره و استشاره عدالت غیر رسمی و خموش ساختن تیلفون های همراه و انترنت طی یکروز میتوانند افغانستان را به عصر تاریک اندیش انتقال دهند.

غرب بالاخره کرزی را در وضعیتی قرار داد که نتواند مانند سال 2004 هر چه دلش خواست بگوید و از جانبی رییس جمهوری یافت که در میان مخالفان نظر به مؤافقان محبوبیت بیشتر دارد و با این حال به آسانی اوباما میتواند باری را که از اداره بوش به شانه اش سنگینی میکند در ازای یک لویه جرگه فرمایشی که کرزی طی صد روز وعده تدویر آنرا داده و چند فرمان تهدید کننده آزادی های مدنی به آسانی به زمین بگذارد و با این حال صفحۀ آزادی های مدنی و دموکراسی در غبار آلود شدن چهرۀ رهبران نا بود می شوند.Ÿ

کوه بچه

شماره 56 یکشنبه17عقرب 1388/8نوامبر2009

در حالیکه معلوم نیست بحران کنونی کشور را به کجا خواهد کشاند، برخی صاحبنظران به این باور اند که اگر به غیر از هارت و پورت های انتخابات و آرای مردم و به اصطلاح حکومت مردم، اگر کسی پیدا شود که یک هزار کدر روزه دار را هر چند با حد اقل مهارت پیدا نماید و آن یک هزار کدر دست و آستین بر زده به نام خدا و وطن دست به کار شوند، افغانستان از بحران فساد، قاچاق، خود سری و بی بند و باری ها نجات می یابد.

این کارشناسان فکر میکنند که کدر ها وقتی با دلگرمی کار میکنند که از نظر ضروریات زندگی شخصی حد اقل شرایط آبرومند داشته باشند. بنابران به وزراء، معینان، رؤسا، والیان، قوماندانان، سفرا و غیره اولاً معاشات کافی مقرر شود و در ثانی به غیر از تحلیف رسمی که هر کس آنرا اجرا میکند، از نظر شخصی این کدر ها تعهد وجدانی و ایمانی داشته باشند.

همین تیم روزه دار که تعداد شان به حد یک هزار نفر میرسد میتواند کشور را از بحران کنونی نجات دهد. در حالیکه وضعیت کنونی بر عکس این است، اتحاد ها به خاطر رسیدن به قدرت با سپردن وعده به گروه هایی که در میان مردم نفوذ دارند صورت میگیرد و نیرو های شامل در دولت علاوه بر گرفتن امتیازات فوری با توجه به وعده های داده شده از نظر مادی و معنوی به نفع گروه خود از امکانات دولت تا حدی استفاده میکنند که در دور دیگر انتخابات نیرومند تر از موضع فعلی بوده و امتیازات بیشتر بگیرند، همین مسأله باعث شده که در دستگاه دولت هرج و مرج حاکم گردد.

در افغانستان اکنون احزاب با برنامه واقعی وجود ندارد، سقوط شوروی، پیدا شدن خط القاعده و تروریزم، ترویج اشکال عملیات انتحاری و غیره احزاب موجود در افغانستان را در موقعیت خلای فکری قرار داده، تیوری های چپ و راست در افغانستان ناکام از آب به در آمدند و در شرایط جهانی شدن نظریات جدیدی که از موقعیت آن محافظه کار بودن و لیبرال و رادیکال بودن را بتوان قیاس کرد وجود ندارد. هدف غایی اکثریت احزاب در تأمین صلح خلاصه میشود، شعاری که در انتخابات ریاست جمهوری دیده شد غرب گرا ترین و افراطی ترین چپ را مجبور ساخت بی توجه به جنبه مثبت و منفی آن خواهان حذف لیست سیاه سازمان ملل و آوردن نیرو های طالبانی شوند. در این حال که فکر بکر وجود ندارد و تیوری مشخص که کسی را به چیزی دعوت کند مطرح نمیشود چند اصل وطن، مردم، خدا، صداقت، وجدان، کار، اعمار وطن و غیره میتوانند شعار مشترک کدر هایی با شد که با وجود راه های مخالف گذشته در شرایط موجود به خاطر وطن به دور آن جمع شوند.

اگر در اداره افغانستان 15 وزیر، 30 معین، 34 والی، 34 قوماندان و به همین سان چند صد رییس، قوماندان و آمر اداره پاک به دور یک شخص پاک حلقه زنند و اصلاحات را از خود آغاز نمایند میتوان به فردای حد اقل صلح آمیز وطن امیدوار شد.

بعضی ها به طور مطایبه این نظر را مطرح میسازند که اگر به همین پانزده وزیر به هر یک یکصد هزار دالر طور تحفه به خاطر تأمین ما احتیاج زندگی شان داده شود مجموعاً یک میلیون و پنجصد هزار دالر میشود، در حالیکه با همین پول میتوان از حیف و میل شدن میلیارد ها دالر جلوگیری نمود. اما سوال اساسی اینست که این کدر ها از کجا پیدا شوند و چگونه به همکاری جلب شوند. کارشناسان میگویند که اگر کشور منتظر بماند که در یک روز بهاری این کدر ها از آسمان بیارند و یا از زمین سبز شوند هر گز چنین نخواهد شد. پوتانسیل و ظرفیت این نیرو در جامعه وجود دارد ولی حد اقل کسیکه آنرا جذب و تشویق نموده به کار سوق دهد موجود نیست.

این کدر ها هر کس میتواند باشد، افراد صفوف مجاهدین، دولتی های قبلی، تکنوکرات های غرب دیده و حتی افراد متنفذ کم سواد و بی سواد سران قوم، علماء، روحانیون یا هر کس دیگر.

اما مسأله مهم آنست که فضایی را نظام ایجاد کند که روح خدمتگذاری به وطن و جذبه و عشق به کار و اعمار کشور در میان مردم ایجاد شود.

برخی ها به این باور اند که اگر خرچ کننده از یک حزب، کنترول کننده از حزب دیگر و ما دونان از حزب ثالث باشد شاید اختلافات آنان باعث جلوگیری از فساد و بهبود کار شود. ولی بعضی صاحبنظران به این نظر اند که این فورمول همان پیامد را داشت که اکنون کشور به آن مواجه شده و با روحیه به من چی و به خاطر بدنام ساختن همدیگر کار شکنی های آنان بالای گرده مردم فشار آورده است.

در حال حاضر افراد وطندوست باید از زیر سقف حزب و گروه، تنظیم، پارت، انتی پتی و سمتی بر خاسته در جاده یک شعار یعنی اعمار وطن دست به دست هم دهند. سوالی مطرح میشود که بیش از یکصد حزب سیاسی برای کشوری که در انتخابات ریاست جمهوری آن از 25 میلیون نفوس شش میلیون اشتراک میکنند و بیش از 90 درصد مردم بی سواد اند تا کنون چه دست آوردی داشته است.

افغانستان کنونی به یک ساختار منسجم با انضباط و شفاف ضرورت دارد که شخص اول مملکت از خود شروع نموده پانزده وزیر را بسازد، هر وزیر رؤسا را با همان روحیه روزه دار بودن تشکیل نمایند، رؤسا، والیان و قوماندانان و مادونان شان را تا قدمه کارمند عادی و دلگی مشر با همین روحیه تربیه کنند، آنگاه همه دست به کار شوند.

با همین کدر های روزه دار اگر بندهای برق اعمار شوند، فابریکات اعمار شوند، زمین های زراعتی آبیاری شوند، شهر های عصری در کابل، مزار شریف، هرات، کندز، جلال آباد، پکتیا و غیره ساخته شود، معدنیات را استخراج شوند.

مردم افغانستان در ختم یک دوره پنجساله نه تنها آنان را به دور دوم انتخاب میکنند بلکه عکس های شان را در شاهراه ها و بزرگراه های کشور نصب نموده کارنامه های شان را در کتابهای تاریخ مکاتب درس خواهند داد اما افسوس که همه چیز اکنون وارونه است!Ÿ

گزارش تحقیقی خبرنگاری که یک رییس جمهور را از مقامش پایین انداخت

شماره 56 یکشنبه17عقرب 1388/8نوامبر2009

رسوایی واترگیت به وقایعی اطلاق میشود که میان سالهای75-1972در هوتلی به همین نام در واشنگتن اتفاق افتاد و منجر به استیضاح و سپس کناره گیری ریچارد نیکسون رییس جمهور آن زمان ایالات متحده امریکا شد.

مسأله طوری اتفاق افتاد که در جریان انتخابات ریاست جمهوی ایالات متحده تعدادی از مأمورین (اف بی آی) وارد ساختمان هوتل واترگیت، محل استقرار ستاد انتخاباتی حزب دموکرات ایالات متحده شدند و دستگاه های استراق سمع را در آن نصب کردند و سپس اسناد و مدارکی را به سرقت بردند. این موضوع غیر قانونی توسط یک محافظ هوتل به طور تصادفی کشف شد و با افتادن این معلومات به دست دو تن از خبرنگاران واشنگتن پُست به نام های (باب وودارد) و (برنشتاین) آن موضوع به اطلاع افکار عمومی رسید. بعداً معلوم شد که چنین اقداماتی مکرراً انجام گرفته بودو تحقیقات بعدی نشان داد که عمق این گونه فعالیت های جاسوسی گسترده بوده است. پس از آنکه مشخص شد کنگره به استیضاح نیکسون رأی خواهد داد، وی در شب 8 اگست 1974 از سمت خود کناره گیری کرد. نیکسون اولین رییس جمهور ایالات متحده میباشد که استعفا نمود. اگر چه استعفای نیکسون روند استیضاح را متوقف کرد، اما در عین حال به پیگیری های قضایی پایان نداد. در جریان رسوایی واترگیت رییس جمهور وقت به سه جرم متهم شد:1-جلوگیری از عدالت 2-سوء استفاده از قدرت 3-تحقیر کنگره.

در 8 سپتمبر 1974 جرالد فورد جانشین نیکسون وی را عفو کرد.

در ابتدا فکر میشد که این قانون شکنی توسط افراد پایین رتبه طراحی شده، اما پس از آنکه نیکسون از تحویل دادن نوار های ضبط شده به کمیته قضایی مجلس نمایندگان خودداری کرد پای رییس جمهور نیز به این ماجرا کشیده شد. کمیته قضایی مجلس نمایندگان در جولای 1974 رسیدگی عمومی به اعلام جرم علیه نیکسون را آغاز کرد و دیوان عالی فدرال ایالات متحده نیز حکم کرد که رییس جمهور نوار ها را به کمیته قضایی تحویل دهد، در هفته بعد کمیته قضایی مجلس نمایندگان رأی خود را در باره سه فقره جرم ارتکابی توسط نیکسون صادر کرد:1-سوء استفاده از قدرت 2-کار شکنی در امر اجرای عدالت 3-اهانت به کنگره، در 4 اگست 1974 کاخ سفید متن پیاده شده نوار را تحویل داد، یکی از نوار ها حاوی یک مدرک غیر قابل انکار بود یعنی دستور ریچارد نیکسون برای تماس با (سیا) به منظور متوقف کردن تحقیقات (اف بی آی) در مورد سرقت واترگیت، با انتشار این نوار مشخص شد که مجلس نمایندگان به تصمیم کمیته قضایی برای استیضاح نیکسون رأی خواهد داد. این مسأله باعث شد که نیکسون برای پرهیز از برکناری توسط کنگره در 8 اگست 1974 از سمت خود کناره گیری کند و جرالد فورد که پس از استعفای اسپیرو اگینو به صفت معاونش تعین شده بود جایش را بگیرد. ماجرای واترگیت و گزارشهایی را که در باره آن در روزنامه واشنگتن پُست به چاپ رسید، یکی از مشهورترین گزارشهای تحقیقی در تاریخ روزنامه نگاری جهان میدانند.

نخستین گزارشی که در باره ماجرای واترگیت در مطبوعات ایالات متحده چاپ شد گزارش روز یکشنبه 18 جولای 1972 در صفحه اول روزنامه واشنگتن پُست بود. این گزارش که با احتیاط و دقت با نام «الفردیی.لوئیس» منتشر شد حاوی اطلاعات زیادی بود و چند پرسش وسوسه انگیز را مطرح کرد. این گزارش که به عنوان نقطه عطف تاریخی در روزنامه نگاری ثبت شده چنین آغاز میشود:

«پنج مرد که یکی از آنها گفت سابق عضو سازمان اطلاعات مرکزی امریکاست، ساعت 2,30 بامداد دیروز در جریان ماجرایی که به عقیده مقامات مسوول، طرحی برای نصب وسایل استراق سمع در دفاتر کمیته ملی حزب دموکرات بود دستگیر شدند. سه نفر از آنها کوبایی الاصل بودند و گفته میشود که یک نفر از آنها نیز تبعیدیان کوبایی را برای فعالیت های چریکی حمله خوکها در سال 1961 آموزش داده است. هنوز توضیح داده نشده که چرا این پنج مظنون میخواستند در کمیته ملی حزب دموکرات وسایل استراق سمع نصب کنند و آیا آنها برای افراد یا سازمانهای دیگری کار میکردند…»

این گزارش تحقیقی جهان را تکان داد و خبر ها و گزارشهایی که خبرنگاران واشنگتن پُست و دیگر روزنامه های ایالات متحده در باره ماجرای واترگیت منتشر کردند باعث تحقیقات و بعداً محاکمات گسترده شد که در جهان نظیر ندارد.Ÿ

شماره 55/شنبه 9 عقرب 1388/31 اکتوبر2009

به نظر میرسد در این روز ها افغانستان در یکی از حساسترین لحظات تاریخی قرار دارد. در حالیکه حملات انفجاری و انتحاری تا میهمانخانه های سازمان ملل در کابل و جوار ارگ میرسد و سربازان بین المللی به خاطر مأموریت صُلح در افغانستان هر روز کشته میشوند، در داخل کشور به خاطر حفظ یا رسیدن به قدرت رقابت نا میمونی در جریان است.
اگر جامعه بین المللی به خاطر کاهش تلفات و پایان دادن به این مخمصه در افغانستان روی پلان های جدید از قصر سفید تا اروپا مصروف بحث و مذاکره میباشند بالعکس در کابل پای اداره در افغانستان با کشمکش تقلبات انتخاباتی هر روز در گل و لای مشکلات فرو تر میرود. اگر دنیا به یک اداره قانونی با حد اقل معیارهای منبعث از اراده مردم ضرورت دارد تا با آن کار کند برخی حلقات سیاسی و پشت به دنیا میخواهند مسایل کشور را حل کنند زمان این مسوولیت را به عهده دو کاندید دور دوم میگذارد که در لحظه کنونی منافع ملی را بالاتر از منافع شخصی قرار داده کشور را قربانی لجاجت و زورگویی نکنند و با این حال بدانند که مسیر زندگی طوری آمده که جهان خواهان یک نظام قانونمند در افغانستان میباشد و دولت بدون حمایت بین المللی میدان جنگ های به مراتب خطرناک از دهه 90 خواهد بود.
بیایید بر زخم های ناسوز این مردم بیچاره، آواره و مظلوم دیگر نمک نپاشید، مردم تنها آن اطرافیان خوش خدمت شما نیستند که شما را به مخالفت با جهان تحریک میکنند بلکه ملت آنهاییست که از خرگاه و درگاه شما هیچ نمیخواهند به غیر از صلح!Ÿ
                                    بماند زمین و نماند درخت

شماره 55/شنبه 9 عقرب 1388/31 اکتوبر2009

نوشته: محمد داود سیاووش 

اگر اپوزیسیون را به مفهوم تلاش اتحادیه ها، گروه ها و دسته هایی بنامیم که در یکی روند نورمال و طولانی به وجود آمده در جو و اتموسفیر مجاور یک نظام موجود فعالیت کرده و همزمان در طی چند یا چندین سال آموزه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی در تضاد با دولت موجود اما در مطابقت با قانون اساسی کشور داشته باشد، به این مفهوم در افغانستان اپوزیسیونی وجود ندارد.
برخی از محققان و جامعه شناسان به این باور اند که با در نظر داشت قطب گرایی های فوری لحظه کنونی شاید بتوان این انقطاب های موجود را در مفهوم اپوزیسیون به معنی موضعگیری های شخصی احزاب «ویک و توری» انگلستان درک کرد که در قرن هژده با جنبه های شخصی به وجود آمد و اجندای سیاسی به مفهوم امروزی نداشت.
در افغانستان اپوزیسیون یا اپوزیسیون ها فقط یک روز قبل از انتخابات ریاست جمهوری مانند سمارق بهاری سر بلند مینمایند چند روز اینجا و آنجا سر و صدا راه می اندازند و در حالیکه فامیل ها و اقارب خودشان در خارج به سر میبرد، حیات چند بچاره و غریب را در برابر یک دستگاه خطرناک به مخاطره انداخته با ختم دوره کمپاین راه شان را گرفته با خرید یک تکت طیاره راهی سرزمین های افسانوی غرب میشوند و تا انتخابات دیگر این پرونده را می بندند. به همینسان دستگاه بر سر اقتدار چند حزب سرکاری میسازد، برای چند انسان ناتوان از نظر افتصادی مشغله و کار میدهد و در آستانه انتخابات هر روز اشربه و اطعمه هایی از کباب چوپان و گوشت گوسفند را باد و خراجات میکند و بعد از ختم دوره انتخابات هر کس به راه خود میرود و اگر با آن فردی که با گلوی باد آورده چند روز قبل به خاطر به کرسی نشاندن ویده ها دشمن به خود خریده در راه رو به رو شد حتی سلامش را علیک نمیگیرد.
این یک واقعیت مسلم شرایط کنونی افغانستان میباشد که به موازات بی اعتمادی موجود هیچ عمل سیاسی قانونمند و به مقتضای ایجاب شرایط طبیعی به پیش نمیرود. در شرایط کنونی وضعیت سیاسی طوری شکل گرفته که هر کس کوچکترین نا راحتی از رژیم بر سر اقتدار داشت خود را اپوزیسیون مینامد و يا هر کسي که از حکومت سبکدوش شد بیرق اپوزیسیون بودن را بلند میکند.
در حالیکه هر نا راضی عادی و رانده شده دستگاه دولت و هر آماتور برگشته از خارج را که فقط برای چند روز میخواهد بر صحنه سیاسی عشوه و کرشمه کند نمیتوان اپوزیسیون فعال و دارای اتوریته های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خواند و بسیاری از این اپوزیسیون خوانده ها چکیده های رژیم و رانده شده از دستگاه حکومت هستند. جالب توجه آنست که حتی به خاطر سرپرست شدن چند روزه در یک وزارت هم مدعی اپوزیسیون از چوکی مخالفت به هم صدای موافقت با رژیم بر سر اقتدار مبدل میشود رژیم بر سر اقتدار نیز نه از کانال یک برنامه واضح موافقت و مخالفت اصولی سیاسی بلکه از طریق زیر زمینی ها و تقلب های سیاسی میخواهد با مخالفان باب مذاکره و مفاهمه را باز نموده با وعده و وعید چوکی و مقام و منصب آنان را از راه برگرداند.
در آستانه دور اول انتخابات مواردی وجود داشت، کاندیدانی که بسیاری به خاطرش کمپاین میکردند و سر و صدا های بزرگی به راه انداخته بودند با حضور نیافتن در صحنه کسانیرا که به خاطرش حنجره خراشی میکردند و ته و بالا میرفتند پا به هوا گذاشت.
اینجا چندمسأله باید مد نظر گرفته شود که حضور در صحنه سیاسی به شکل نیروی اپوزیسیون چگونه باید صورت گیرد و آیا هر ناراضی و چوکی طلب را میتوان رهبر اپوزیسیون و منادی مخالفت اپوزیسیونی دانست و آیا هر کسی را که کاغذی را به خاطر کاندید شدن به دروازه کمیسیون انتخابات برد میتوان اجازه کمپاین داد و حتی به کسی که ده فیصد امضا های جمع آوری شده برایش رأی نمیدهند؟
بحران سیاسی لحظه جاری افغانستان در اجراات و فعالیت های غلط هشت سال گذشته ریشه دارد. در حالیکه به بیش از یکصد حزب اجازه فعالیت داده شد و چند نهاد مدنی دروازه های شان را به خاطر کار و پیکارهای مدنی گشودند عملاً به خاطر معاملات پشت پرده و قلابی گرایی اکنون نه حزبی وجود دارد که به مقایسه سراسر کشور صدای خود را بلند نموده قد بر افرازد و نه نهاد مدنی که پل ارتباط خواسته های مردم به حکومت و وسیله فشار افکار عامه بر دستگاه دولت گردد. در آغاز اداره مؤقت که بازار رفتن به طرف اپوزیسیون و جامعه مدنی گرم بود اکثریت پول های جامعه جهانی به نام مطبوعات آزاد به کسانی داده شد که نشریه هایی را به نفع احزاب و از زیر آستین مطبوعات آزاد منتشر کردند و الحاصل اکنون در کشور صدای آزادی که جدا از دم و دستگاه چند چهره مطرح باشد وجود ندارد از نام جامعه مدنی و به نام مطبوعات آزاد حتی اکنون به کسانی کمک میشود که اصلاً نشریه های شان ماه ها در زیر زینه مطابع میماند و فقط چند شماره را به خاطر خوش ساختن دونر ها میبرند. در جامعه مدنی پول های گزافی آمد اما اکنون حتی یک نهاد نیرومندی که در برابر مسایل سرنوشت ساز بن بست کنونی صدایش را بلند کند وجود ندارد و نهاد های مدنی دنباله رو دولتمردان و گردانندگان لحظه کنونی میباشند.
اگر با یک مقاله از نشرات خارجی و یا با یک سروی نهاد مدنی بین المللی دولتمردان و مدعیان قدرت به لرزه می آیند، باید این مسأله را مدنظر داشته باشند که از اشتباه خودشان پول های جهان به هدر رفت و مطبوعات آزاد و جامعه مدنی مانند نوشتن روی یخ در گرمی بازار کمپاین ها اکنون ذوب شد و گردانندگان نشریه های آزاد و جامعه مدنی را میهمانی های مدعیان قدرت جذب نمودند.
به راستی آیا حزب، جبهه، گروه، تنظیم و دسته که میخواهد پا به عرصه وجود سیاسی در کمپاین انتخابات بگذارد میتواند ادعا کند که طرح الترناتیفی اش چیست؟
مشکل دور دوم انتخابات کدامهاست؟
در دوره اول، انتخابات شکل مسابقوی را داشت و کسانیکه از صفر فیصد تا مرز پنجاه فیصد رأی بردند اشتراک نمودند اما اگر اپوزیسیون و انتخابات طبیعی جا افتاده میبود و در جامعه احزاب سیاسی هدفمند وجود میداشت در دور دوم نتیجه ائتلاف های صاف و شفاف میتوانست انتخابات را در مسیر واقعی آن سوق دهد. در حالیکه انتخابات دور دوم افغانستان با ادعاهای تقلبات که کمیسیون شکایان آن را تائید نمود وارد یک مرحله بحرانی شده ما به عوض اینکه به صراط المستقیم اتحاد ها و ائتلاف های واقعی برویم جامعه و اوضاع و احوال کشور به طرف بن بست در حال حرکت است. در شرایط کنونی که بحران اعتماد اوضاع را به وخامت کشیده و شک و تردید در همه جا حاکم است و اپوزیسیونی که بتواند عنان کشور را به دست گیرد وجود ندارد. متأسفانه با تمام ادعاهایی که وجود داشت نتوانستیم یک پروسه افغانی را که در آن مردم با اطمینان به پای صندوق های رأی رفته و رهبر شان را انتخاب کنند به راه اندازیم. آنانی که ادعاهای بلند بالایی را مطرح میکنند آیا به این مسأله توجه کرده اند که اگر پای سازمان ملل در قضیه افغانستان نباشد حد اقل بن بست کنونی را چگونه حل خواهند کرد؟ شاید از نظر آنان از طریق جنگ و کشت و خون!
با توجه به بحران کنونی راه حل آنست که:
-1بدون ادعا و مدعا هر دو کاندید تن به اراده ملت داده موارد شک و تردید را رفع نمایند.
-2به خاطر اینکه مسأله بار دیگر به دعوی نکشد در ترکیب کمیسیون مستقل انتخابات عضویت اعضای سازمان ملل را بپذیرند.
-3هر دو کاندید به خاطر صلح و امنیت در صورتیکه انتخابات به دور دوم بنابر شرایط امنیتی و جوی و با توجه به تب بلند تحریکات سیاسی دایر شده نتواند آماده قبول یک اداره مؤقت تحت نظر سازمان ملل باشند.
-4گروپ جدیدی از ناظران بین المللی و نمایندگان کاندیدان ایجاد شود و در همه سایت ها و حوزه های رأی دهی امنیت و حضور شان تأمین شود.
-5در تمام وزارت خانه ها، ولایات و قوماندانی ها نمایندگان سازمان ملل به خاطر نظارت بر بیطرفی اجراات مسوولان توظیف شود.
-6اسناد و شواهد تقلبات دور اول انتخابات به سازمان ملل سپرده شود تا تحت بررسی قرار گیرند.Ÿ