نشريه ارمغان ملي

شماره 54/پنجشنبه 30 میزان 1388/22 اکتوبر 2009

زيست شناسان كوچكترين آهوي جهان ، قورباغه پرنده و گونه جديد گربه ماهي و بيش از 350 گونه جديد و ناشناخته در هيماليا ، غنيترين منطقه زيست شناسي، كشف كردند.
محققان هشدار دادند كه گرم شدن زمين و تغييرات آب و هوايي جهان تهديدي براي تنوع گونه هاي حيواني و گياهي در اين منطقه و در مناطق ديگر جهان به حساب ميآيد.
طارق عزيزي ، سرپرست صندوق جهاني حيات وحش با اشاره به برنامه اين صندوق براي حفاظت از حيات وحش مناطق هند، نیپال و بوتان گفت: هم اكنون تنوع فرهنگي و تنوع زيست محيطي در معرض خطر هستند.
صندوق جهاني حمايت از حيات وحش به كشورهاي مختلف در زمينه حفاظت از حيات وحش خود هشدار داده است كه يكي از مهمترين اين مناطق ميانمار و تبت بوده است.سه چهارم كشفيات گونه هاي جديد در بين سال هاي 1998 تا 2008 مربوط به كشف گونه جديد گياهان بوده است كه در بين آنها گونه جديد اركيده هم ديده ميشود.
در بين اين كشفيات 16گونه جديد دوزيست، 16حيوان خزنده، 14 گونه جديد ماهي، 2 پرنده، 2 پستاندار و 21 تا 60 گونه جديد بي مهره گان هم بوده است.
شگفت انگيزترين گونه جديدي كه پيدا شده كوچكترين آهوي دنيا است كه فقط بين 60 تا 80 سانتيمتر (25 تا 30 اينچ)قد دارد و وزن آن در حدود 11 كيلوگرام (24 پوند) است. دانشمندان در ابتدا فكر ميكردند كه اين آهوها جوان هستند، اما آزمايشDNAآنها نشان داد كه اين آهوها بزرگ هستند.Ÿ

                                                                                                     انترنت

به بهانه روزجها نی محیط زیست

نوشته : ایمان شایسته

شماره 46/16جوزا 1388/6جون2009

اداره ملی حفاظت از محیط زیست افغانستان اعلام کرده است که در کابل به طور متوسط هر نفر روزانه ۴۰۰ گرم کثافت (زباله و فاضلاب) تولید می کند که با توجه به جمعیت بیش از چهارونیم میلیونی این شهر، روزانه بیش از ۱۸۰۰ تن (معادل ۱۷۰۰ متر مکعب) کثافت تولید می شود. اما شهرداری توانایی انتقال فقط ۴۰۰ – ۵۰۰ متر مکعب آن را دارد و در نتیجه روزانه تقریباً ۱۲۰۰ متر مکعب آن در سطح شهر انباشته  و یا در هوا پراکنده می شود.

بر اساس تحقیقی که این اداره به کمک یک نهاد تحقیقاتی آمریکایی انجام داده در حال حاضر ذرات کوچک سمی در فضای این کشور هفت برابر بیشتر از کشورهای دیگر جهان است، تقریباً ۸۰ درصد امراض و بیماری ها در میان مراجعین به بیمارستان ها و مراکز درمانی ناشی از آلودگی محیط زیست از جمله آلودگی هواست و میزان آلودگی هوا ۳ برابر بیشتر از حداکثر میزان آلودگی  مجاز (در دیگر شهرهای جهان) است.

آقای داد محمد بهیر معاون فنی اداره ملی محیط زیست افغانستان ضمن بیان این مطلب می گوید که بر اساس استانداردهای جهانی هم اکنون شهر کابل قابل سکونت نیست و اگر این میزان آلودگی در کشورهای پیشرفته جهان می بود وضعیت فوق العاده اعلام می شد و مدارس و ادارات دولتی تعطیل می شدند و یا ساکنان آن باید از آن جا مهاجرت می کردند.

منابع آلودگی

بر اساس آمارهای موجود ۷۰ درصد آلودگی هوا در شهر کابل از تردد موترها  ناشی می شود و ۳۰ درصد دیگر از سوزاندن زباله ها، پلاستیک ها، فاضلاب و گرد و خاک آلوده نشأت می گیرد.

بیشتر این موترها کهنه، فرسوده و دارای نقص فنی هستند که اکثراً دست دوم وارد می شوند و سیستم تصفیه کننده مواد سوخت در این موترها نصب نشده یا از بین رفته است. همچنین به علت قیمت نسبتاً ارزان آنها روز به روز به تعداد آنها افزوده می شود.

بر اساس آمار این اداره، در حال حاضر بیشتر از ۷۰۰ هزار موتر در شهر کابل رفت و آمد می کنند و ماهانه بیش از ۹هزار موتر جدید وارد جاده های این شهر می شود.

همچنین به علت نبودن یا اجرا نشدن قوانین ترافیکی موثر هیچ گونه برخوردی با آلوده کنندگان هوا و محیط زیست صورت نمی گیرد و بدین ترتیب این شهر به نمایشگاه بزرگی از موترهای کهنه دیگر کشورها تبدیل شده است.

دلیل عمده دیگر، کیفیت پایین و غیراستاندارد سوخت مصرفی موترهای سبک و سنگین است که پس از مصرف، ذرات کوچکی سمی، از جمله سرب را به هوا پراکنده می کنند.

در کابل سیستم کانالیزاسیون شهری وجود ندارد، محل اصلی تهیه آب آشامیدنی هنوز چاه هاست، و هنوز برای انتقال فاضلاب از روش قدیمی حمل با  کراچی  استفاده می شود که با توجه با آسفالت نبودن و هموار نبودن قسمت اعظم کوچه پس کوچه های شهر همیشه مقداری از آنها بیرون می ریزد و ضمن ایجاد بوی نامطبوع پس از خشک شدن با باد به هوا بلند می شود.

فقر، سطح پایین فرهنگ شهر نشینی، فرهنگ بهداشت محیط و ضعف ملموس دولت در ارایه راهکارهای مناسب برای محافظت از محیط زیست از دیگر عوامل آلودگی محیط زیست از جمله هواست.

زغال سنگ و چوب به عنوان مهم ترین ماده سوختی و حتی سوزاندن پلاستیک و زباله در منازل، حمام های عمومی، قهوه خانه و رستوران ها و کارخانه های کوچک و بزرگ داش (کوره های خش پزی) هم گویا قرار نیست با سوخت بهتری جایگزین شود.

رودخانه کابل که در طول شهر از غرب به شرق کشیده شده و می توانست یکی از جلوه های زیبایی شهر باشد هم اکنون به یکی از منابع اصلی آلودگی محیط زیست بدل گشته و روز به روز وضعیت آن اسفبارتر می شود.

به باور برخی کارشناسان، خشکسالی های اخیر در افغانستان و قطع جنگل ها از سوی ساکنان محل و فرماندهان محلی در ولایت های مختلف و قاچاق آنها به کشور پاکستان نیز صدمه بزرگی به فضای سبز و در کل محیط زیست وارد کرده است.

کمبود فضای سبز در این شهر به حدی محسوس است که در تمام شهر حتی یک پارک تمیز و سرسبز را نمی توان یافت.Ÿ

ع.عزیزی

منحیث یک باشنده کابل و یک افغان وقتیکه به دور و پیش شهر و مردم نظر می اندازم خیلی ها رنج دهنده و درد آور است که میبینم چهار و نیم میلیون نفوس شهر بدون یک سرگرمی و تفریحگاه چگونه در خانه های خود به مانند محبوسین به سر میبرند.

اکنون در شهر کابل چند باغ و پارک محدود مانند باغ بابر، باغ بوستان کابل، قرغه، پغمان و بعضی باغ هایی که در شمال کابل واقع است که موتر و پول گزاف را ایجاب مینماید تا با فامیل های خویش روز را در آنجا سپری کرد. سوال اینجاست که آیا با چنین بحران اقتصادی که دامنگیر فامیل ها است امکان دارد به جز از یکعدة محدود از چنین تفریحگاه ها استفاده نمایند و ثانیاً اینکه آیا این تعداد پارک و باغ به چنین شهر پر نفوس کافی است؟ پارک شهر نو را  اکثراً معتادین مواد مخدر و یا موترسایکل سواران تصرف نموده، باغ وحش صرف با چند نوع حیوانات وحشی، پارک زرنگار بدون همه چیز بوده و در پارک وزیر اکبرخان تشناب ها را قفل و به استفاده اشخاص انفرادی انحصار شده، کدام فامیل میتواند روز را در آن سپری نماید هر گز نه، مگر اینکه فامیلها باید در خانه مانند بندی شب و روز را سپری نمایند.

دلیل چیست که جوانان به طرف کلپ های سنوکر و بیلیارد کشانده میشوند، بخاطر اینکه مصروفیت و تفریحگاه سالم در جامعه خیلی ها کم است و مقامات امنیتی آنها را به زندان میبرند، چرا؟ این کلپ ها مگر مجوز قانونی ندارند؟ و اگر چنین است باید برای همیشه مسدود گردند.

طوریکه می بینیم همه سکتور ها بطرف خصوصی سازی روان است و به چیزیکه به نفع ملت و مردم و باعث رشد اقتصادی، سرسبزی و زیبایی جامعه میگردد وقعی گذشته نمیشود، چرا شاروالی محترم کابل پارک شهر نو، پارک مکروریان چهارم (زمین خاره) که از سالهاست بدون استفاده بوده و به جز از چند کراچی و دوکان استفاده دیگر از آن صورت نمیگیرد، پارک عقب حوزه یازدهم امنیتی خیر خانه و سایر پارک های خورد و بزرگ را به متشبثین خصوصی برای مدت معین به اجاره نمیدهد که بعد از سپری شدن مدت معین قرار داد دوباره ملکیت دولتی محسوب گردد، از یکطرف زمینة کاریابی برای عدة از هموطنان مساعد میگردد و از جانب دیگر افراد و فامیل ها میتوانند روز های جمعه و رخصتی خویش را در یک فضای صلح و خوشی سپری نمایند و از جانب ثالث وطن سر سبز و زیبا گردیده باعث رشد مدنیت در جامعه میگردد و مهمتر از همه اینکه فامیل های رنج کشیدة کابل لحظة میتوانند در بیرون از زندان خانه سپری نمایند و اگر نتیجه این تجربه مثبت بود میتوان آن نظر را در سایر ولایات نیز تطبیق نمود.

ما را امید بر این است که مقامات صالحه چند لحظه ای به عریضه من تفکر نموده و در این راستا توجه فرمایند—

تلاش در جهت بهبود محیط زیست یکی از وظایف اولیۀ هر شهروند میباشد. جناب انجنیر عنایت الله عزیزی یکی از شهروندان با احساس شهر کابل می باشد که با غرس چندین نهال محیط اطراف بلاک شانرا سرسبز ساخته و خارج وقت رسمی همواره در تلاش حفظ، حراست و آبیاری درختان بلاک میباشند. هرگاه چهارنیم ملیون باشنده شهر کابل هر کدام دو نهال غرس نموده از آن مانند جناب انجنیر صاحب مواظبت نمایند شاید شهر کابل پس از چند سال به یکی از بهترین پایتخت های منطقه از نظر آب و هوا و محیط زیست مبدل گردد.

فاخته

ما پرندگان مقيم شهر ها و ولايات افغانستان بعد از يك هفته بحث روي مساله خطراتي كه از طرف انسان ها متوجه ماست مراتب آتي را به اتفاق آرا به تصويب رسانديم:

1- از اينكه در ولايات پسران شوخ با غولك و مردان شكاري با تفنگ هركجا ما را تعقيب نموده نميگذارند به زمين نشسته غذا بخوريم و يا در دريا ها شنا كنيم، خانه هاي مارا خراب ميكنند، چوچه هاي ما را ميكشند و تخم هاي ما را مي شكنند به اين وسيله از همه بزرگان خانواده ها را ميخواهيم اطفال شان را متوجه اين عمل زشت شان ساخته و قنداق هاي تفنگ هاي شكاري را بشكنند و باروت و پتاقي تفنگ هاي چقمقي را آنقدر تر سازند كه انفجار نكنند.

2- از اينكه خواهران و برادران ما در باغ وحش زنداني بوده و هر لحظه مورد آزار و اذيت خورد و بزرگ تماشا چي باغ وحش قرار دارند از آمر صاحب باغ وحش، پدران و بزرگان خانواده ها، معلمين و استادان مكاتب و كلانتر ها و وكلاي گذر تقاضا مينماييم به بچه هاي جوان، اطفال و كسانيكه خصوصيات طفلانه دارند بفهمانند كه در باغ وحش به قفسه هاي برادران و خواهران ما نزديك نشوند، به آنان سنگ نزنند و باعث آزار و اذيت آنان نشوند.

3- ما پرندگان به وكالت طوطي ها، بازها، كلنگ هاو ساير پرندگان و به نيابت از شير، پلنگ، خرس، آهو و همه درنده و چرنده باغ وحش از دولت افغانستان توقع داريم باغ وحش را به طرف شرق و جنوب به سمت درياي كابل طوري انكشاف دهند كه در آب ايستاده محل تخم گذاري و بود و باش پرندگان و در جنگلات و باغ ها امكان زيست شير، پلنگ، خرس آهو و غيره به شكل طبيعي مساعد گردد و اگر امكان داشته باشد باغ وحش را تا كوه شير دروازه طوري كه سرك زير زميني از زير باغ وحش تمديد شود، امتداد دهند.

4- ما پرندگان از اداره محترم محيط زيست ميخواهيم در مسير درياي كابل چند محل آب ايستاده كه در آن تفنگداران حق دخول نداشته باشند ايجاد نمايند تا ما در آن تخم گذاري نموده به تكثر بپردازيم.

5- ما پرندگان از شاروالي كابل ميخواهيم تپه هاي شهر را سر سبز سازند تا ما در باغ ها و درختان آن به آسوده گي گشت و گذار كنيم، آخر شما انسان ها چرا از ياد برده ايد كه شهر كابل روزگاري صد باغ داشت و در آن خيل هاي پرندگان زيست مينمودند.

6- ما پرندگان از شما مردم افغانستان ميخواهيم در مسير درياي آمو، هريرود، هلمند، كنر در ياهاي شتل، پنجشير، غوربند، سالنگ، لوگر، باميان و غيره بند هاي آب گردان بسازيد تا ما در در كاسه بند هاي آن تخم گذاري كنيم.

7- به اين وسيله از كليه بزرگان كشور، مسوولان ادارات شارولي، محيط زيست، آبياري و زراعت و نهال شاني ميخواهيم صداي ما را بشنوند و در حد مسووليت هاي شان حد اقل به خاطر بهتر شدن محيط زيست خودشان اقدام كنند. ببينيد يك بند قرغه داريد كه در روز هاي رخصتي جاي سوزن انداختن در آن نيست شما كه اينقدر به آب خود را محتاج ميبيند حالا به ما فكر كنيد كه اصلاً زندگي بسياري از ما در آب ميباشد و چگونه حيات به سر ميبريم. اگر خفه نشويد ما شما را مسوولان خوش ذوق نيافتيم ما كه به كشور هاي مختلف در سير و حركت هستيم در يافته ايم كه در حال حاضر از نظر بيوتوپ حيواني دشوار ترين شرايط را سرزمين شما دارد. كاش از نياكان تان كمي مي آموختيد كه بابرشاه چقدر باغ قشنگ در كابل ساخته بود و جهان آرا بيگم خواهرش چه آدم خوش سليقه بود كه هنوز باغي به نامش در كابل مسما ميباشد، از باغ لطيف، باغ نواب، باغ بالا و باغ هاي پغمان نپرسيد كه چقدر زيبا بودند. بيائيد دست و آستين بالا بكشيد و حد اقل بخاطر تفريح اولادان خودتان هم اگر شده محيط زيست تانرا سر سبز سازيد، ببينيد چقدر بد است اگر شما توقع داشته باشيد كه اروپايي ها و امريكايي ها آمده پشت دروازه شما نهال غرس كنند و آن را آبياري نمايند.  

8- به اين وسيله به شما اخبار ميكنيم كه اگر فضاي زيست را در كشورتان خوب نسازيد ما در فصل تخم گذاري و سير و سفر از نزديك شما نميگذريم. با تقديم كاپي هاي اين قطعنامه به كميته بين المللي دفاع از حيوانات و دفاتر طرفدار حفظ محيط زيست از همۀ شان ميخواهيم به داد ما برسند و ما را از شر اين مشكلات كه دامنگير ماست رها سازند.

9-  از تمام باشندگان شهر ها و دهات، بخصوص باشندگان شهر كابل توقع داريم كه ذوق و سليقه شان را در جهت لذت بردن از استماع چهچهه پرندگان، شرشر درختان و صداي آبشاران ارتقاء بخشيده از كوچه هاي متعفن و فضاي خاكباد ها و تندباد هايي كه همه را به خناق صدر و مريضي چشم دچار ساخته برون آيند و با احداث پارك ها، آبشار ها و بند هاي آب گردان خود را از مشكلات رهانيده و زمينه مساعد زيست را به ما مهيا سازند.