بایگانیِ ژوئیه 2010

صحنه یی از شلاق زدن در قزوین ایران

ژوئیه 26, 2010

Advertisements

اشتراک کنندگان کنفرانس کابل: گفتند فسانه یی و در خواب شدند

ژوئیه 26, 2010

شماره 64/یکشنبه 3 اسد 1389/24 جولای 2010

روز های دو شنبه و سه شنبه هفته قبل به طور عموم شهروندان کابل در خانه های شان زندانی بودند و حتی به نرسی که شب در شفاخانه زایشگاه نوکری بود و با پای پیاده تا سرک میدان هوایی خود را رسانیده بود اجازه داده نمیشد از یکطرف سرک میدان هوایی به طرف دیگر آن با پای پیاده عبور کند. در سطح کشور مملکت طی دو روز بخاطر کنفرانس کابل به خواب رفت، دو روز مردم رخصت شدند تا در تالار کنفرانس کابل حاضران ظاهراً لحظه یی آرام بنشینند. اکثراً مردم به تدویر کنفرانس بی توجه بودند و ضرورت های عاجل شان زیر بار کلمات مغلقی که حاضران کنفرانس اظهار میداشتند نا پدید میشد، نتیجه زود رس کنفرانس را پاکستان بدست که از هلری کلنتون وعده دریافت پنجصد ملیون دالری را درآستانه کنفرانس گرفت. کارشناسان رخصت و بیکار افغان در خانه هایشان از شنیدن اخباری مبنی بر اینکه دولت افغانستان 784 ملیون دالر از کنفرانس بخاطر ادغام یک گروه سی پنج هزار نفری مطالبه میکند به وحشت افتاده بودند و از همدیگر می پرسیدند هر گاه برای این سی و پنج هزار نفر تا سال 2015 چنین پول بزرگ ضرورت باشد پس برای رام کردن دل ملیون ها انسانی که از سایر اقوام با وحشت از این مسأله در مناطق مرکزی و شمال افغانستان دور میشوند چقدر پول و چند سال ضرورت خواهد بود؟ کارشناسان سخنان آن مقامات غربی را به یاد می آورد ند که دوام جنگ افغانستان را چهل سال پیشبینی کرده اند. چنان به نظر میرسد که ایالات متحده بخاطر کشیدن پایش از جنگ فرسایشی افغانستان حاضر خواهد شد مصارف ملیشه سازی، اربکی سازی یا هر نام دیگر نیرو های قومی در جنوب را بپردازد تا آنان را در مقابل طالبان آشتی نا پذیر قرار دهد ولی پارادوکس مسأله در آنست که آیا در آینده از این قوت های قومی مانند گذشته برای سرکوب سایر اقوام که خلع سلاح شده اند استفاده نخواهد شد.  به هر حال مردم کابل روز های کنفرانس را مانند روز های 8 ثور، 28 اسد، سال نو و غیره مناسبت ها به عوض خوشی و پایکوبی در خانه های شان به حالت افسردگی سپری نمودند. مردم در کوچه و بازار کابل میگفتند جهانیان در این کنفرانس به گفته شاعر:
        ره زین شب تاریک نبردند از پیش
                              گفتند فسانه یی و در خواب شدند

امریکا: د3طالب مشرانو شتمنۍ دې کنګل شي

ژوئیه 26, 2010

شماره 64/یکشنبه 3 اسد 1389/24 جولای 2010

امريکايي چارواکو د طالبانو د مشرانو نصيرالدين حقاني، ګل اغا ساکزی او امير عبدالله پر شتمنيو نوي بنديزونو ولګول.
دغه بنديزونه د جنګياليو د درو پام وړ کسانو پر سر برابر دي چې يوه يې د حقاني ډله ده چې په وينا يې له پاکستان څخه په افغانستان کې پر امريکايي او غربي لښکرو د جنګ مشرتوب کوي.
د امريکا ددغه بنديزونو لومړی هدف نصيرالدين حقاني دی چې د حقاني د ډلې استازی او د سراج الدين حقاني ورور دی چې د خپل پلار جلال الدين حقاني په مشرۍ د جنګ مشرتوب کوي.
امریکا وايي دغه درېواړه کسان طالبانو ته د پيسو په چمتو کولو بوخت وو او یو يې د ملا محمد عمر په نژدې کسانو کې راځي.
دوه نور کسان ګل اغا ساکزی او امير عبدالله دي چې د جنګياليو د مالي چارو سمبالوونکي بلل کيږي هم تردې بنديزونو لاندې راځي چې لومړی کس يې د طالبانو د مشر ملا محمد عمر د کوچنيوالي او د اطاق انډيوال بلل کيږي دويم يې د نيول شوي مشر ملا برادر پيسې سمبالولی. امريکايي چارواکي تورلګوي چې ګل اغا ساکزی د جنګياليو د پيسو د راټولو د سر سړی دی، چې په وینا يې په کندهار کې د جګړه ييزو لګښتونو لپاره پیسې راټولې.
پر امير عبدالله امريکايي چارواکي دا تور لګوي چې په افغانستان کې د جنګياليو د مالي ملاتړ او بسپنې راټولولو لپاره يې عربي هېوادونو کويټ، عربستان، اماراتو او ليبيا ته سفرونه کړي او د پام وړ له مشرانو سره يې په دې نيت غونډې کړې دي.
د امريکا د خزانې وزارت له خوا د بنديزونو دغه ګام به د جنګياليو تر ټولو شتمنيو لاس وکاږي، پر تګ او راتګ او د وسلو پر لېږد به يې بنديز وي.
دغه ورته هغه بنديزونه دي چې تېره اوونۍ د افغانستان د جګړې امريکايي قومندان جنرال پيټرېیاس او د دغه هېواد د مشرانو جرګې د وسله والو ځواکونو کميټې له ملګرو ملتونو وغوښتل چې پرهغو افغاني قومندانانو دې بنديزونه ولګوي چې له پاکستانه خپل فعاليت کوي.
د امريکايي سرکار او ملګروملتونو دواړه بنديزونه د ملګرو ملتونو په ټولو غړو هېوادونو کې جنګيالي د پيسو هېڅ ډول معاملو ته اجازه نه ورکوي او د پاکستان پر حکومت زور اچوي چې د جنګياليو پر ضد دې نور ګامونه واخلي.
د افغانستان د جګړې امريکايي قومندان جنرال پيټرېیاس تېره اوونۍ له چارواکو غوښتي ول چې د حقاني د ډلي د قومندانانو نومونه دې د ترهګرو په لېست کې شامل کړي.
امریکايي چارواکي وايي چې په دې باب له سره کتنه څېړل کېدله چې په نيويارک کې فيصل شهزاد نامي قضيې دا کتنه لا چټکه کړله.
امريکايان وايي چې ده غوښتل او په محکمه کې يې ومنل چې د نيويارک په ټايم سکوېر کي يې د بريدونو نيت درلود.
د خبرونو له مخې پاکستان الاصله امريکايي فيصل شهزاد د جنګي وړتياوو زده کړه له پاکستاني طالبانو څخه کړې وه.
امريکايي چارواکو ادعا کړې چې د دې بنديزونو په مټ به د جنګياليو مالي او نظامي زور دړې وړې کړي.Ÿ
                     بی بی سی

———————————————————————————-

د افغانستان څخه د برتانوي عسکر وتل کیدای سی په 2011 کال کی پیل سی

د برتانيې لومړي وزیر ديويد کمرن په واشنگټن کي د بارک اوباما سره تر ليدني کتني وروسته ويلي دي چي کيدای سي د ځواکونو په لږولو پيل وسی.
د برتانيې لومړی وزير ديويد کمرن ويلي دي چي کيدای سي برتانيه په۲۰۱۱ميلادي کال کي د افغانستان څخه د خپلو سرتيرو په ايستلو پيل وکړي.
هغه د بي بي سي د پنځم کانال سره په مرکه ويلي دي چي د افغانستان څخه د سرتيرو د ايستلو موضوع د سيمي په حالاتو پوري تړلې ده.
د هغه په خبر ه هر څونده ژر چي افغانستان په خپله د افغانانو ترکنترول لاندي راځي هغومره ژر زموږ عسکر کولای سي چي خپل هيواد ته ستانه سي.
په واشنګټن کي د جمهوررييس اوباما سره تر ليدني وروسته هغه ويلي دي چي« زه نه غواړم چي په دې اړه هيلي ډيري کړم، ځکه چي د سرتيرو ايستل په افغانستان کي د سولي او ثبات په ټنګولو پوري تړلي دي.»
د کمرن په خبره، غواړي د ناټو راتلونکي غونډي ته چي ټاکل سوې ده نومبر په مياشت کي به په ليزابون کي جوړه سي پر داسي يو پلان باندي کار وکړي چي د مخه يې د څو سيمو امنيتي مسووليت افغان امنيتي ځواک ته وسپارل سي.
هغه زياته کړه کله چي دغه کار تر سره سي نو هغه وخت بيا امکان سته چي په هغه هيواد کي د برتانوي سرتيرو په لږ ولو پيل وسي.
د هغه وخت راهيسي چي ديويد کمرن د برتانيې صدراعظم ټاکل سوی دا يې واشنګټن ته لومړی سفر و.Ÿ
                                                 دویچه وله

مولن: افغانستان نه د خروج له نیټې سره وضع بدلیږي

ژوئیه 26, 2010

شماره 64/یکشنبه 3 اسد 1389/24 جولای 2010

د امریکا د لویو درستیزانو د کمیټې رئیس د سمندري قواوو ستر جنرال مایک مولن ویلي، هغه خلک چې وایی افغانستان کې د یاغیانو ځپل به ډیر وخت ونیسی، هغوی باید د عراق د کال ٢٠٠٧ نه پس حالات وگوری نو پوه به شی چی څنگه پکی بدلون راغلی دی.
جنرال مولن چې دا وخت د جنوبي او مرکزي آسیا په سفر بوخت دی، دا خبری یې په لاره خبریالانو سره په مرکه کې وکړې.
مولن دا مني چې په افغانستان کې بغاوت په پوره توگه ختمول به کلونه وخت وغواړي او دا هم وایي چې دا کار د بل کال دی وخت پوره نشی کیدای. بل کال دی وخت په باب د امریکا جمهورریس ویلی وو چی د افغانستان نه به د امریکا عسکر په وتلو پیل وکړي.
مایک مولن وایي دا چی جمهور رئیس اوباما د افغانستان په باب د نوې ستراتیژئ د عملي کیدو دپاره د یونیم کال کومه موده ټاکلې ده هغه مناسبه ده . هغه زیاتوي چې:
بغاوتونه تر ډیره وخته دوام کوی. خو دا هم باید وگورو چی عراق کی یی څومره وخت دوام وکړی شو. قریب اتلس میاشتو کی غلی شو. خو بیا هم دوه نیم کال پس زموږ کار خلاص نه دی
هغه وایی چی د اتلسو کالو کی وضعه ډیره بدله شوه . خو بدلیدل او ختمیدل یوه معنا نه لری . اصل کار دا دی چی دا بدلون همداسی برقرار پاتی شی او بیرته په شا لاړ نه شی.
مایک مولن وایی چی څو کاله پخوا چا دا گمان هم نه کاوه چې په عراق کی به ثبات راشي.
دی وایی چی د افغانستان او عراق دواړو شرایط سخت دي خو د عراق تخنیک ضرور نه دی چی په افغانستان کی هم کار وکړي. خو وایي چې د عراق مثال ورته د افغانستان په باب هیله مند کیدو ته یو جواز ورکوي. دی وایی چی د دی برسیره چی افغانستان کی د امنیت وضعه خرابه ده او پرمختگ سست روان دی . خو بیا هم دی مایوسه نه دی.
د امریکا د لویو درستیزانو د کمیټې ریس مایک مولن زیاتوي چې افغانستان او عراق کی ځینی شباهتونه او ځنیی فرقونه شته او زه یی په فرق او ورته والي پوهیږم. خو دی وایی چې زه دا نه منم چې بغاوت ځپل ډیر وخت نیسی نو ځکه یی موږ نه شو ځپلی، بلکی موږ اوس هغه ځای ته لا نه یو رسیدلی چی د گټی دعوا وکړو. خو ویلی شم چی موږ د گټی توان لرو.
دی وایی چی توان لرل دا معنا نه لری چی دا کار اسانه دی. خو موږ چی کومه موده ټاکلی ده هغی کی به هر څه سم شی.
د امریکا مامورین هم وایی چی که افغانستان کې راروان یو کال کی اوضاع په ښه کیدو هم شی. خو د امریکایی عسکرو د وتلو کار به په مدار مدار ووسی او نړیوال عسکر به لا هم راتلونکو څو کالو پورې افغانستان کې موجود وي.
د امریکا د لویو درستیزانو رئیس مایک مولن د افغانستان د جمهور رئیس حامد کرزی ددې خبرې هرکلئ کړیدی چې د افغانستان عسکر به د کال ٢٠١۴ پورې ددې جوگه شي چې د خپل ملک امنیت په خپله ټینگ کړي.
هغه وایي چې دا موده ډیره مناسبه ښکاري او د مشرانو دپاره دا مهمه ده چې یو هدف دپاره موده وټاکي او بیا ورته کار وکړي.Ÿ
           صدای امریکا

در آیینه مطبوعات جهان

ژوئیه 26, 2010

شماره 64/یکشنبه 3 اسد 1384/24 جولای 2010

د نېوېارک ټاېمز ورځپاڼه لېکی کله چې جمهوررئېس اوباما دتېرکال په ډسیمبر کې دافغانستان لپاره نوی ستراتېژی اعلان کړله نو هغه ېومهال وېش وټاکه چې د ٢٠١١ په اوړی کې به دامرېکا يی عسکرو د راوتلو کار پېل شی.
دهغه دلېل داو چې په دې توگه دافغان حکومت سره د بېړي احساس پېدا شی او په جگړه کې به مخکښ نقش ولوبوی.
په داسی حآل کې چې هغه داومنله چې دامرېکا صبر اوحوصله په تارېخ کې دټولونه اوږده جنگ په برخه کې حدونه اوبرېدونه لري.
خو په تېرو دوه اونېوکې په ډېرو ځاېونو کې ښاغلی اوباماته داخبره ورېاده کړی شوه چې دده مقصد، د ېوه امرېکا ېې قوماندان په وېنا هغه توره ده چې دواړه خواوې ېې تېرې او غوڅونه کوي.
دا دوه دوه سري توره لکه څنگه چې د سپېنی ماڼی پرسررازوړنده ده په هماغه ډول د حامد کرزی په سرهم رازوړنده ده.
ورځپاڼه لېکی چی په جگړه کې، سږ کال دېادولو پرمختگ ندی شوی نو له همدی امله نوی شکوک اوشبهات دلته او په خارج کې راپېدا شوېدی چې اېا ښاغلی اوباما به دعسکرو د کمولو هغی اندازی ته ورسېږی چې هغه دامرېکا د مامورېت لپاره ټاکلی دی.
ښاغلي اوباما ٧ مېاشتی مخکی دغه هدف دوېست پواېنټ په نظامی اکاډېمی کې د خپلې وېنا په ترڅ کې ټاکلی و.
نېوېارک ټاېمز لېکی چې اوس په دې مسله باندی تود بحث روان دی چې اېا داجگړه په هغه قېمت ارزی څومره چې پرې لگېږی.
داهغه بحث دی چې ښاغلی اوبامانه غواړی ترهغه وخت پورې پکې برخه ولری؛ څو پورې چې طالبانو داسی تاوانونه نه وي لېدلی چې هغوی سولی ته لېوال شی.
خو لکه څنگه چې ېو اوړی مخکی هېله شوی وه؛ پېښو په هغه ډول انکشاف ونکړ.
ورځپاڼه لېکی چې ښاغلي اوباما، په دې ترڅ کې هغه مهم سېاستوال او ستراتېژي جوړوونکي له لاسه ورکړل چې استدلا ل به ېې کاوه چې د اوسني لارې د ادام گټی، د یوکال او یا ښايي زېات وخت لپاره، له هغه لگښت او تاوان نه ډېرې زېاتی دي، چې په جگړه کې ورځ په ورځ زیاتیږي.
ورځپاڼه لېکی چې دوه مېاشتی کېږی چې دېموکراتانو په کانگرېس کې په بېلونو ډالره. د جگړی د اضافې لگښت په نامه معطل کړېدی.
دغی غوښتنی ته ورته غوښتنی د پخوانی جمهوررئېس جورج بش په وخت کې په دی اندازه نه وی معطل شوی.
دنېوېارک ټاېمز ورځپاْڼه په پای کې لېکی چی د جمهوررئېس اوباما د خارجی پالېسی سلاکار سناتور ریچرد لوگر استدلال کوی چې د افغانستان په مسله کې وضاحت اوروښانتېا د جمهوررئېس په مهال وېش کې نه خلاصه کېږی.
هغه وايی چې ددغه مامورېت دواړه ډلی مشران نظامی ا وملکی دمامورېت دکامېابی لپاره دېوه واضح اوروښانه تعرېف نه پرته پر مخ روان دی؛ هغه ووېل چې موږ د څولسېزو لپاره د امنیت، کاراوروزگار پېدا کولو، ښی حکومتدارئ، او د ښځو دحقوقو په برخه کې پرمختگ کولی شو خو هېڅکله به ېوې قانع کوونکي نتېجی ته ونه رسېږو.
دامرېکا متحدېن هم دېته ورته اندېښنی لری. دبرتانېې صدراعظم ډېوېډ کېمېرون په سپېنه ماڼی کې له جمهوررئېس اوباما سره په خپل ملاقات کې کوشش وکړچې داسی خبری وکړی ته به وايي چې دی او اوباما په دې برخه کې سره ورته نظرلری.
خو د بی بی سی له ېوه خبرېال سره په مرکه کې هغه ووېل چې موږ په په راتلوونکېو پنځوکلونو کې هلته په افغانستان کې نه ېو.
***
د جرمنی ددېر شپېگل نړېواله ورځپاْڼه د جولای په ٢١مه دافغانستان د نړېوال کنفرانس په هکله لېکی: هغه کنفرانس چې کنفرانس نه و.
دناټو دېپلوماتانو دافغانستان په هکله بدو خبرونوته هېڅ پاملرنه ونکړه.
په دې توگه دناټو خارجه وزېرانو، د سه شنبی دورځی په کنفرانس کې په کابل کې هغه څه واورېدل چی ددوی زړه غوښتل.
هغوی دنېاته ډاډ گېرنه ورکړه چې له افغانستان څخه په2014مېلادی کې دعسکرو وتل پېل کېږی. خو واقعېتونه بالکل بل څه دي.
دېر شپېگل لېکی په اخر کې ددی کار ېوازېنی گټه جمهوررئېس کرزی ته رسېږي چې همدا اوس غواړی داسی لاری چاری ولټوی چې د ناټو دعسکرو له وتلو نه وروسته دخپل قدرت ستنی ښی پخی او سېمټي کړی.
دېرشپېگل واېې چی داوېا ملکونو مشران، بان کېمون اوهېلری کلنټن دا ټول په بېړه کابل ته راغللی اوښار ېا ددی هېواد شاوخواېې ونه لېدله.
دهغوی راتگ په خپله غټی هېلی راوپارولی، ځکه چې، له ډېروخت نه وروسته په کابل کې اولنی نړېوال کنفرانس و.
خو دافغانستان خواشېنوونکي واقعېتونه په دروازه کې پاتی شول. په کنفرانس کې په عواقبو باندی ډېرکم بحث وشو او تحلېلونه کمزوري وو.
د کنفرانس ېوازېنی هڅه داوه چې ېو مشترک مقصد اعلان شي.
ناټو اومتحدېن ېې غواړی چې له افغانستان نه ووزي. په دې توگه واقعېت باېد په مختلف ډول وړاندی شوی وای او یا په بشپړ ډول له نظره غورزول شوی وای ددی لپاره چې له افغانستان څخه وتل په راتلونکې نېژدی کې رېښتوني او مدلل ښکاره شي.
په دې توگه هغه کسان چې په کنفرانس کې وو، هغه څه ېې واورېدل چې غوښتل ېې . دواړه خواوو متحدېنو او افغانانو ېو بل ته ډاډ ورکړ چې دوی مشترک اهداف سرته رسولی شي.
***
روزنامه واشنگتن پُست یک روز بعد از کنفرانس کابل نوشته است باوجود افزایش خشونت ها و بی حوصلگی اروپایی ها و امریکایی ها از جنگ افغانستان، نمایندگان بیشتر از ۷۰ کشور جهان در این کنفرانس، برای بهبود حکومتداری موثر و انکشافات در افغانستان تعهد کردند. در قسمت مساعدت های اقتصادی، توافق شد که حداقل مناصفۀ کمک های بین المللی به طور مستقیم ظرف دو سال در اختیار دولت افغانستان قرار گیرد. تعهدی که به نوشته روزنامۀ واشنگتن پُست نشان دهندۀ اعتماد بیشتر به صداقت و قابلیت های حکومت افغانستان می باشد.
نویسندۀ روزنامه واشنگتن پُست به اظهارات کرزی در مورد مذاکره با طالبان اشاره نموده، نگاشته است در این رابطه هلری کلنتن، وزیر خارجۀ ایالات متحده تاکید نمود که معامله صلح با طالبان به قیمت جان زنان و اطفال تمام نخواهد شد.
در همین ارتباط روزنامۀ نیویارک تایمز نوشته است اگر هلری کلنتن و جنرال دیوید پترئیس از کوچه های شهر کابل دیدن می کردند، چه تفاوتی را با صالون زیبا و پرگل وزارت خارجۀ افغانستان می دیدند؟
روزنامه نیویارک تایمز میگوید آنان مرکز کشوری را مشاهده می کردند که در آنجا مشی شان موفق می شود و یا هم با شکست مواجه میگردد. آنان صدای مردمی را می شنیدند که در مورد زندگی روزمره ملیون ها تن فقیر افغان صحبت میکردند و اینکه ملیارد ها دالر پول مساعدتی به آنان نمی رسد، و حرفی از ظرفیت سازی و غیره نمی شنیدند.
روزنامه نیویارک تایمز نگاشته است دایر شدن این کنفرانس در کابل، به مفهوم از دست دادن دست مزد روز مرۀ هزاران نفر بود، زیرا بازار های شهر و جاده ها و دکان ها همه برای حفظ امنیت اشتراک کنندگان در کنفرانس مسدود شده بود. اگر کلنتن و پترئیس از مقابل خانه های که با محافظین امنیتی و کلاشینکوف ها حفاظت میشوند، می گذشتند، متوجه یونیفورم های این محافظین میشدند که همه مربوط به شرکت های خصوصی بوده و چهرۀ جدیدی از ملیشا های مسلح افغان اند که اجازۀ کار را از وزارت داخلۀ افغانستان دریافت داشته اند، ولی به حکومت و یا مردم افغانستان وفادار نمی باشند، بلکه رؤسای آنان سرمایه داران و جنگ سالاران می باشند.
نویسندۀ روزنامه نیویارک تایمز می نویسد اگر کلنتن و پترئیس از مسجد شاه دو شمیشره دیدن مینمودند، اطفال کوچکی را میدیدند که به عوض اینکه در مکتب باشند، ساجق می فروشند و یا زنانی را میدیدند که چادری بر سر و طفل در بغل، گدایی میکردند.
***
روزنامه شپگل چاپ آلمان هم در شماره ۲۱ جولایی خود در مورد کنفرانس کابل نوشته است، وزرای خارجۀ ناتو آنچه را شنیدند که می خواستند بشنوند و جهان را مطئمن سازند که نیرو های امنیتی افغانستان در سال ۲۰۱۴ مسئولیت های امنیتی کشور شان را از نیرو های خارجی تسلیم خواهند شد.
روزنامه شپیگل نوشته است کرزی در بیانیه خود بازهم تعهدات تکراری خود را تکرار نمود، مبارزه با فساد اداری، عصری ساختن دوایر حکومتی و بلند بردن ظرفیت های کاری حکومت و تعهد بر اینکه باوجود امتناع طالبان از مذاکره، تا چند سال دیگر مصالحه صورت خواهد گرفت.
روزنامه شپیگل می نویسد اگر مسئلۀ افغانستان جدی نمی بود، شاید بر این بیانیه کرزی می خندیدیم، زیرا حکومت وی تا بحال کاری را برای امحای فساد انجام نداده. به نوشتۀ روزنامه، رئیس جمهور افغانستان از سرزمینی شکوفان با زمینه های اقتصادی و احترام به حقوق بشر یاد نمود، که با تقلب در انتخابات پیروز شد و هر زمانیکه بخواهد حقوق مدنی مردم را محدود میسازد.Ÿ

شبه روشنفکری در افغانستان

ژوئیه 26, 2010

شماره 64/ یکنشبه 3 اسد 1389/24 جولای 2010

کوه بچه

فضای روشنفکری در لحظه کنونی طوری میباشد که روشنفکر حرفی برای گفتن ندارد تجربه انتخابات ریاست جمهوری نشان داد که کاندیدان عمدتاً روشنفکر یا تحت تأثیر شرایط جنگ سرد قرار داشتند یا شعار هایی چون تغییر، مصئونیت، قانونیت، عدالت، و تصمیم شرط اول مؤفقیت را از دیگران می دزدیدند و یا تسلیم شدن به تندروان و بنیاد گرایان را با تدویر جرگه ها به بهانه قطع جنگ شعار میدادند.
یکی از ویژگی های دوران کنونی و حتی دیروز روشنفکر افغانستان آن بوده که حرف های دیگران را تکرار میکنند. در شرایط جهان دو قطبی افکار دیگران بر روشنفکران راست و چپ تأثیر داشت و چه بسی اوقات که کار کاپی برداری ها به نوعی تلقین های وحشتناک تعصب و کینه توزی و دشمنی میان انسان ها، مردمان و قاره ها انجامید و انسانها را نا آگاهانه پیوند دوستی و یا حس تعصب و دشمنی در برابر همدیگر داده روشنفکران با درک غلط و فقط از روی تلقین با کشوری و حتی با مردم آن دوستی و یا دشمنی کورکورانه میورزیدند. مکاتب سیاسی در غرب و شرق از آنچه در افغانستان گذشته متفاوت بوده، در هند گاندی مقاومت آرام را به صفت یک مکتب مطرح نمود که توانست جامعه را با کسب استقلال به صلح و اصلاحات رهبری کند. افراط گرایی در برابر مقاومت آرام گاندی در بعد حتی مذهب هندو وجود داشت گاندی در ابتدا با حمله بر انگلیس ها و کشتن آنان مخالف بود و در زندان انگلیسها به خاطر کشته شدن سربازان انگلیس اعتصاب غذایی میکرد، با آنکه انقسام هند و پاکستان بر اساس مذهب صورت گرفت ولی از داخل مذهب هندو گاندی را ترور کردند. اندیرا گاندی و راجیو گاندی از خانواده نهرو توسط افراطیون مذهب مسلط کشور خودشان ترور شدند. اما روشنفکر جامعه افغانی چون طوطی حرف های دیگران را تا آن حد تکرار کرد که اکنون فکاهی مردم افغانستان برایش ساخته اند چنانکه میگویند: سوسیالیزم افغانستان شوروی را سقوط داد تندروی اسلامی افغانستان اسلام را در برابر جهان قرار داد و اینک دموکراسی خواهان افغانستان آتش نفاق میان جنرال مک کریستال و رهبران بزرگترین قدرت سرمایه داری جهان را در واشنگتن بر افروخته اند.
واقعیت اینست که روشنفکر افغانی هیچوقت اسم با مسمای دوره خودش نبوده از مارکسیزم به غیر از چند حرف ماجرا جوایانه طوطی صفتانه چیزی نمیدانست، از اسلام تعبیر تندروانه انتحاری و انفجاری را بیرون آورد و پس از اداره مؤقت و انتقالی و انتخابی با گذار از هر مرحله یک درجه از پله کان نردبان ارزش های دموکراسی پایین آمده اکنون به دروازه افراط گرایان دریوزه مینماید، بنابران میتوان نتیجه گرفت که اگر آن روشنفکر چپی بدون مطالعه آثار مارکسیزم آماتورانه خود را چپی میگفت واگر این روشنفکر راستی مذهب را در خدمت انفجار و انتحار قرار داد و اگر دموکرات غرب دیده به شکل (کردکی) سیاست میکند و اصلاً تعریفی از جامعه مدنی، تفکیک قوای ثلاثه و نظام مبتنی بر دموکراسی ندارد همه و همه از ضعف شعور روشنفکران افغانستان است که در این حال صدر اعظم انگلیس حق دارد افغانستان را کشوری با شرایط قرن سیزده بنامد و ایالات متحده از تأکید بر آزادی بیان و اصول یک نظام مبتنی بر دموکراسی صرف نظر کند. در سیستم انجیویی روشنفکر سازی، دو افراطی را بعضاً مشاهده میکنیم که در کنار هم در یک دفتر به دو کمپیوتر خموشانه نگاه میکنند و هیچکدام به چیزی مینویسد باور ندارد و فقط پول و موتر آن وظیفه را میخواهند.
با این حال داعیه روشنفکری در رهن نوعی کلاه برداری قرار میگیرد و در جو شبه روشنکفرانه کنونی رسالت و ارزش ها از نظر می افتد.
شرایط طوری آمده که روشنفکر باید راه زندگی شخصی را پیدا کند، روشنفکر باید موتر داشته باشد، خانه لوکس داشته باشد، بورس و کورس و فیلوشیپ و اسکالرشیپ داشته باشد و به حیث پرزه ماشینی کارکند که یکصد و هشتاد درجه قدرت انحراف و الاستیکیت را داشته باشد که متأسفانه در چنین شرایط نمیتوان از نمونه های واقعی صداقت به افکار و ارزش های مدنی سخن گفت.
پریشانی جامعه روشنفکری افغانستان!
جامعه روشنفکری افغانستان به موازات وظایف خطیری که در برابرش قرار دارد اصولاً باید پیشقراول روشنگری و منادی آزادی های مدنی و اجتماعی باشد. اما متأسفانه حوادث سالهای اخیر این قشر متفکر را دچار نوعی سر درگمی و پریشانی ساخته. روشنفکری که سالها قبل در شرایط دشوار فقر اقتصادی و مشکلات متنوع اجتماعی خوشبینانه به آینده نگاه میکرد، اینک در روزگاری که از نظر اقتصادی و اجتماعی در شرایط به مراتب بهتر قرار گرفته، فقط به منافع کوتاه مدت خود و آنهم در چند قدمی خویش نگاه میکند و هیچگونه بار مسوولیت اجتماعی را به خاطر برون رفت از وضعیت دردناک کنونی متقبل نمیشود.
روشنفکر کنونی حزب میسازد، نهاد مدنی میسازد، نهاد اجتماعی میسازد، رسانه ها ایجاد میکند اما در همه این تشکیلات مانند گردابی به دور خود می پیچد و نابود میشود. شاید ابتدایی ترین علت این مسأله را بتوان در نوعی سر درگمی بزرگی یافت که در مجموع دامنگیر جامعه شده، چون مکتب های سیاسی اکثراً شکست خوردند و زوال یافتند، شعار ها به عوض راه ها به بیراهه ها منتهی شدند و در جهان تعریف ها، تجربه ها و فورمول های جدیدی به وجود آمد که با این حال نسلی که در شرایط جهان دو قطبی تربیه شده راه را از چاه فرق نمیکند.
با آنکه تا حدودی این دلایل ظاهراً منطقی به نظر میرسند اما سؤالی که باید جامعه روشنفکری به آن جواب دهد اینست که اگر جهان صد بار تغییر نماید بالاخره مفاهیمی چون حق و باطل، راست و دروغ، روشنی و تاریکی، عدالت و ظلم که تغییر نمی نمایند چون این مفاهیم از وقتیکه انسان پا به عرصه وجود گذاشته به اشکال مختلف مطرح بوده و حس رحمانی در برابر وسواس شیطانی و ندای حق طلبی در برابر ظلم و بیدادگری در طول ازمنه ها و قرون در نبرد بوده است. متأسفانه روشنفکر امروز در برابر فساد، زورگویی، حق تلفی، بیدادگری تا آنجا که به منافع خودش ارتباط میگیرد مهر سکوت بر لب دارد و چه بسا در آرزوی آنست که در کدام سفارت یا وزارت و در کدام باغ و بوستان شب را در مهمانی بگذراند و از کدام تلویزیون چهره اش در برنامه یی به نمایش گذاشته شود. روشنفکری که با شکم گرسنه و بوت های کهنه و دریشی مندرس از بالا کوه ده افغانان تا پل حسن خان هر روز پیاده روی میکرد و از آن لذت میبرد اکنون هر شب خواب داشتن یک موتر کروزین را میبیند و در سایه ایر کاندیشن غلطیده. چنین روشنفکر تن پرور عشرت طلب اگر مردم از گرسنگی بمیرند چه پروا دارد و اگر شهری در آتش فقر و غربت و آوارگی و ذلت و بیکاری و بیماری جان دهند بروی چه تأثیری خواهد داشت. بد ترین وضعیت فضای روشنفکرانه کنونی آنست که نسل جوان را، کاهل و عاطل و باطل و بد آموز ساخته اند. پول های باد آورده را به اختیار این جوانان قرار میدهند که با موتر های اخرین مودل، موبایل های عجیب و غریب فیشنی و امکانات ورای اخلاقی وی را گمراه و بی هدف میسازند فضا طوری رقم خورده که اکنون جوان فهمیده و مهم و مطرح اجتماع از مودل موترش باید شناخته شود. این جوان که مطالعه نمیکند، اخبار نمی شنود، به رادیو گوش نمیدهد و حاصل طول و عرض و ضخامت معلوماتش فقط چند برنامه کمپیوتر و چند کلمه از زبان انگلیسی میباشد (در حالیکه آموزش زبان خارجی و کمپیوتر از ضروریات زمان است و هدف نفی این مسأله نیست) اما بدبختی ما در آنست که این جوان بی خبر از تاریخ، جغرافیا، فرهنگ، هنر، ادبیات و ثقافت ملی نمیتواند از آن برنامه های خوب کمپیوتر و سایت های مفید انترنت استفاده کند و حاصل کارش به معتاد شدن به مسایلی خواهد انجام شد که وی را گمراه میسازد.Ÿ

تقاضای اطفال مکروریان چهارم از مؤسساتی که برای اطفال کار میکنند!

ژوئیه 26, 2010

شماره 64/ یکشنبه 3 اسد 1389/24 جولای 2010
از اینکه میدان مصئون بازی اطفال مکروریان 4 را زورگویان به خاکدان مبدل کرده و کسی از مراجع رسمی به ترمیم آن اقدام نکرد، امیدواریم مؤسساتی که برای اطفال کار میکنند توجه نموده میدان را بازسازی نمایند و وسایل بازی را دوباره در آن نصب کنند.

والدین گرامی!

ژوئیه 26, 2010

شماره 64/یکشنبه 3 اسد 1389/24 جولای 2010

با اطفال تان مهربان باشید!

جامعه جهانی اشتباه میکند!

ژوئیه 26, 2010

شماره 64/یکشنبه 3 اسد 1389/24 جولای 2010

ستاک

اگر جامعه جهانی در ابتدای اداره مؤقت فکر میکرد افغانستان از مراحل چند قرن عقب ماندگی یکبار به مرحله ایجابات مدنی اجتماعی، سیاسی و فرهنگی معاصر پرش نماید، همانقدر اشتباه بود که حالا به مشوره چند افغان از غرب بر گشته تصور میکند که مردم افغانستان اصلاً با اساسات معقول یک جامعه مدنی بیگانه بوده خواهان اصول بربریت میباشند. این قضاوت دو بعد افراط اند. در حالیکه با آمدن جامعه جهانی تکنالوژی معلوماتی واقعاً مدرن به افغانستان وارد شد که بستر خوبی برای رشد ارزش های مدنی بود اما باید اذعان داشت که ارزش های مدنی از سالها قبل به شکل افغانی در جامعه وجود داشت، هر چند با جریانات افراط و تفریط دچار آسیب هایی شد اما هرگز از پا نیفتاد. برخی واقعیت های ارزشی جامعه که از گذشته وجود داشت قرار ذیل اند:
-1 اینکه جامعه جهانی و دولت کنونی به باز بودن دروازه های مکاتب می نازند باید به یاد داشته باشند که این جریان بیش از نیم قرن قبل هم وجود داشت.
-2 اینکه جامعه جهانی و دولت کنونی به آزادی بیان می نازند و بعضاً می خواهند آنرا دو باره از مردم بگیرند باید به یاد داشته باشند که مطبوعات آزاد و نشریه های خصوصی نسیم سحر، انیس و نوروز حتی در دوره امان الله خان در کشور وجود داشت.
-3 اینکه جامعه جهانی و دولت کنونی فعالیت تلویزیون ها را به رخ مردم میکشند و میخواهند آن را سانسور کنند باید به یاد داشته باشند که تلویزیون از سال 1357 در افغانستان فعال بود.
-4 اینکه جامعه جهانی و دولت کنونی فعالیت رادیو ها را محصول کار خودشان میخوانند باید به یاد داشته باشند که از دوره امانی در افغانستان رادیو وجود داشت و رادیو های محلی در ولایات طی سالها فعالیت نمود.
ولی جامعه جهانی و مشاورین غرب دیده افغانی شان چرا نمیگویند که زمانی هلمند را واشنگتن کوچک مینامیدند، آنان چرا از یاد برده اند که زمانی در فابریکه نساجی گلبهار هشت هزار کارگر سالانه چهل و پنج ملیون متر پارچه میبافت، آنان چرا نمیگویند که افغانستان قبل از آنکه حتی نام بازار آزاد را راویان به زبان بیاورند شرکت خصوصی چینی سازی شاکر را داشت، آنان چرا از یاد برده اند که افغانستان در دوره امانی در سرک دارالامان خط آهن داشت و قرار بود در شهر کابل نقشه شهر برلین تطبیق شود. مشکل افغانستان در لحظه کنونی آنست که همه دستآورد ها را چند افغان بی خبر از تاریخ محصول کار چند سال اخیر دوره اداره مؤقت تا کنون میدانند که گویا به شکل خلق الساعه به وجود آمده و از دست آورد های چند آدم پشیمان میباشند. چند مشاور کهنه فکر افغان زیر گوش کشور های غربی خانه کرده به آنان مردم افغانستان را مردمی دور از فرهنگ و تمدن معاصر و بیگانه با ارزش های مدنی و اجتماعی معرفی مینمایند و جالب آنست که این افراد و اکثراً خانواده های شان در غرب زندگی میکنند. بهتر آنست که با یک دید جامعه شناسانه به وضعیت مملکت نگاه شود و کشور های غربی که از جنگ های فرسایشی خسته شده اند ملتفت این مسأله شوند که تفاوت شهر و ده در هر کجای دنیا وجود دارد و میتواند یک امر طبیعی باشد. همانطوریکه به بهانه عقب ماندگی یک قریه و ده سرخپپوستان امریکا نمیتوان قوانین آنان را در واشنگتن و نیو یارک و… تطبیق نمود در افغانستان نیز نباید طرز پوشیدن لباس و نحوه رفتار محلات دور افتاده را که ناشی از عقب ماندگی آن محلات میباشد بر مردمان شهر های کابل، مزار شریف، هرات و غیره تطبیق نمود. یکی از اشتباهات جامعه جهانی آن بوده که هیچگاه با مردم اصلی افغانستان کار نکرده بلکه دایم یا افغانستان را در چهره اکستریمیزم دیده و یا در چهره روشنفکران معامله گر که به ارزش های مدنی اصلاً فکر هم نمیکنند. آنچه وضعیت را قبل از همه مغلق میسازد آنست که اکنون حتی در شبکه های سازمان های تروریستی غربی ها فعالیت مینمایند و در مقابل در نهاد های مدنی کسانی بعضاً مصروف اند که با ارزش های مدنی مخالف اند. با روشنفکری که در صدر یک مقام نشسته و حسرت روز هایی را میخورد که در کنار بنیادگرایان بوده چگونه میتوان جامعه مدنی مردمسالار را به تحقق رساند؟ مردمان طرفدار آزادی های مدنی در افغانستان اکنون در یک بیراهه عجیبی گیر مانده اند زیرا در رهبری شان کسانیکه سال ها از جامعه مدنی و مردمسالاری حرف می زدند رو به سوی بنیاد گرایی نهاده اند و درجهت مقابل گروهی که آنان را تهدید میکردند مورد توجه دنیای غرب قرار دارند. اینجاست که میتوان نتیجه گرفت جامعه جهانی واقعاً اشتباه میکند.Ÿ

سیمای عارفان در مثنوی معنوی

ژوئیه 26, 2010

شماره 64/یکشنبه 3 اسد 1389/24 جولای 2010
نوشته: محمد داود سیاووش
سیمای سالکان و اصل واصلان کامل در مثنوی معنوی جلوه افروزیش را از مقابله نور با خشم و شهوت در بحبوحه کشمکش وحدت اضداد گرفته به سوی صراط المستقیم راه می گشاید.
یک گروه را جمله عقل و علم و جود
آن فرشته است او نداند جز سجود
نیست اندر عنصرش حرص و هوا
نور مطلق زنده از عشق خدا
یک گروه دیگر از دانش تهی
همچو حیوان از علف در فربهی
او نبیند جز که اصطبل و علف
از شقاوت غافل است و از شرف
و آن سوم هست آدمیزاد و بشر
از فرشته نیمی و نیمیش خر
نیم خر خود مایل سفلی بود
نیم دیگر مایل علوی شود
تا کدامین غالب آید در نبرد
زین دو گانه تا کدامین بُرد نرد
انسان از کنار فرشته و شیطان، بالاخره در میان انبوهی از آزمون های دشوار باید راهش را از بیراهه بشناسد و حق را از باطل تمیز کند و به حقیقت برسد.
در راستای ترسیم سیمای همین رهروان طریقست که مولانا به تصویر شخصیت هایی در مثنوی معنوی میپردازد و در خوارق و نوادر حرکات و سکنات آنان ایده آل های عالی انسانی را در ذهن خواننده متبادر و القا میکند.
یکی از این سیما های جاودان اویس قرنیست، مردی که عطر وجودش را پیامبر (ص) از یمن احساس نمود، مردی که وقتی شنید دندان پیامبر (ص) شهید شده همه دندان هایش را شکست. مردی که شب ها را در سجده به سحر میبرد و با این حال از خدمت مادر فرصت نیافت به دیدار پیامبر (ص) مشرف شود. وقتی نیم روز از مادر رخصت خواست تا به دیداد پیامبر (ص) برود و در آن نیم روز پیامبر (ص) را در خانه اش نیافت بلافاصله به خانه نزد مادر برگشت. هر چند مولانا به طریقه اویس قرنی مقید نیست ولی راهش را می پسندد و طریقش را نیکو میداند و او را آسمانی میخواند:
بوی رامین میرسد از جان ویس
بوی یزدانی میرسد هم از اویس
از اویس و از قرن بوی عجب
مر نبی را مست کرد و پر طرب
چون اویس از جوش فانی گشته بود
آن زمینی آسمانی گشته بود
در سیمای اویس عالیترین مظهر خدا پرستی همراه با احترام به مقام مادر تجسم یافته. درسی که از باستان تا الان و از اساطیر تا این دوران شعار طلایی همه دورانه ها و زمانه ها بوده است.
سیمای دیگری که در مثنوی معنوی برجسته گی فعال و تبارز همراه با انفعال دارد بایزید بسطامی میباشد. بایزید در حالت سکُر کلمات شطحی بر لب دارد اما سلوک و مواجید عارفانه اش مظهر فضایل اخلاق و مکارم آداب انسانیست.
مولانا اولین جرقه روحانی را در خرمن هستی وجودش از نام بایزید بسطامی و آن هم از زبان مولانا شمس الدین ملک داد تبریزی احساس نمود.
آن درویش سرگردان و سررشته قلندران اولین درس عشق را به مولانا از طرح سوالی در باره بایزید آغاز نمود.
مولانا داستان های متعددی اندرباب بایزید بسطامی نقل میکند و منشور شخصیت این عارف کامل را از زوایای گوناگون تحت نظر قرار میدهد.
بایزید که در ابتدا مقید به شرع بود به تدریج به عزلت و انزوا روی آورده و سخنان گستاخ و بی پروا بسیار گفت. مولانا، بایزید را چهره عارفی مینماید که جدا از شکلیات و پیوسته به شطحیات است و به همین باور و اساس، قصه های او را در مثنوی معنوی برای القأ مفاهیم عارفانه و اندرز های داهیانه اجتماعی و دینی بکار میبرد. در مثنوی معنوی بایزید یکبار در چهره مردی ظاهر میگردد که قصد حج میکند ولی در راه با مرد صاحب عیالی مقابل میشود. مرد از او میخواهد پولهایش را به او بدهد…
گفت طوفی کن به گردم هفت بار
وین نکوتر از طواف حج شمار
و آن درم را پیش من نه ای جواد
دانک حج کردی و حاصل شد مراد
نیکلسون به همین مفهوم مینویسد که:«بایزید وقتی به قصد حج از خانه برون شد اما حج نا کرده باز گشت گفتند: هر گز هیچ عزم نقض نکرده ای این چرا بود؟
گفت: روی به راه نهادم زنگی دیدم تیغی کشیده که اگر باز گشتی نیکو والاسرت از تن جدا کنم. پس مرا گفت:
خدای را به بسطام بگذاشتی و قصد کعبه کردی؟»
مولانا در این حال به سلوک عارفانه و درک بایزید از شرایط حج توجه دارد که باید با خدا به خانه خدا رفت و قصد حج کرد نه از روی ریا، شرایطی که در آن مولانا میفرماید:
ای قوم به حج رفته کجایید کجایید
معشوق همینجاست بیایید بیایید
مولانا از مه روز دین بایزید در شب کفر، دین را اندر مزید مشاهده میکند:
دل به پیش روی او چون بایزید اندر مزید
جان در آویزان ز زلفش شیوه منصور بود
ای شب کفر از مه روز تو دین
گشته یزید از دم تو بایزید
به قول انماری شیمل مؤثر ترین قصه مثنوی که یاد شیخ بسطام را با خود دارد داستان مردیست زردشتی که به اسلام دعوت میشود. این مرد هر چند رضائیت باطنی خود را اعلام میکند اما خاطر نشان میسازد که اگر ایمان راستین آن باشد که بایزید نشان میدهد، او «طاقت آن تاب» را ندارد. زیرا چنان ایمانی برای بشر معمولی بسیار سنگین است.
گفت این ایمان اگر هست ای مرید
آنکه دارد شیخ عالم بایزید
من ندارم طاقت آن تاب آن
کان فزون آمد ز کوشش های جان
گر چه در ایمان دین نا موقنم
لیک در ایمان او بس مومنم
داکتر محمد اقبال لاهوری نیز به این ابیات در جاوید نامه استناد کرده است. فریاد مشهور شطحی بایزید معمولاً با بیان حلاج، تجربه واحدی دانسته میشود و از همینجاست که مولانا یار عرفانی و محرم راز نهانی اش صلاح الدین زر کوب را بایزید و گاهی منصور میخواند. وقتی بایزید در حالت هوش به مریدان میگوید با شنیدن آن کلمات شطحی بر او با کارد حمله کنند و حمله مریدان زخم بر جان و تن خود شان وارد می آورد، مولانا به دفاع از بایزید میگوید:
ای زده بر بیخودان تو ذوالفقار
بر تن خود میزنی آن هوشدار
سیمای بایزید در آثار مولانا از آن چهره هایی میباشد که در تاریخ میراث صوفیه کم نظیر است. بایزید همان راهی وادی حقیقت است که با دیدن خر بندۀ بانگ میزند:
یارب خرش را مرگ ده تا او شود بندۀ خدا
و بایزید همان عقاب بلند پرواز استغناست که وقتی قرارشد چیزی بخواهد میگوید:«میخواهم که نخواهم» و تقاضایش از دوست فقط خود اوست و با این حال در برخورد با مادر چنان محتاط بودکه احترام اویس را در این زمینه به یاد می آورد به ارتباط محشوریت روحانی مولانا با بایزید و منصور، افلاکی با نقل از ماجرای سلطان ولد با پدرش مینویسد: روزی فرزند مولانا به حیرت فرو رفت که چرا حلاج و بایزید بلاکشیده بودند، در حالیکه پدرش که آنهمه سخنان جسورانه تر از اشعارش اظهار کرده است از نیکنامی بر خوردار است. مولانا به او گفت: ایشان را مقام عاشقی بود و عاشقان بلاکش باشند… و ما را مقام معشوقی است…Ÿ
بقیه در آینده