بایگانیِ اوت 2010

بیایید با هم برادر وار زیست نماییم!

اوت 15, 2010

شماره 65/یکشنبه 24 اسد 1389/15 اگست 2010

تجربه به کرات ثابت نموده و تاریخ گواه است که مردمی در سایه صلح و سعادت به شاهراه ترقی رسیده اند که توانایی زیست با همی و همزیستی مسالمت آمیز را با حفظ تفاوت رنگ، زبان، قوم و نژاد داشته اند.
سلطان محمود غزنوی ترک بود ولی بزرگترین خدمت را به ادب و فرهنگ افغانستان نموده شاهنامه را فردوسی به تقاضای وی سرود، در دامان علأالدین کیقباد و معین الدین پروانه در آسیای صغیر بزرگترین شهکار معنوی، مثنوی معنوی سروده شد، شاه ایران قزاق بود اما خود را آریامهر مینامید، غیاث اللغات را محمد غیاث الدین رامپوری در آگره هند تألیف کرد، شاهرخ میرزا، گوهر شاه بیگم و تیموریان هرات بر خاکستر ویرانی های اجداد شان مدنیت بزرگ تیموری را بنیاد گذاشتند، ابو مسلم خراسانی بیرق خلافت را از یک دودمان به دودمان دیگر انتقال داد، بابر اهل اندیجان رهبر هندوستان و عاشق سرزمین افغانستان بود، خانواده بوتو که در پاکستان از اعتبار بزرگ سیاسی برخوردار اند از ایران به شبه قاره رفته اند، رهبر بزرگترین حزب هندوستان سونیا گاندی اهل ایتالیا میباشد و بالاخره بزرگترین قدرت کنونی جهان ایالات متحده را در قرن بیست و یک، یک سیاهپوست (بارک اوباما) رهبری میکند.
با این اندرز های تاریخی در می یابیم که در یک نظام دموکراسی حسن تفاهم میان مردم و حسن تساند میان قوای ثلاثه دولت عنصر اصلی موفقیت نظام بوده دوره تسلط بر همدیگر و سرودن ترانه های اقلیت و اکثریت این قوم و آن قوم و این سمت و آن سمت به پایان رسیده.
گردانندگان چرخ سیاست کنونی کشور!
لطفاً کشور را در معرض قمار های خطرناک قرار ندهید و بگذارید انسانهای این کشور چون برادر بدون در نظر داشت تعلقات قومی، نژادی، سمتی، گروهی در کنار هم مساویانه زیست نمایند.Ÿ

مسوولیت ها باید به نسل نو انتقال کند!

اوت 15, 2010

شماره 65/یکشنبه 24 اسد 1389/15 اگست 2010

ستاک

فعالان سیاسی باز مانده از دهه چهل خورشیدی اکثراً به عوض بردن نام همدیگر از روی تعلقات سیاسی آنزمان برای طرف مقابل لقب میدهند و تاپه پیشانی قبلی آنرا میخوانند. فعالان سیاسی دهه پنجاه از روی تعقیب و گرفتاری و تعذیب و فشار و زندان ها درباره همدیگر قضاوت میکنند و بالاخره از جنگ های داخلی و جبهات و خون هایی که ریخته خاطرات وحشتناکی از همدیگر دارند. هر چند در هر حزب و موضعگیری سیاسی ممکنست کسانی وجود داشته باشند که مستقیماً در چنان ماجرا ها دخیل نبوده، اما در یک قضاوت مجرد با، یک تاپه، قضاوت عمومی بر ضد همدیگر دارند و با این حال ماشین حکومت را در پهلوی صد ها پرابلم دیگری این ضعف بیش از همه ترمز و کند ساخته است اگر برای یک لحظه نسلی که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در جنگها و کشمکش های دهه های چهل، پنجاه، شصت و هفتاد ذیدخل بود به اطراف خود نگاه کند به وضاحت مشاهده خواهند نمود که در دهه هشتاد خورشیدی نسلی قد بلند نموده که نه از بگو مگو های دوران جنگ سرد در لیلیه پوهنتون چیزی میداند، نه از تعقیب و زندان پلچرخی و وپولیگون ها خاطرة دارد و نه از جنگ های داخلی و کشت و خون های بیشماری که صورت گرفته. این نسل که در سالهای 60-70 متولد گردیده در دوره جهان دو قطبی طفل بوده، در دوره جنگهای دهه هفتاد با پشتاره کوچکی مهاجر بود و فقط در دهه 80 توانسته کوله بار مهاجری خانواده را تا حدی از شانه پایین نموده با استفاده از تکنولوژی کمپیوتری راهی برای لحظة نفس راحت کشیدن پیدا کنند. این نسل با کسی دشمنی و دوستی قبلی ندارد. از روی تاپه پیشانی در باره کسی قضاوت نمیکند، در جنگ ها با کسی مقابل نبوده و حتی از مکاتب سیاسی قبلی تصور روشنی ندارد. هرگاه دولتمردان، سیاستمداران و نسل گذشته و بازمانده از جنگ و بگومگو های سیاسی که در شرایط تلقین جنگ سرد با عقده های روانی و پیشداوری های عجیب و غریب بزرگ شده اند این زمینه را مساعد سازند که نسل جدید به قدرت برسد، ممکنست افغانستان در پرتو ذهنیت پاک این نسل نفس راحت کشیده از هیپنوتیزم تلقینات دوران جنگ سرد و تروماهای جنگ داخلی نجات یابد. Ÿ

پنتاګون: په افغانستان کي د شخصي امنيتي کمپنيو بندول د کرزي خپل نظر دی

اوت 15, 2010

شماره 65/یکشنبه 24 اسد 1389/15 اگست 2010

د امريکا د متحده ايالاتو د دفاع وزارت د افغانستان د جمهورريس حامد کرزی هغه پلان چي غواړي ټول شخصي امنيتي شرکتونه بند کړي ډيره زياته د اهميت وړ موضوع ونه ګڼله.
د دفاع وزارت وياند ډيويډ لپن وويل: « زه نه پوهيږم چي دغه تصميم څه مانا لري زه فکر کوم چي، دا د کرزي خپلي خبري دي موږ په هغه باندي هيڅ نه پوهيږو.»
د ولسمشر حامد کرزي وياند تيره ورځ په کابل کي وويل چي، د افغانستان جمهورريس به ډير ژر د شخصي کمپنيو د بنديدو د پاره يو ضرب الاجل و ټاکي.
هغه وويل: « دا يو ډير جدي پروګرام دي چي د افغانستان حکومت به يې ارو مرو د عمل په ډګر کي پلی کړي.»
لپن وويل چي،د دفاع وزارت پوهيږي چي په شخصي کمپنيو کي ځني ستونزي سته. خو دغه وزارت به پر هغو موضوګانو باندي چي،د کرزي لخوا ورباندي نيوکي سوي غور وکړي. داسي چي، د متحده ايالاتو د امنيتي اړتيا سره برابر وي. په عيني وخت کي د امريکا د متحده ايالاتو شخصي امنيتي کمپنۍ ( ډاين کورپ) له دې څخه ډه ډه کړې چي د افغانستان د حکومت پر تصميم باندي تبصره وکړي. د يوې بلي امریکايي کمپنۍ (بلک واټر) چي اوس په افغانستان کي د( اکس يي) په نامه فعاليت لري څوک پيدا نه سوه چي ددې نوي تصميم په وړاندي خپل دريځ روښانه کړي. په افغانستان کي د شخصي امنيتي کمپنيو بازار ډير تود دی. چي په هغه کي تقريباً ۴۰۰۰۰ خلک په کار بوخت دي. دغه کمپنۍ د نړيوالو ځواکونو،پنتاګون، ملګرو ملتو، غيري حکومتي سازمانانونو او د لوېديځو رسنيو د امنيت د ساتني په برخه کي په کار بوخت دي. خو افغانان له دغو شخصي شرکتونو څخه سر ټکوي او هغوﺉ په ناوړه چلند او غلاو تورنه وي. په ځانګړې توګه د لويو لارو په اوږدو کي مسافر د هغوﺉ څخه ډير په تکليف دي. ددغو کمپنيو ځني يې په کابل کي په هغو سيمو کي خپلي کرارګاوي جوړي کړي دي چي، د استوګني ځايونه دي.
د بيلګي په توګه تيره ورځ د کابل د تايمني په سيمي کي پر يوې برتانوۍ شخصي امنيتي کمپنۍ باندي وسلوال بريد خلک سخت په تشويش کي کړي ول.
خو لوديځ کارپوهان د افغانستان حکومت ددې تصميم په وړاندی خپله اندېښنه ښودلې ده.
د يو اولس تر تړون لاندي کاب ليکونکې اليسن ستينجر وويل چي د شخصي امنيتي کمپنيو له منځه وړل ښايي د لويديځو ځواکونو د پاره ستره ستونزه پيدا کړي.
هغې د فرانس پريس خبري آژانس سره په يوه مرکه کي ويلي دي چي، د شخصي کمپنيو د کارونو پاي ته رسول تقريباً د هغه څه سره سرخوري چي په افغانستان کي د لويديځو هيوادونو د مداخلې پای ګړندی سي.
هغې زياته کړې چي زموږ اوسني پروګرامونه ددغو کمپنيو د حياتي مرستو څخه پرته دوام پيدا کولای نسي، مګر دا چي موږ خپل سرتيري نور هم په افغانستان کي زيات کړو.
نوموړي کارپوهي يادونه کړې چي په افغانستان کي شخصي کمپنۍ د افغانانو دپاره يوه ستره منبع ده.
خو د افغانستان حکومت شکايت کوي چي هغه مالي منابع چي د شخصي کمپنيو په اختيار کي ورکړل سوي، هغه که د افغانستان د حکومت په اختيار کي ورکړل سي دا به د ملي اردو او ملي پوليسو د روزلو پروسه ګړندۍ کړي.
کرزي د اونۍ په سر کي ويلي دي چي هغه افغانان چي، په دغو کمپنيو کي کار کوي کولای سي چي راسي په ملي اردو او ملي پوليسو کي شامل سي.Ÿ
        دويچه وله

———————————————————————-

ايسا: په افغانستان کې سږ کال پانګونه زياته شوې ده

په افغانستان کې د پانگونې د ملاتړ اداره ايسا وايي د تېر کال په پرتله سږکال په افغانستان کې د پانگونې کچه په سلو کې ٦ ډېره شوې ده.
چارواکي وايي سږ کال تر ټولو ډېره پانگونه د ودانيزو ښارگوټو په برخه کې شوې ده.
د ايسا يوه سلاکار عبدالسلام زاهد بي بي سي ته وويل تېره مياشت د شوې پانگونې کچه ٢٤٠ ميلونه ډالره وه: (( د ايسا د ډيټابېس د معلوماتو پر بنسټ هغه پانګونه چې ثبت شوې ده تر پروسږ کال نژدې په سلو کې شپږ زياته شوې ده .
يانې سږ کال د پانګونې ثبت او راجستر موږ ښه بولو. د ايسا د شمېرو له مخې په تېره مياشت کې موږ نژدې دوه سوه څلوېښت ميليونه ډالره په بېلابېلو برخو يانې په ساختماني خدمتونو، صنعت او کرنې په برخه کې دلته ثبت کړي دي . ))
ښاغلي زاهد وويل تر دې مهاله په افغانستان کې ١٩ زرو کمپنيو پانگونه کړې ده.
که په ودانيزه برخه کې پانگونه ډېره شوې ده،بل پلو ځينې څارونکي نيوکه کوي او وايي د کرنې او صنعت په برخو کې پام وړ پرمختگ نه دى شوى.
ايسا دا نيوکه تر يوه ځايه مني او وايي د ځمکې د اجارې په چاره کې د رڼوالى نشتوالى او ځينې نورې ستونزې شته چې د کرنې او صنعت په برخه کې يې پانگوالو ته ستونزې پيدا کړې دي.
سږ کال د شوې پانگونې لږه برخه د بهرنيو پانگوالو له خوا شوې ده ،پوښتنه داده چې ولې بهرني پانگوال تر اوسه په افغانستان کې پانگونې ته زړه نه کوي.ښاغلى زاهد يې لاملونه راته وايي: (( تاسې پوهېږیء يو عمده ټکی چې بهرنی پانګوال يې په يوه هېواد کې د پانګونې پر مهال غواړي ، هغه د پانګونې چاپېريال ګوري په ځانګړي ډول امنيت ډېره ونډه لري چې هلته خپل ځان او خپله پانګه خوندي وبولي.
يو مهم ټکی چې موږ نه شو کولای په دې وخت کې زياته بهرني پانګوال راجذب کړو يو دليل يې د ځمکو نشتوالی دی ، چې په رڼ ډول يې په لږ وخت کې پانګوالو ته ورکړو، او بل خپله اداري فساد هم فکر کوم زيات رول لري ، او بل عامل يې د صنعت په برخه کې د انرژي نشتوالی دی چې موږ نه شو کولای په دغې برخه کې زياته پانګه راجذب کړو.
ايسا په افغانستان کې د پانگونې د ډېرېدو په موخه وخت پر وخت د پانگونې له عالي کمېسيون سره غونډې کوي چې يو شمېر غړي يې د افغانستان د کابينې وزيران دي.
د دغه ډول غونډو په وروستۍ هغې کې د بهرنۍ پانگې د راماتولو په موخه دا خبره اړينه بلل شوې چې د افغانستان په ټولو ښارونو کې صنعتي پارکونه جوړ شي ، په قوانينو کې پانگوالو ته اسانتياوې پيدا شي،او د برېښنا ستونزه له منځه يووړل شي.
خو دا معلومه نه ده چې دا چارې به کله او څنگه تر سره کېږي؟
حکومت وايي که بهرني پانگوال په افغانستان کې د خپل کار لپاره ماشينونه او نور توکي رالېږدوي محصول ترې نه اخيستل کېږي.
همدا راز ايسا وايي چې دوی په دوه – درې ورځو کې دغو پانگوالو ته جواز ورکوي،او که مسلکي کسان راوستل غواړي د ويزو اخيستو په برخه کې هم ور سره مرسته کوي.Ÿ
             بي بي سي

در گرامیداشت از 28 اسد

اوت 15, 2010

شماره 65/یکشنبه 24 اسد 1389/15 اگست 2010

توالی و ترادف شکست های تاریخی!

نگارش: محمد داود سیاووش

هنگامیکه امیر عبدالرحمن به آسیای میانه متواری شد در آنجا به کشت و زراعت مصروف بود و اصلاً تصور هم نمیکرد که روزی به قول معروف باز پادشاهی به سرش بنشيند. از قضای روزگار در چاریکار هزاران مجاهد مبارز بر گشته از پیکار با انگلیس مرد پاکبار و از خود گذری را به نام ايشان قادر خان هوفیانی به پادشاهی برگزیدند که از تخت و تاج پادشاهی بیزار و مزاجش از قبول آن مسوولیت بزرگ بیقرار بود. این مرد مجاهد که هنوز دیوان سالاری و تخت و تاج پادشاهی را نمي فهميد و با نشة قدرت آشنایی نداشت زیورات نقره یی را از اهالی قرأ و قصبات جمع نموده در آن سکه ضرب زد که:
میکنم دیوانگی تا بر سرم غوغا شود
سکه بر زر میزنم تا صاحبش پیدا شود
و این سکه را به قاصدی سپرد تا نزد امیر عبدالرحمن در شمال دریای آمو ببرد. عبدالرحمن خان که به اصطلاح بختش گل کرده بود، به زودی به چاریکار آمد و «ایشان» از خود گذر در محضر عام رهبری را رسماً به وی سپرد. امیر عبدالرحمن که این روز را از خدا میخواست به زودی نامه به محمد ایوب خان در کندهار نوشته و به او مشوره داد که هر گاه قوای انگلیس از افغانستان خارج شود باید به آنان حمله صورت نگیرد و به قاصد رهنمایی کرد که حتماً از مقابل پاسبان قوای جنرال پاتنجر در لغماني چاریکار با همان نامه بگذرد. مطابق نقشه امیر عبدالرحمن پاسبان با تلاشی قاصد نامه را از جیبش کشیده و اهداف عبدالرحمن به طور غیر مستقیم به انگلیس افشا شد. امیر عبدالرحمن با چنین فضا سازی قادر شد حریفش محمد ایوب خان را از صحنه کشیده به قدرت برسد و استبداد طراز قرون وسطایی را با بر قراری حکومت فردی و انواع شکنجه هایی چون قین و فانه، واسکت بریدن، تیل داغ، پاره کردن، کور نمودن، غرغره، گوش و دست بريدن، کنُده، ولچک، برچه پک، چاندماری، ذبح کردن، سنگسار و غیره بر کشور مستولی کند. امیر که به مرض نقرض دچار بود پس از سالها ظلم و ستم بر بیچاره ترین و مظلوم ترین مردمان جهان بالاخره در حالیکه چون پلنگ زخمی از درد پیچ و تاب میخورد با تبدیل دوايي که ملا محمد اکرم میخواست به خاطر تسکين دردش به وی بخوراندتوسط حبیب اله پسرش از میان رفت و ملا محمد اکرم مظلوم پس از مرگ امیر و به خاطر مسکوت گذاشتن آن قضیه مجبور شد رنج و عذاب های بیشمار بکشد و حتی قیمت دواهایی را که به امیر خورانده بود بپردازد.
امیر  حبیب اله با تکیه زدن بر کرسی قدرت در پرده حشم و خدم و حاجب و دربان های دربار ناپدید شد و در میان خیلمهرویان و چندین حرم به مردی عیاش و استراحت طلب و دور از تدبیر و اداره مبدل شد.
در درون دستگاه اداره با ورود محمود طرزی به کشور دو طرز دید یکی مخالف مکتب مشروطیت و دیگری طرفدار آن به وجود آمد و ازدواج دختران محمود طرزی با شهزاده امان اله وشهزاده عنایت اله پایگاهی برای رونق یافتن طرز فکر مشروطیت در دستگاه دولت شد.
با کشته شدن امیر حبیب اله به دست شجاع الدوله خان غوربندی صف سردار نصر اله خان مخالف مشروطیت از مکتب شهزاده امان اله معلمین هندی و غلام بچه گان دربار جدا شد و شهزاده چون به کرسی قدرت تکیه زد، در اولین خطابه استقلال افغانستان را شعار داد. برخی میپرسند که در زمان اعلان استقلال افغانستان انگلیس ها در کجای افغانستان مستقر بودند از نظر آگاهان این اعلان در واقع احراز موقف مستقل شاه امان اله در صحنه سیاست خارجی و بریدن از دنباله روی از انگلیس بود، شاه با گام های تند میخواست کشور را به سوی ترقی ببرد غافل از اینکه با ماشین کهنه دولتی که در آن محافظه کاران قدرت را به دست داشتند نمیتوانست به چنان هدف رویایی برسد. شاه که در ابتدا با پوشاندن کلاه شپو و دریشی به بدن حتی روحانیون و آوردن کاپی هایی در زمینه رفع حجاب و تطبیق قوانین به نحوی مسحور ترقیات و انکشافات غرب شده بود با مقاومت محافظه کاران زمینگیر شد و نتوانست آن اهداف بزرگی را که در رو بنای جامعه با آوردن تیاتر، سینما، رادیو، مطبوعات آزاد، طرح قوانین، مکاتب، شفاخانه ها میخواست تطبیق کند تا آخر ادامه دهد و بنابران کسی که استقلال افغانستان را با مردانگی و دلیری به دست آورده بود مجبور شد در آخر مأیوسانه وطن را ترک کند.Ÿ

در آیینه مطبوعات جهان

اوت 15, 2010

شماره 65/یکشنبه 24 اسد 1389/15 اگست 2010

«په افغانستان کي د ايران خونري لاسونه»
د نېوېارک ډېلی نېوز خپرونه، لېکی چی اېران دافغانستان په چارو کې په خط‏رناک ډول لاسوهنه کوي.
په دې کې هېڅ شک نشته چې د وېکی لېکس دمحرمو حکومتی اسناد و خپرېدلوبه دافغانستان د جگړی په برخه کې دېوشمېر هغو ملکی افغانا نو ژوند له خطر سره مخ کړی وي چې داېتلاف له قواوسره د طالبانو خلاف همکاري کړېده.
دامرېکا د پوځ دلوېودرستېزانو دکومېټی رئېس ماېک ملېن د جولېان اسېنج په باب ووېل چې د وېکي لېکس د وېب پاڼی بی رحمه موسس لاسونه ښايي همدا ا وس په وېنو ککړ وي.
خوطالبان وايی چې دوی به هغوکسانو ته سزا ورکړی چې نومونه ېې په دې لېست کې راښکاره شي.
رپوټ وايی سر بېره پردې چې هغه طالبانو ته ډېر گټور اسناد په لاس ورکړېدی ، جولېان اسېنج هغه اسنا د هم برالا کړېدی چې د القاعده او اېران ترمنځ پراخه اړېکی څرگندوی. هغه کسان چې غواړی ددغه هېواد د اسلام پلوه مشرانو خلاف سخت درېځ غوره کړی؛ هغوی اوس نور اسناد هم لري چې دا کار وکړی او خپله مدعا پرمخ بوزي.
په دودېز ډول، دا خبره کېږی چې شېعه گان اوسنېان په دې برخه کې سره مخالف دی چی له ېوبل سره همکاری وکړی. که هغه په عراق کې د دېموکراتېک حکومت جوړول وی او که دډېرو مخربو فعالېتونو په برخه کې همکاری وی لکه ترهگري. پخوابه دا استدلال کېده چې شېعه اېران به دېته حاضر نشی چې د القاعده په څېر سنی او سخت درېځی ډلی سره همکاري وکړی.
خو د وېکی لېکس دمحرمو حکومتی اسناد وبرالا کېدلو وښودله چې داسی نده. د وېکی لېکس ېو سند څرگندوی چې په ٢٠٠٥ مېلادی کال کې سنی سخت درېځه مشر گلبدېن حکمتېار او داسامه بن لادن مالی سلاکار ډاکټر امېن اېران ته ولاړل چې له هغه حکومت نه داسی راکټونه ترلاسه کړی چې د اېتلاف الوتکی په افغانستان کې وولي او راوی غورزوي.
په همدغه کال کې اېران سنی طالبانو ته په زرگونو ډالر ددې لپاره ورکړل چې دافغان حکومت چارواکی قتل کاندي. دنېوېارک ډېلی نېوز خپرونه لېکی څرگنده ده چې هرډول مذهبی اختلافات چې د اېرانی ملاېانو او القاعده ترمنځ وي ، هغه له امرېکا سره ددښمنی او کرکی په مخکی دوېم حېثېت لری.
رپوټ وايي چې داسی فکر کېږی چی داېران او سنېانو اړېکی نوی دی خو داکار له پخوانه موجو دو. د سېپتمبر د ١١ نېټی دبرېدونو کومېسېون په خپل رپوټ کې وېلی وو چې اېران په هماغه اول وخت کې القاعده ته پناه ورکړی وه. همدارنگه اېران د حماس ملاتړ کوی چې ېوه سنی ډله ده او داسراېېلو خلاف جگړه کوی.
واشنګټن پوسټ: د افغانستان د جګړې ستونزه هندوستان، پاکستان او کشمیري دي
د واشنګټن پوسټ ورځپاڼې د مقالې په پیل کې لیکلي دي چې د امریکا متحده ایالت په افغانستان کې لګیا ده د یوې داسې تګلارې د تطبیق کولو لپاره هلې ځلې کوي چې له مخې به یې د افغانستان د ولس د ژوندانې چارې سمې شي او بس نو دامریکا عسکر به هم بیرته خپلو کورونوته ستانه شي.
خو ورځپاڼه وایي دا آسانه کار ندی ځکه چې امریکا د افغانستان جګړې ته په بله سترګه ګوري. امریکا تر ډیره حده د افغانستان د جګړې د پای ته رسولو لپاره د دغه هیواد په جنوبي برخو او همدارنګه د پاکستان په سرحدي سیمو کې جګړه کوي.
ورځپاڼه وایي چې د افغانستان د جګړې د غزیدلو یو علت هم د کشمیر په سر باندې د پاکستان او هندوستان تر منځ د اوږدې مودې سیالي ده. ورځپاڼه وایي که چیرته امریکا هڅه وکړي چې د نړیوالې ټولنې تر څارنې لاندې پاکستان او هندوستان دیته وهڅوي چې د کشمیر د لانجې په اړه سره خبرې وکړي نو دا کار به نه یوازې دا چې د افغانستان د جګړې د پای ته رسیدو سره مرسته وکړي بلکه د سیمې امنیت به هم ورسره ښه شي.
خو ورځپاڼه وایي امریکا د افغانستان ستونزې دې پدې نظر نه ګوري. ورځپاڼې د امریکا او پاکستان پخوانیو اواوسنیو انډیوالیو ته هم یو ځغلنده کتنه کړیده او لیکلي یې دي د 1950 او 1960 په لسیزې کې دغه دواړه هیوادونه ښه کلک ملګري وو، امریکا پاکستان ته دوه میلونه ډالر (؟) پدې خاطر ورکړل چې فکر یې کاوه د پاکستان پوځ نه به د کمونیزم په خلاف ګټه واخلي. خو پاکستان بیا فکر کاوه چې هندوستان پر ضد به د امریکا د انډیوالۍ نه ګټه واخلي.
کله چې په کال 1965 میلادي کې هند او پاکستان سره جګړه وکړه نو پاکستان پدې جګړې کې د ځینو امریکایي وسلو نه ګټه واخیسته، دې کار امریکا سخته په غصه کړه، پاکستان یې سخت وټکاوه او خپله انډیوالی یې هم ورسره ختمه کړله.
خو د 1980 په لسیزې کې دغو دواړو هیوادونو یو ځل بیا انډیوالي پیل کړه او امریکا بیا هم پاکستان ته زیاتې وسلې ورکړي او همدارنګه درې میلونه ډالر (؟) اقتصادي مرستې هم ورسره وکړلې. دا ځل امریکا فکر کاوه چې د پاکستان د پوځ نه به په افغانستان کې د شوروي قواوو پر ضد ګټه واخلي او پاکستان هم دا فکر کاوه چې امریکا به یې د هند پر ضد په جګړې کې مرسته کوي.
خو کله چې په افغانستان کې د شوروي قواوو ماتې وخوړله نو امریکا یو ځل بیا پاکستان پدې خاطر ورټاوه چې د هند پر ضد یې اتومي وسلې جوړې کړې وي، امریکا بیا د پاکستان د انډیوالۍ نه لاس واخیست.
ورځپاڼه وایي چې اوس دا دریم ځل دی چې پاکستان او امریکا انډیوالي د سره پیل کړیده، امریکا په تیرو لسو کالونو کې پاکستان ته شاوخوا څلور میلونه ډالر (؟) ورکړيدي. دا ځل امریکا هیله لري چې د پاکستان د پوځ نه به په سیمې کې د تروریستي ډلو سره د جګړې په خاطر ګټه واخلي. خو پاکستان بیا هم د امریکا نه هیله لري چې د هند سره په مقابلې کې به یې ملاتړ وکړي.
ورځپاڼه همدارنګه لیکي چې پاکستان د 1980 په لسیزې کې د افغانستان د جهادي ډلو سره د مرستې کولو لپاره پدې خاطر د امریکا د استخباراتي ادارې CIA سره ملا وتړله چې فکر یې کاوه د عین تاکتیک نه به په کشمیر کې هم د هندوستان پر ضد ګټه اخلي. پاکستان او هندوستان همدا اوس خپله جګړه په افغانستان کې کوي.
ورځپاڼه وایي چې هندوستان د افغانستان د شمالي ټلوالې ډلې ته پیسې او وسلې ورکوي او پاکستان په جنوب کې طالبانو او نورو وسله والو ډلو ته پیسې او وسلې ورکوي. ورځپاڼه وایي همدغه وجه ده چې یو نسل وړاندې شوروي د افغانستان نه وتلی دی خو اوس هم پدغه ملک کې سوله نه راځي.
ورځپاڼې د مقالې په یو بل ځای کې راخیستي دي چې په افغانستان کې د تروریستي ډلو یا یاغي ډلو پر ضد جګړه یوازې د جنوبي آسیا د هیوادنو د مرض علایمو ته اشاره کول دي خو پخپله مرض د پامه غورځول شویدی. دغه مرض د کشمیر په سر د پاکستان او هندوستان غوبل دی.
که چیرته د جنوبي آسیا د هیوادونو د امنیت په برخې کې د کشمیر ستونزه د پامه وغورځول شي نو پدې سیمې کې د سولې د ټینګولو هڅې هیڅ کومه مانا نلري خو له بده مرغه چې امریکا دغه ټکي ته پام نکوي.
ورځپاڼه وایي چې پاکستان د تروریستي ډلو پر مټ غواړي هند دیته مجبور کړي چې خبرو ته کښیني خو هندوستان بیا د همدغو تروریستي ډلو شتون بهانه ګوري او خبرو ته نه حاضریږي. ورځپاڼه وایي چې پدې کار سره دغو دواړو هیوادونو ته زیات تاوان رسیږي.
ورځپاڼه په پای کې لیکي اوس چې امریکا د نړۍ د یو شمیر ستونزو د حل لپاره ملا تړلې ده نو پکاره ده چې د کشیمر مسلې ته هم لومړیتوب ورکړي. د ورځپاڼې په قول پدې سره به په افغانستان کې د امریکا په مشرۍ نهه کلنې جګړه هم یوه ښه او پر ځای نتیجه ورکړي.
‹طالبان او تندلارې دلی د جنگی جنایتونو په تور محاکمه کړﺉ›
د بښنې نړيوالې ټولنې ويلي د ولسي خلکو د وژنې له امله بايد له طالبانو او نورو وسلوالو ډلو څخه پلټنې او عدلي څيړنې وشي.
دغې ټولنې له هغه وروسته خپل غبرګون په ډاګه کړی چې د افغانستان لپاره د ملگرو ملتونو د استازي دفتر يونما ويلي په تیرو شپږو مياشتو کې دغلته د ولسي وگړو مرگ ژوبله د تیر کال په پرتله په سلو کې 31 لوړه شوې ده .
د ملگرو ملتو ځانگړي استازي سټيفن ديميستورا له دې امله د اندېښنې د څرګندولو تر څنګ په افغان جګړه کې له شکیلو اړخونو څخه غوښتي چې د ولسي وګړو ژوند ته پام وکړي .
د ولسي افغانانو د وژنې په تړاو د ملګرو ملتونو له خپرو شويو شمیرو وروسته د بښنې نړيوال سازمان هم خپل غبرګون په ډاګه کړی دی .
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو استازۍ يوناما په يوه تازه خپاره کړي راپور کې ويلي په دغه هیواد کې د ولسي وګړو مرګ ژوبله د 2010 کال د لومړيو شپږو مياشتو په پرتله په سلو کې يو دېرش لوړه شوې ده.
په راپور کې راغلي ولسي خلکو ته ډېره مرګ ژوبله دطالبانو او نورو وسلوالو په بريدونو او چاودنو کې ور اوښتې ده .
ملګرو ملتونو ويلي د 2010 کال په لومړۍ نيمايي کې د طالبانو او نورو وسلوالو له لوري د ولسي خلکو د اعدامونو او وژنو کچه په سلو کې 95 لوړه شوې چې تير کال په همدومره وخت کې 183 وژنې شوې وې .
د دغې ټولنې د وينا له مخې وژل شوي کسان ډېری د حکومت پر ملاتړ تورن ول.
د بښنې د نړيوال سازمان د ا سيا د برخې مشر سام ظريفي وايي طالبان او نور وسلوال د ولسي خلکو په سيستماتيکه وژنه کې ډېر بې پروا دي.
د ده په وينا د ولسي خلکو په نښه کول جنګي جنايت دی.سام ظريفي وايي افغانان کولای شي د محاکمې غوښتنه وکړي ، دغه راز حق لري چې د خپلو زيانونو ځواب او تاوان وغواړي.
نوموړي زياته کړه په افغانستان د عدالت عملي سيسټم نشته ، له همدې امله بايد افغان حکومت د جرمونو له نړيوالې محکمې څخه وغواړي چې په افغانستان کې د جنګي او بشري ضد جرمونو پلټنه وکړي چې شونې ده د جګړې ټولې ښکيلې غاړې پکې لاس ولري .
له بلې خوا په افغانستان کې ميشتو ناټو ځواکونو ويلي د ولسي خلکو د زيانونو د کمولو هڅې به روانې وساتي .دغو ځواکونو د ولسي افغانانو د مرګ ژوبلې په تړاو د ملګرو ملتونو وروستي خپاره شوي راپور ته په يوه ويناپاڼه کې غبرګون ښوولی دی .
ويناپاڼې ويلي په داسې حال کې چې د طالبانو له لوري د ولسي افغانانو د مرګ ژوبلې کچه مخ پر لوړ روانه ده خو په افغانستان کې د نړيوالو ځواکونو قوماندان جنرال ډېوېډ پيټرېياس خپلو ځواکونو ته د جګړې په لارښود کې ويلي چې د ولسي افغانانو د ژوند او ساتنې لپاره دې هڅې وکړي .
ويناپاڼې د جنرال پيټرېیاس له خولې ويلي دوی به هڅه وکړي چې د ولسي افغانانو د مرګ ژوبلې کچه هومره راکمه کړي چې څومره شونې وي .Ÿ

گريه بر هر درد بي درمان دواست

اوت 15, 2010

شماره 65/یکشنبه 24 اسد 1389/15 اگست 2010

مولانا هشتصد سال قبل گریه را دوای درد بی درمان و عامل جوشش رحمت رحمان دانسته آخر هر گریه را خنده و مرد گریان را مبارک بنده یی خوانده بود،
چون بگریانم، بجوشد رحمتم
آن خروشنده بنوشد نعمتم
رحمتم موقوف آن خوش گریه هاست
چون گریست، از بحر رحمت موج خاست
با آنکه منشأ این طیران های ملکوتی در آفاق معنویت است اما در عالم انفس و نا سوت نیز پیشرفت های ساینس و تکنالوژی موارد ذیل را در انبساط روحی پس از گریه به اثبات رسانیده است.

فواید گریه کردن:
-1هنگامی که ما دچار استرس هیجانی می شویم، مغز و بدن ما شروع به تولید ترکیبات شیمیایی و هورمونهای خاصی میکند. گریه کردن کمک میکند تا این ترکیبات شیمیایی زائد که نیازی به آنها نیست از بدن حذف گردند.
-2اشکهای احساسی در واقع مواد سمی ای که در پی استرس هیجانی در خون تجمع می یابند را از بدن دفع میکند.
-3اشکهای احساسی سطح منگنز بدن را کاهش میدهند. این مواد معدنی به روی خلق و خو تاثیر مستقیم میگذارد. غلظت منگنز اشک احساسی ۳۰ برابر بیشتر از منگنز موجود در سیرم خون است.
-4اشک احساسی نسبت به اشک پایه و رفلکس حاوی ۲۴ درصد پروتئین آلبومین بیشتری میباشد.
-5گریه مانند ادرار و تعریق باعث حذف مواد سمی و محصولات زائد بدن میشود.
-6گریه یک مکانیسم رایگان، طبیعی و قدرتمند برای کنار آمدن با درد، استرس و اندوه میباشد.
-7هورمونهایی که پس از استرس در بدن انباشته میشوند به حد سطح سمی رسیده و باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن و دیگر فرآیندهای بیولوژیکی میشوند. اشک های احساسی به عنوان دریچه اطمینان برای قلب عمل میکنند.
-8ترکیباتی که حین استرس در بدن تجمع می یابد با اشک خارج میگردند. همین امر باعث کاهش استرس میگردد. این مواد شامل آندورفین (lucine-enkephaline)، که در کنترل درد موثر است، پرولاکتین که در تنظیم تولید شیر نقش دارد، و آدرنوکورتیکوتروپین (ACTH)که یک نشانگر مهم استرس است، میباشند. سرکوب گریه و اشک باعث افزایش استرس میگردد.
-9نه تنها گریه باعث ارتقای سطح سلامتی فرد میشود بلکه در افزایش حس تعلق در گروه نیز تاثیر گذاربوده و موجب افزایش حضور و دخالت دیگران در تامین رفاه فرد میشود. اشک ها یک روش موثر در ایجاد ارتباط بوده و در برانگیختن حس همدردی و دلسوزی سریعتر ازهر ابزار دیگری عمل میکنند. گریه بطور موثری بازگو کننده آنست که شما در مورد یک دلمشغولی خاص صادق و بی ریا بوده و در کنار آمدن با آن مشکل مضطرب میباشید.
-10گریه عملی طبیعی، سالم و شفا بخش است.
-11گریه در کاهش و جلوگیری از بیماریهای مرتبط با استرس موثر میباشد.
-12خنده و گریه دو ابزار کارآمد درکاهش استرس و رهایی از احساسات منفی میباشند.
-13هنگامی که گریه سرکوب میشود، هیجانات رها نمی شوند و خصایص شخصیتی مخرب همچون پرخاشگری بروز میکنند.
-14به باور دانشمندان سرکوب و امتناع از گریه کار معقولی نیست. اما برخی افراد که پس از مورد انتقاد قرار گرفتن، مشاجره با دوستان، مواجهه با ناکامیهای کوچک فورا شروع به گریستن میکنند، باید به روانشناس مراجعه کنند. چرا که معمولا علت اصلی این نوع گریه ها اعتماد بنفس پایین و یا مشکلات روانی مزمن در فرد بوده و بایستی فرد تحت درمان قرار گیرد.
-15انسان ها پس از گریه کردن از لحاظ جسمی و روانی احساس بهتری میکنند و در واقع سبک و خالی میشوند. (به علت دفع مواد انباشته شده که توضیح داده شد)
-16گریه یک ابزار برقراری ارتباط است یک زبان جهانی برای درخواست کمک و حمایت اجتماعی.
-17گریه کمک میکند به آزاد سازی آندورفین ها به جریان خون. آندورفین ها ترکیبات شیمیایی ای هستند که باعث بهبود خلق و خو و تسکین درد میشوند.
یکی از معیارها و متغیرهایی را که در تاثیر گریستن باید مورد توجه قرار داد تفاوت جنسیتی است . همه می دانیم که معمولا زنان بیش از مردان گریه می کنند تحقیقات و بررسی های علمی نیز این را نشان داده است زنان ۴ تا ۵ برابر بیشتر از مردان گریه میکنند. ۵.۴ بار در ماه. برای شناخت این تفاوت به نکات ذیل تئجه کنید:
تفاوت گریه در مردان و زنان
-دختران و پسران تا قبل از بلوغ به یک میزان گریه میکنند، چرا که ترشح هورمون پرولاکتین که باعث تحریک تولید اشک میشود به یک میزان در هر دو جنس تولید می شود.
ـ پس از بلوغ میزان ترشح پرولاکتین که در تولید و تناوب گریه موثر است در زنان ۶۰ درصد بیشتر از مردان می شود.
-غدد اشکی مردان از لحاظ ساختاری متفاوت و کوچکتر از غدد اشکی زنان می باشد. شاید یکی از دلایل بیشتر گریه کردن زنان نیزهمین مسئله باشد. مردان و زنان نمیتوانند یکدیگر را بخاطر چگونه گریه کردنشان مورد سرزنش قرار دهند.
-يکي دیگر از علل بیشتر گریه کردن زنان باورهای فرهنگی میباشند، که اجتماع گریه کردن زنان را بیشتر مورد پذیرش قرار می دهد. مردان آرام، بدون صدا و با اندکی اشک گریه میکنند. بطوری که معمولا کاسه چشمان آنها از اشک پر می شود، اما بندرت اشک به گونه ها سرازیر میگردد.
-اما زنان معمولا پر سرو صدا و با اشک های فراوان گریه می کنند.
-مردان اغلب در نتیجه احساسات مثبت و زنان پس از درگیری و مشاجره با دیگران و یا در نتیجه احساس بی کفایتی گریه می کنند.
بر اساس نتايج مطالعات جديد گريستن باعث افزايش انگيختگي در عملكرد بدن براي دفع تهديدهاي فيزيولوژيكي خواهد شد. براي اثبات اين نظريه محققان افزايش حساسيت پوست را در حين گريستن و بعد از آن و همچنين افزايش عمق تنفس در انسان را مثال مي زنند. زيرا اين دو پديده از نشانه هاي سلامتي بدن به شمار مي روند.
در حال حاضر دانشمندان فراواني در سر تا سر جهان مشغول مطالعه بر روي اين پديده طبيعي بوده تا بتوانند نشانه هاي علمي را براي درك منشا اصلي گريه، تاثيرات اجتماعي و شخصي گريستن و ارزش سلامتي آن به دست آورند كه اين تلاش جهاني مي تواند عمل گريستن را كه اكثر جوامع آن را نشانه ضعف در افراد مي دانند، به عملي مفيد و ضروري تبديل كند. Ÿ
                                   سلامت نیوز

گفتگوی اشپیگل با افشأ کننده اسناد جنگ افغانستان

اوت 15, 2010

شماره 65/یکشنبه 24 اسد 1389/15 اگست 2010

مجله اشپیگل ( شماره 30 ) با “جولیان اسنج” پایه گذار “ویکی لیکز” که اسناد سفارت امریکا در افغانستان را منتشر کرد مصاحبه کرده و آن را منتشر ساخت.
ترجمه رضا نافعی
اشپیگل : آقای اسنح شما انبوهی از اسناد جنگ افغانستان را منتشر کرده اید . انگیزه شما چیست؟
اسنج: این ارقام جامع ترین شرح از جنگی است که در حال وقوع است. یعنی در زمانی که هنوز می توان آنرا بسوئی مثبت بگردش در آورد. اینها گزارش های مربوط به 90 هزار در گیری با مشخصات دقیق جغرافیائی هستند. از لحاظ کثرت اسناد هیچ یک از اسنادی که تاکنون در باره جنگ افغانستان منتشر شده به پای این اسناد نمی رسد. این اسناد نه تنها دید ما را نسبت به این جنگ، بلکه نسبت به همه جنگ های مدرن تغییر می دهد.
اشپیگل : تصور می کنید انتشار این اسناد بر کسانی که تصمیم ها سیاسی می گیرند تاثیر می گذارد؟
اسنج: بله. ای اسناد توحش و نکبت روزمره جنگ را روشن می سازد. افکار عمومی و  افکار کسانی را که صاحب نفوذ سیاسی  و دیپلماتیک هستند  نیز تغییر خواهد داد.
اشپیگل: آیا انتظارات شما زیاد نیست ؟
اسنج: احساس عمومی این است که بهتر است به حنگ پایان داده شود . این ارقام به تنهائی قادر به انجام آن نیستند ولی بر اراده سیاسی تاثیر خواهند گذاشت.
اشپیگل: این اسناد در برگیرنده اسرار نظامی و نام منابع است. با انتشار آنها نیروهای بین المللی و جاسوسان افغانی را به خطر نمی اندازید ؟
اسنج : این اسناد اطلاعاتی در باره تحرکات کنونی نیروها در بر ندارد. منبع ما در این مورد تلاش  کرد تا زیان ها محدود بماند و به ما ماموریت داد اسناد را از این لحاظ مورد توجه قرار دهیم که خطر جدی متوجه افراد بیگناه نشود. حفظ منبع برای ما اهمیت جدی دارد و بهمین دلیل برای ما اهمیت دارد که منابع آمریکائی و نیروهای بین المللی محفوظ بمانند.
اشپیگل: این محدود سازی زیان دقیقا به چه صورت است ؟
اسنج: ما مواردی را که می توانست برای افراد بی گناه خطر ایجاد کند فیلتر کردیم و سند را از این لحاظ بی خطر ساختیم.
اشپیگل: از لحاظ شما چیزی بنام اسرار دولتی مشروع وجود دارد؟
اسنج: اسراری هستند که هم خود موجه هستند و هم شکستن آنها موجه است. متاسفانه کسانی مرتکب جنایت علیه بشریت می شوند یا دیگر قوانین را زیر پا می گذارند، از حق حفظ اسرار نیز سوء استفاده می کنند. افراد با وجدان همیشه این نوع اسرار را افشا کرده اند. از این گذشته ، این ویکی لیگس نیست که تصمیم به انتشار می گیرد. ما تلاش می کنیم تا اطلاعات حفظ  و افکار عمومی آگاه گردد.
اشپیگل: ولی در نهایت بالاخره کسی باید برای انتشار تصمیم بگیرد. موازین را چه کسی مشخص می سازد؟ ویکی لیکس خود را پیشتاز مبارزه برای آزادی اطلاعات می داند ولی خود شفاف نیست .
اسنج: این حرف مضحک است. ما با صراحت و روشنی تمام می گوئیم که چه چیزی را منتشر می کنیم و چه را نمی کنیم. ما تصمیم ناگهانی نمی گیریم. ما اصولا منابع دست اول را منتشر می کنیم. نشان بدهید به من رسانه ای را که چنین موازینی داشته باشد. شیوه ما باید برای همه سرمشق باشد.
اشپیگل: مسئله این است که اگر ویکی لیکس مرتکب خطائی شد نمی شود از آن بازخواست کرد. سِروِرهای شما در کشورهائی هستند که شما را سحت حفاظت می کنند. آیا ویکی لیکس فوق قانون قرار دارد؟
اسنج : ما در خلاء زندگی نمی کنیم. تمام همکاران ما در کشور هائی زندگی می کنند  که قوانین متفاوت بر آنها حمکفرماست.   تاکنون در کشورهای مختلفی از ما شکایت شده است ولی ما تا کنون همه دعوا ها را برده ایم. آنها که حکم صادر می کنند دادگاه ها هستند، نه موسسات بازرگانی  و ژنرال ها. تاکنون قانون، دادگاه ها و قوانین اساسی جانبدار ما بوده اند.
اشپیگل : شما می گوئید میان شفافیت، که شما برای تحقق آن مبارزه می کنید و یک جامعه عادل ارتباط بر قرار است. منظورتان چیست؟
اسنج: اصلاحات واقعی هنگامی می تواند صورت گیرد که اقدامات ناعادلانه افشا گردند. بهترین شکل مقابله با بی عدالتی آنست که قبل از وقوع جلوی آن گرفته شود، وقتی که فقط نقشه آن وجود دارد ــ در آن حالت می توان جلوی آنرا گرفت.
اشپیگل: در جنگ ویتنام ، دستگاه حکومتی نیکسون ، مردی را که اسناد پنتاگون را  در اختیار مطبوعات گذاشت خطرناکترین فرد آمریکا نامید . امروز شما خطرناکترین مرد شم هستید یا بهتر است بگوئیم مردی که بیش از همه در خطر است شما هستید؟
اسنج: خطرناکترین مردان کسانی هستند که جنگ ها را بر پا می کنند. ما باید جلوی آنها را بگیریم. اگر این فکر مرا در نظر شما خطرناک جلوه می دهد ، لابد همین طور است.
اشپیگل: شما می توانستید موسسه ای در” سی لی کن والی “  افتتاح کنید و  در ” پالو آلتو ” خانه ای با استخر داشته باشید ، چرا بجای آن پروژه ویکی لیکس را انتخاب کردید؟
اسنج: ما فقط یک بار زنئگی می کنیم. بهمین دلیل باید در دوران خود کاری مفید و رضایت بخش انجام دهیم. کاری که من می کنم ، برای من ، چنین کاری است. من از ایجاد کارهای بزرگ  و از کمک به انسان هائی که زخم پذیرند، لذت می برم . و من خوشم می آید  در سوپ قدرتمندان تف کنم. این کار واقعا به من لذت می بخشد.Ÿ

بياييد ملي و مدني باشيم!

اوت 15, 2010

شماره 65/یکشنبه 24 اسد 1389/15 اگست 2010
کوه بچه
اگر تحولات نیم بند و شکنند موجود را ارزش های حد اقل نوعی امکان حضور یافتن نیرو ها در صحنه سیاسی مدنظر گیریم باز هم باید در این امکانات حد اقل و در این اتموسفیر شکنند که همه چیز به شکل معامله گرانه جلو میکند باید در هر گام منافع ملی و ارزش های مدنی را باید مدنظر داشت.
اینکه هر کس میتواند هر چیز بنویسد کاملاً یک وضعیت دلخواه میباشد ولی اینکه هر کس باید در نوشتن عفت کلام را مد نظر داشته اتهام وارد نکند، توهین نکند، تحقیر نکند و بهتان نزند نیز باید به صفت کود اخلاقی مد نظر باشد.
چگونه میتوان ملی بود!
در اینکه هیچ یک از زمامداران دیروز و امروز فرشته نیستند هیچ شکی نیست، اینکه میتوان از همه زمامداران و مسوولان دیروز و امروز انتقاد نمود کاملاً معقول است ولی اگر از این جو معقول برای از هم پاشیدن شیرازه کشور استفاده شود غلط است. شما میتوانید بالای هرکس انتقاد کنید و هیچکس نباید غیر مسوول و واجب الاحترام باشد ولی نفس موجودیت نظام کنونی باید در اصول مورد تائید باشد و نباید با غلطیدن به طرف افراط گرایان و تفریط گرایان متزلزل شود. در یک کشور کثیر الاقوام همه اقوام چون برادران هم اند و هر کس میتواند در خانه خود حاکم باشد و با صدای بلند از نواقص انتقاد کند ولی اگر این نظام در اصول نباشد هر قوم کشور همسایه، مهاجر، مسافر و حتی اجیر میشود و در آنجا به غیر از بارکشی و مزدوری حقی ندارد.
بنابران حدود و وحدت این خانه را باید مانند مردمک چشم خود نگهداشت و مانند برادران که در یک خانه پدری زیست مینمایند باید همه مشکلات را در داخل خانه حل نمود.
حتی در زندگی شخصی افراد با حفظ حقوق شهروندی و مدنی مفاهیم دوست، رفیق، آشنا و برادر از هم فرق دارند و هر یک در جای خودش مورد استعمال داشته، هیچگاه یک دوست جای برادر یا یک آشنا جای دوست را نمیگیرد. به همین سان باید در مناسبات با همسایه ها نیز باید محتاط بود و در هیچنوع معامله منافع ملی نباید فدای منافع شخصی گردد. در یک اداره بی کفایت فرد وطندوست وقتی به وضعیت کشور خود و همسایه ها می بیند از بی کفایتی خود و از ترقی دیگران متأثر میشود ولی این مسأله باید ما را به طرف رفع نقایص و حل معضلات ببرد نه به طرف افتراق و چشم پوشیدن از خود و چشم دوختن به دیگران بنابران در یک وضعیت ناگوار باید همیشه متوجه آن بود که منافع ملی خاک مشترک افغانها در هر حال حفظ گردد و دشمنان به بهانه های گوناگون آتش جنگ را در این خانه نیافروزند. ضرب المثل مشهوری است که درخت بادام میگوید اگر دسته از خودم نباشد هیچگاه کسی مرا قطع کرده نمیتواند، ما نباید دسته تبر دیگران را از بدنه خود بدهیم.
چگونه میتوان مدنی بود؟
جامعه مدنی را در یک تعریف بستر فعالیت های اختیاری انسانها بر اساس اهداف مشترک مینامند. این فعالیت ها توسط دولت رهبری نمیشود بلکه نوعی دینامیزم خود جوش و مدنی مردم میباشد که جامعه را باز نموده و مردم را از حالت انفعال بیرون مینماید. اگر در یک کشور همه افراد جامعه دست زیر الاشه بشینند که دولت دم دروازه منزل شان نهال غرس کند، دولت آنرا آبیاری کند، دولت زباله ها را انتقال دهد، شاید هیچگاه در آن کشور درختی به ثمر نرسد و کوچه یی پاک پیدا نشود اما اگر مردم از طریق فعالیت های مدنی دست به دست هم داده دولت را تحت فشار قرار دهند که وسایل و امکانات بزرگ را در جهات بهبود امور مهیا سازد شاید آنان پاک ترین و سرسبز ترین شهر را داشته باشند. در حال حاضر در کشور مردم از نظر روانی در وضعیتی قرار گرفته که فکر میکنند چون جهان به افغانستان آمده باید همه امور را خارجی ها حل کنند خارجی نهال غرس کند، خارجی آبیاری نماید، خارجی معاشات سوپر اسکیل بپردازد، خارجی موتر کمک کند، خارجی مکتب بسازد، خارجی پل بسازد… در حالیکه این تصور کاملاً مضحک مینماید که به گفته مردم همه افراد یک کشور مانند «تنبل های سلطان محمود» زیر درختان بخوابند و حتی آب نوشیدن آن ها از خارج وارد شود در شرایط کنونی افغانستان یک بازار استهلاکی برای کشور های همسایه میباشد. ماست از ایران، قیماق از پاکستان، گوشت از هندوستان، ناک از چین، موتر از جاپان، برق از ازبکستان و تاجکستان، موبل و فرنیچر از جنوب شرق آسیا، کتابهای درسی مکاتب چاپ در اندونیزیا، آرد و روغن از پاکستان و بر عکس در قاچاق مواد مخدر و فساد اداری در درجه اول. ما که اینقدر هم بی استعداد نباید باشیم و نیستیم، یکی از وظایف اساسی جامعه مدنی آنست که حکومت و دستگاه اداره را تحت فشار قرار دهد تا از این افتضاح اقتصادی کشور را نجات دهد. جامعه مدنی با قدرت سیاسی کاری ندارد و هدفش گرفتن قدرت نیست ولی میتواند دولتمردان بی کفایت عاطل و باطل را با فشار افکار عامه از جای برکند و در طرز اداره و رفع نقایص پیشنهادات مشخص ارائه نماید.Ÿ

پسر شوخ

اوت 15, 2010

شماره 65/یکشنبه 24 اسد 1389/15 اگست 2010

پسر شوخ چشم خلق آزار
  سنگ می زد به کوچه و بازار
منع کردند هیچ منع نشد
  عادت زشتش هیچ رفع نشد
هر طرف سنگ میزد و میگشت
  سر بیچاره رهروی بشکست
چو گرفتش پولیس و قمندان
  که کشاند برد سوی زندان
رفتش از دل ز بیم طاقت و هوش
  گریه میکرد طفل بازی گوش
که برای خدا خطا کردم
  گر چنین کار نا سزا کردم
سوی من التفات خاص کنید
  زین بلای بدم خلاص کنید
گریه زار او چو بشنیدند
  مردم دور و پیش او گفتند
گر نصیحت گهی تو بشنیدی
  این چنین روز بد نمی دیدی
    «قاری عبدالله»

سیمای عارفان در مثنوی معنوی

اوت 15, 2010

شماره 65/یکشنبه 24 اسد 1389/15 اگست 2010

2

نوشته: محمد داود سیاووش

در زمره عارفان جید و عابدان موحدی که در معنوی سیر و سلوک روحانی شان انعکاس فعال یافته، نام جنید، شیخ مکتب بغداد همراه و در کنار بایزید بسطامی جا دارد.
مولانا در مقدمه دفتر اول مثنوی یار دیرین و مشوق راستین سرایش مثنوی معنوی، حسام الدین چلبی را جنید زمان خطاب نموده میفرماید:
«تُرک ابویزید الوقت جنید الزمان صدیق ابن صدیق ابن الصدیق»
در واقع شیخ میانه رو بغداد از منتقدان سخنان شطحی و جذباتی شیخ بسطام و از توجیه کنندگان تعمیری افکار بایزید در جهت گیرایی و پذیرایی آن به جامعه بوده است.
جنید از آن عابدان و زاهدانی به شمار می آید که پیرو حارث محاسبی و در مذهب شافعی و راهرو ابوثور کلبی فقیه بود.
جنید از اهل نهاوند و از عظام مشایخ عصر خود بود و در میان مشایخ به شیخ الطایفه، شیخ المشایخ و طاووس الفقرا شهرت داشت. مولانا با چنین شخصیت عارف با ده ابرار میخواست.
باده کابرار را دادند اندر یشربون
با جنید و بایزید و شبلی وادهم خوریم
جنید که در بیان ارا و مبادی صوفیه اهتمام بسیار ورزیده در سخنان او مسأله فنأ در حق و اتحاد و پیوند وجود انسان با وجود نا محدود لایزال بیانی لطیف یافته است.
به همین سلسله مولانا در مثنوی معنوی از ابوالحسن خرقانی نام میبرد. مردی که از اولیأ اهل خرقان در خراسان بود. خرقانی امی بود و با به ارث بردن سلسله اویسی از روح بایزید بسطامی قدم در راه گذاشت.
در مثنوی معنوی حادثه تولد ابوالحسن خرقانی چندین سال قبل از تولد توسط بایزید پیشگویی میشود:
آن شنیدی داستان بایزید
که ز حال بوالحسن پیشین چه دید
روزی آن سلطان تقوی میگذشت
با مریدان جانب صحرا و دشت
بوی خوش آمد مر او را نا گهان
در سوادی ری ز سوی خارقان
هم بدانجا ناله مشتاق کرد
بوی را از باد استنشاق کرد
این پیشگویی به جا با همان نام و شمایل و سجایا که بایزید مژده داده بود سالها بعد به وقوع پیوست، ابوالحسن خرقانی تولد یافت، به شهرت رسید و به مقام شیخی ارتقا یافت، مولانا این بصیرت روحانی را وحی دل خوانده میفرماید:
نه نجومست و نه رملست و نه خواب
وحی حق و اللهاعلم بالصواب
از پی رو پوش عامه در بیان
وحی دل گویند آن را صوفیان
وحی دل گیرش که منظر گاه اوست
چون غلط باشد چو دل آگاه اوست
ابوالحسن خرقانی به نوبه خود هر احترامی را تا آنجا که ممکن بوده نسبت به آرامگاه بایزید به جا آورد. ابوالحسن خرقانی در ریاضت کشی، شکیبائی و تحمل رنجها شهرت داشت. در یکی از تفریحی ترین داستان های مثنوی توصیف این تحمل و بردباری شیخ با زن کج رفتار زشتخو و تند مزاجش وصف شده است. مریدی از تالقان به قصد زیارت شیخ به خرقان میرود به دروازه دق الباب میکند، زن شیخ مرید را ملامت میکند که چرا با قبول آن همه رنج و زحمت به دیدار شوهرش آمده و شیخ را لاف کیش و کاسه لیس و طبل خواری میخواند که فقط بانگ طبل میان تهی اش به اطراف دیار رفته.
مرید به جستجوی شیخ به کوهی میرود که شیخغرض جمع آوری چوب به آنجا رفته بود. مشاهده میکند که شیخ خرقانی بر دوشیر نر چوب تر بار نموده در حالیکه خودش بر شیر سوار است و ماری را به شکل تازیانه در دست دارد به سوی خانه می آید. مرید با مشاهده آن حال جویای آن راز میشود و شیخ در جواب میگوید:
گر نه صبرم میکشیدی بار زن
کی کشیدی شیر نر بیگار من
مولانا، ابوالحسن خرقانی را در عظمت روحانی بری از حرص علم و هنر و بهشت خوانده میفرماید:
نه حرص علم و هنر ماندشان نه حرص بهشت
نجوید او خر و اشتر که هست شیر سوار
در یکی از دفاتر مثنوی معنوی مولانا شخصیت ذوالنون را ضمن قصة مطرح میسازد. هر چند ذوالنون به اتکای مفهوم لقب اش که دارنده ماهی میباشد چندین بار مایه افکار مولانا قرار گرفته و با یونس پیغمبر در اشعار غنایی پیوند یافته اما در قصه مورد بحث که ذوالنون را در حالت شور و جنون نشان میدهد نیکلسون متیقن است که این قصه اصلاً به شبلی ارتباط دارد تا ذوالنون و انماری شیمل نیز مینویسد: با وجود آنکه ذوالنون موضوع داستان های متعدد مثنوی قرار گرفته اما زمینه تاریخی صحیح را به دست نمیدهد.
ثوبان بن ابراهیم که همه او را به نام ذوالنون مصری میشناسند یکی از قدرتمندترین و شگفت انگیز ترین شخصیت های صدر تایخ تصوف بود که مولانا همدلی خاصی با او در آثارش نشان میدهد. ذوالنون اولین کسی است که در معرفت سخن محققانه گفته، این عارف قبطی از از اهل نوابه و از موالی قریش بود. به شاگردی امام مالک رسیده، تأثیر سخنانش به حدی بود که وقتی خلیفه متوکل او را به دربار احضار نمود از جذبه کلامش به گریه افتاد. ذوالنون افکار و تعالیم نو افلاطونی را در تصوف وارد کرده و بعضی تذکره نویسان وی را واقف به رموز علم کیمیا و خط هیروگلیف میدانند.
قصه راهب چراغ به دست در مثنوی معنوی از آن قصه هاییست که ریشه در بیشه فرهنگ های غرب و هند دارد. مولانا با قریحه توانا در مثنوی قصه مردی را بیان میکند که در روشنی روز چراغ به دست در شهر میگشت وقتی علت را پرسیدند:
گفت میجویم به هر سو آدمی
که بود حی از حیات آندمی
وقتی گفتند شهر از آدم پر است پس چراغ آنهم در روز چرا، هدفش را مشخص تر بیان داشته:
گفت خواهم مرد بر جادة دوره
در ره خشم به هنگام شره
این حکایت را مولانا در دیوان شمس نیز باز گو نموده که خیلی مشهورست و ضرورت به تکرار آن نیست.
در باره ریشه اصلی این قصه، دیو جانس لیریتوس Diogenes leartiusدر کتابی تحت عنوان «زندگی فیلسوفان» مینویسند که این قصه مربوط به دیوجانس کلبی میباشد:« وقتی او را دیدند میان روز با فانوس روشن میگردید. سبب پرسیدند. گفت:«انسان میجویم»
دیوجانس در این حکایت به صورت زاهدی گوشه نشین، تارک دنیا و حکیمی مبتلا به جنون الهی مجسم شده است.
در جای دیگر در یک تمثیل بودایی که توسط Levequeترجمه شده «برهمنی هر جا میرود مشعلی فروزان همراه میبرد و بودا او را به این سبب سرزنش میکند که در پی معرفت علم ظاهری بر دیگران است، حال آنکه بر نفس خود معرفت ندارد.»
اندرباب علت این محشوریت های عرفانی حضرت مولانا با سیما های عرفانی روزی در حجره سراج الدین تبریزی فرمود:
«جنید و ذوالنون و بایزید و شقیق و ادهم و منصور مانند مرغان آبی بودند، هر که متابعت ایشان کند از حیلتهای نفس مکاره خلاص یابد و به گوهر دریای قدرت ره برد»
حقا که حضرت مولانا با این متابعت روحانی به دریای پر از گوهر و مرجانی دست یافته که با غوطه ور شدن در آن از کرانه های بحر هند تا دریای مدیترانه را با یک پرند روحانی پیموده و عصاره هفت دریا مفهوم را درمثنوی معنوی گنجانیده استŸ
      بقیه در آینده