بایگانیِ اکتبر 2013

مردم وضاحت میخواهند!

اکتبر 27, 2013

شماره 147/یکشنبه 5 عقرب 1392/ 27 اکتوبر 2013
pen-and-paper-clip-art22-5
در حالیکه کمپاین انتخابات کاندیدان عنقریب آغاز میگردد، از چند مسأله مردم در تشویش اند و سوالاتی را مطرح مینمایند:
1- تعداد افراد واجد شرایط رأی دهی در کل کشور در حال حاضر چند نفر است؟
2- کارت های جعلی دوره گذشته چه شد؟
3- حاصل جمع کارت های اصلی، کارت های جعلی و کارت هایی که جدیداً توزیع شده به چند میلیون میرسد؟
4- چه سهولت هایی برای اشتراک مردم در محلات از نظر امنیتی فراهم گردیده است؟
5- چگونه میتوان جلو خرید و فروش کارت ها را که در حال حاضر در محلات به گزارش رسانه ها جریان دارد گرفت؟
6- با کاندیدی که حملات انتحاری را جایز میداند از نظر قانونی چه اجراآت صورت میگیرد؟
مواردی از این قبیل در این روز ها اذهان عامه را به خود مصروف ساخته و در محافل خصوصی و گردهمایی ها و مراسم مردمی پیرامون این مسایل بحث های داغی جریان دارد.
دولت باید به این سوالات مردم جواب های قناعت بخش ارایه کند.Ÿ

Advertisements

اختلاف با متحدین در آخر کار

اکتبر 27, 2013

شماره 147/یکشنبه 5 عقرب 1392/ 27 اکتوبر 2013
???????????????????????????????

نگاهی به سیر تاریخی روزنامه نگاری در قلمرو فارسی-دری

اکتبر 27, 2013

شماره 147/یکشنبه 5 عقرب 1392/ 27 اکتوبر 2013
6
تلخیص و نگارش: محمد داود سیاووش
عنوان های تازه:
مهر منیر:
نخستین شماره این روزنامه فارسی دری به تاریخ اول می 1941 به مدیریت محمد علی در کلکته از چاپ برآمد. مهر منیر روزنامه خبری بود و تا سال 1848 ادامه یافت. در این روزنامه (به نوشته پروین) خبری در باره دستگیری میرزا اسدا لله غالب شاعر معروف به جرم قمار بازی در سال 1848 به نشر رسیده است.
سراج الاخبار:
در سال 1841 سراج الاخبار در دهلی به نشر رسید، این نشریه زبان فارسی دری به سردبیری سید اولاد علی منتشر میشد و در واقع (به نوشته پروین) ارگان نشراتي دولت آخرین امپراطور تیموری هند بهادر شاه ظفر بود که با سقوط دولت از نشر باز ایستاد.
صادق الاخبار:
به نوشته پروین کمپنی هند شرقی به سال 1844 روزنامه صادق الاخبار را به زبان فارسی دری انتشار داد. قابل یادآوریست که منابع موجود به پروین گفته اند که این روزنامه دارای تاریخ، شماره و نام دست اندرکاران نبوده است.
احسن الاخبار و تحفه الاخبار:
این نشریه در سال 1844 به شکل مجله هفتگی در بمبئی منتشر شد.
این نشریه که از 9 نوامبر 1844 تا 13 جنوری 1854 به نشرات ادامه داد توسط يکي از ایرانی تباران شبه قاره هند به چاپ میرسید و در ابتدا به اهتمام میرزا محمود خراسانی و سپس میرزا محمد علی شیرازی منشر میشد.
جاگاد دیباک باسکار:
این نشریه به پنج زبان (فارسی دری، انگلیسی، هندی، بنگالی و اردو) بطور هفتگی در کلکته چاپ میشد. سال انتشار آن 11 جون 1846 میباشد و مدیر مسوول آن یک مسلمان هندی بنام مولوی نظیر الدین بود.
گلشن نوبهار:
شماره اول این نشریه در اول فبروری 1851 در کلکته به زبان فارسی دری به چاپ رسید و مدیر مسوول آن شخصی بنام عبدالقادر بود.
مرتضایی:
اولین نشریه فارسی دری میباشد که توسط یک ایرانی به سال 1855 در پیشاور به چاپ رسید و تا سال 1857 بطور هفتگی منتشر میشد.
مفرح القلوب و مطلع خورشید:
اولین نشریه فارسی دری ایالت سند میباشد که در اوایل سال 1855 به چاپ رسید. انتشار این نشریه بیش از چهل سال یعنی تا سال 1906 در بندر کراچی ادامه یافت. ناشر این نشریه میرزا مخلص علی مشهدی بود و پس از وی پسرش میرزا محمد شفیع کار پدر را ادامه داد.
فارسی اخبار:
دومین روزنامه فارسی دری پیشاور با عنوان فارسی اخبار منتشر شد. مدیر مسوول این روزنامه محمد صادق پیشاوری بود و از سال 1862 به نشرات آغاز نمود.
اسلامی مجلس مذاکره علمیه کلکته:
این مجله به زبان فارسی دری در 3 می 1864 در کلکته به نشرات آغاز کرد و به شکل ماهانه نشرات داشت.
جریده عالمیه سرکار عالی:
اولین نشریه فارسی دری در حيدر آباد دکن میباشد که از سال 1869 بطور هفتگی روزهای دوشنبه منتشر میشد، مدیر مسوول این نشریه میرزا زین العابدین شیرازی بود.
دوربین:
به نوشته پروین این نشریه به شکل هفتگی به زبان فارسی دری از سال 1874 به نشرات آغاز نمود و شخصی بنام فدا حسین آنرا به چاپ میرسانید که در اسناد و گزارشهای محرمانه دولتی نام موصوف مولوی اظهر حسین ذکر شده است.
روزنامه هایی که انتشار یا فارسی دری بودن شان مورد تردید است:
سکندر-جام جمشید- چابک
با وجود مخالفت آشکار انگليس ها با زبان فارسی دری و ممنوع اعلان نمودن آن حد اقل 18 روزنامه و مجله به زبان فارسی دری در سراسر هند انتشار می یافت که 12 عنوان آن تازه بود. در آن سالها در ایران فقط 12 عنوان و در افغانستان یک عنوان روزنامه منتشر میشدو امارت بخارات اصلاً روزنامه یی نداشت.
از 18 عنوان روزنامه منتشر شده در هند یک روزنامه پنج زبانه و دو روزنامه دو زبانه فارسی دری-اردو بود که فارسی دری آن غلبه داشت. سه عنوان صادق الاخبار و جریده عالمیه سرکار عالی اسلامی مجلس از فارسی دری به اردو تبدیل شد.
12 عنوان را روزنامه نگاران آزاد منتشر میکردند از 6 عنوان دیگر 2 عنوان جام جهان نما و صادق الاخبار را مقامهای انگلیسی در کلکته و دهلی 2 عنوان اخبار لودیانه را مسیحیان و اسلامی مجلس را نهاد های مذهبی و جریده عالمیه سرکار عالی حیدر آباد را دربار های محلی منتشر میکردند.
روزنامه های فارسی دری زبان شبه قاره در این دوره در 9 شهر مختلف انتشار می یافت. کلکته با انتشار 9 نشریه فارسی دری در صدر جدول قرار داشت. در شهر های دهلی و پیشاور در هر یک دو نشریه فارسی دری به چاپ میرسید و بقیه شهر ها چون مدراس، لودیانه، آگره، بمبئی، کراچی، حیدر آباد دکن هر یک دارای یک نشریه فارسی دری بودند.
زبده الاخبار و اسلامی مجلس ماهانه انتشار می یافت. طرز انتشار فارسی اخبار و گلشن نوبهار معلوم نیست و 14 نشریه دیگر هفتگی به چاپ میرسیدند.
سال 1841 را پروین سال طلایی انتشار روزنامه های فارسی دری در هند میدانند چون در این سال 8 عنوان روزنامه به این زبان در شبه قاره به چاپ میرسید. به هر حال شبه قاره هند طی سالیان متمادی سرمدار و پیشقراول روزنامه نگاری فارسی دری در منطقه بود.Ÿ
بقيه در آينده

 بیست و چهارم اکتبر روز جهانی اطلاعات توسعه

اکتبر 27, 2013

شماره 147/یکشنبه 5 عقرب 1392/ 27 اکتوبر 2013
24اكتوبر
پیشینه
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 1972 میلادی با صدور(قطعنامه 3038)XXVII) ) روز جهانی اطلاعات توسعه را برسمیت شناخت. این اقدام مهم به منظور جلب توجه افکار عمومی جهان به موضوع حیاتی توسعه و نیاز به تقویت همکاری های بین المللی صورت گرفت. مجمع عمومی سازمان ملل در راستای انتخاب این روز تصمیم گرفت که تاریخ آنرا با روز بنیان گذاری سازمان ملل متحد، یعنی 24 اکتبر مقارن کند. علاوه بر این، در چنین روزی در سال 1970، استراتژی توسعه بین المللی دومین دهه توسعه سازمان ملل متحد نیز به تصویب این نهاد بین المللی رسیده بود. به باور اکثریت اعضای مجمع عمومی سازمان ملل متحد ، بهبود مجاری اطلاع رسانی و بسیج افکار عمومی، به ویژه در میان جوانان، منجر به افزایش آگاهی از مشکلات توسعه خواهد شد، و چنین امری به نوبه خود همکاری های بین المللی در خدمت توسعه پایدار را تقویت خواهد کرد.
موضوع توسعه و استراتژی فقر زدایی
سازمان ملل متحد به عنوان نهادی بین المللی، کانون مناسبی برای بحث و گفتگو در باره مسائل مهمی است که صلح و ثبات جهانی در گرو حل آنهاست. در این میان، اتخاذ راهکارهای درازمدت و پایدار به منظور کاهش و نهایتاً از میان بردن فقر، گسترش رفاه عمومی و حفاظت از کره زمین و منابع آن نقشی بسیار برجسته ایفا میکند. گزارشهای تخصصی سازمان ملل و دیگر نهادهای معتبر بین المللی نشانگر وضعیت نامناسب صدها میلیون انسانی است که در شرایط دشواری از نظر اقتصادی زندگی می کنند. بیش از دو میلیارد نفر از جمعیت کنونی جهانی که بیشتر آنها در کشورهای در حال توسعه ساکن هستند با در آمدی کمتر از 2 دلار در روز امرار معاش می کنند. پرسش اساسی در این مورد این است که جامعه جهانی، بویژه سازمان ملل متحد با همکاری قدرتهای مهم اقتصادی جهان از چه راهکارهایی میتواند به منظور کاهش فقر و افزایش سطح زندگی این افراد بهره بگیرد.
تلاش های سازمان ملل متحد در حوزه توسعه پایدار تا کنون تاثیرات بسیار مهمی بر زندگی میلیونها نفر از مردم جهان گذارده است. این تلاشها بر این باور مهم استوار شده است که ” صلح و امنیت بین المللی پایدار تنها با تضمین رفاه و سلامت اقتصادی شهروندان در همه جای جهان” قابل حصول خواهد بود. تلاشهایی که تا کنون در راستای توسعه و در چارچوب همکاری های بین المللی صورت گرفته است در چند محور مهم قابل بررسی است:
•اهداف توسعه هزاره سازمان ملل متحد: در سال 2000 میلادی- رهبران جهان، کشورهای خود را برای دستیابی به چند هدف مهم در زمینه توسعه متعهد کردند که بر اساس توافق و برنامه ریزی های مربوطه جامعه جهانی باید تا سال 2015 میلادی به این اهداف دسترسی بیابد. از جمله اهداف مهم این طرح می توان از نکات زیر نام برد: 1)کاهش 50 درصدی فقر ، 2) جلوگیری از گسترش ویروس کشنده اچ آی وی/ ایدز، 3) ارائه امکانات آموزشی در سطح ابتدایی به تمام کودکان جهان.
•دستور کار در فرای سال 2015 میلادی: با اینکه طرح و اجرای اهداف توسعه هزاره تاثیرات بسیار مثبتی بر زندگی میلیونها نفر در سراسر جهان گذاشته است، اما هنوز برای دستیابی به توسعه پایدار و ریشه کن ساختن کامل فقر راه درازی در پیش است و کارهای زیادی نیز باید انجام شود. دستور کار عملی در فرای 2015 تلاش دارد راه حل هایی عملی و موثر را در راستای از میان برداشتن نابرابری های موجود و چالشهایی که میلیونها نفر در کشورهای در حال توسعه با آنها روبرو هستند به مرحله اجرا در آورد.
•توسعه پایدار: موضوع دستیابی به توسعه پایدار بین المللی مدتهاست که ذهن بسیاری از اقتصاد دانها، کارشناسان، دانشمندان محیط زیست، و همچنین دولتمردان و سازمان مردم نهاد را به خود مشغول کرده است. توسعه پایدار چییست؟ این پرسشی است که در چند خط نمیتوان به تمام جنبه های آن پاسخ داد. اما بطور خلاصه میتوان گفت که توسعه پایدار در مفهوم کلی خود در جستجوی افزایش سطح زندگی ساکنان کنونی دهکده جهانی است بدون اینکه منابع طبیعی و محدود کره زمین را برای نسلهای آینده به مخاطره اندازد. برای دسترسی به اهداف واقعی توسعه پایدار باید تلاش کرد که از منایع تمام شدنی یا ناپایدار جهان به بهترین و اقتصادی ترین شکل بهره برداری کرد.
در پایان این نوشتار کوتاه باید یا آوری کرد که مسئله مقابله با تغییرات آب و هوایی نیز در چارچوب مباحث کلی توسعه پایدار قابل بررسی است. این تغییرات با شتابی زیاد آثار منفی خود را بر تمام جنبه های زندگی بشر معاصر آشکار کرده است. به همین منظور، ایالات متحده با همکاری سایر کشورها و همچنین سازمان ملل متحد تلاش دارد این روند را کند ساخته و برای متوقف ساختن آن راه حلهایی علمی و عملی بیابد. طرح انرژی پایدار برای همگان از جمله برنامه هایی است که جامعه بین المللی برای مبارزه با این پدیده اتخاذ کرده است. البته هنوز برای رسیدن به راه حلی کامل راه درازی در پیش است اما تمام کشورها ضرورتا باید در این راه با یکدیگر همکاری کنند. حفاظت از زمین ما تنها راه ادامه زندگی سالم و مرفه برای همگان است.Ÿ

قاچاقبران اطفال را به شستشوی مغزی و عملیات انتحاری میبرند

اکتبر 27, 2013

شماره 147/یکشنبه 5 عقرب 1392/ 27 اکتوبر 2013
اطفال انتحاري
به گزارش صدای امریکا از قاچاق 21 طفلی که به منظور آموزش حملات انتحاری به پاکستان قاچاق میشدند جلوگیری شد.
ریاست امنیت ملی افغانستان گفته: این اطفال با فردی که آنها را انتقال میداد بازاداشت شدند. به گزارش آن ریاست این اطفال از ولایت لغمان با اختطاف کننده آنان به نام عثمان که باشنده ولایت نورستان میباشد دستگیر شدند و اطفالی که قاچاق میشدند از ولایت نورستان میباشند. اختطاف این اطفال و امثال شان به اردوگاه های شستشوی مغزی و آموزش حملات انتحاری مؤید آنست که تا وقتی آموزشگاه های حملات انتحاری نابود نشوند جلوگیری از این معضل نا ممکن میباشد.
در این پروسه اطفال بی گناه قربانی اهداف و فعالیت های خرابکارانه و جنایتکارنه کسانی میشوند که تا کنون چندین هزار تن شان از زندان ها با احکام و فرامین ریاست جمهوری آزاد شده اند و کسانی که عملیات انتحاری را تائید مینمایند حتا کاندید مقام ریاست جمهوری آینده میباشند.
راه حل این معضل آنست که اطفال رها گردند اما قاچاقبران اطفال اعدام شوند و لانه ها و آموزشگاه های تلقین و شستشوی مغزی حملات انتحاری نابود گردیده، علمای دینی فتوای حرام بودن حملات انتحاری و جواز حمله بر آموزشگاه های آنرا صادر کنند.Ÿ

تعجب وزرای دفاع ناتو از اظهارات رییس جمهور کرزی

اکتبر 27, 2013

شماره 147/یکشنبه 5 عقرب 1392/ 27 اکتوبر 2013
کوه بچه
با اظهارات وزرای دفاع ناتو در نشست بروکسل در رد سخنان رییس جمهور کرزی به نظر میرسد فصل جدیدی از مناسبات در روابط افغانستان و جامعه جهانی آغاز میشود.
رییس جمهور کرزی در برنامه نیوز نایت بی بی سی گفت: در عرصه امنیت عملکرد ناتو باعث رنج افغانستان شد… و در رد این اظهارات وزیر دفاع آلمان گفت که از حمله حامد کرزی به نقش ناتو در افغانستان متعجب است.
موصوف گفت: در گذشته رییس جمهور افغانستان ابراز نظرهای مثبتی در مورد مأموریت ناتو در افغانستان داشته اما این اظهارات آقای کرزی مرا متعجب ساخت و انعکاس دهنده نظریاتی نیست که ما روزانه از مردم افغانستان دریافت میکنیم.
وزیر دفاع بریتانیا در این اجلاس گفت: افغانستان هیچ وقت شبه سویس نخواهد شد اما بعد از این در افغانستان حکومتی حاکم خواهد بود که کنترول نیروهای نظامی و قلمرو خود را در اختیار دارد.
این اظهارات در حالی صورت میگیرد که وزرای دفاع ناتو در بروکسل گردهم آمده بر سر آمادگی ها برای خروج نیروهای این پیمان از افغانستان در پایان سال آینده گفتگو میکنند و ناتو در نظر دارد پس از ختم نقش رزمی اش در پایان سال 2014 نقش آموزشی و مشورتی برای نیروهای امنیتی افغانستان داشته باشد، اما بحث بر سر این نقش جدید ناتو در افغانستان به دلیل گفتگو های دشوار کابل و واشنگتن برای امضاء موافقتنامه امنیتی به تأخیر افتاده است. و اخیراً رییس جمهور کرزی و جان کری در مسایل کلیدی این موافقتنامه به توافق رسیدند. اما رییس جمهور کرزی در نظر دارد مسأله مصئونیت قضایی سربازان امریکایی در افغانستان را در لویه جرگه مطرح سازد و جان کری با قاطعیت در کنفرانس خبری گفت که با این شرط معاهده به امضا نخواهد رسید.
کارشناسان میگویند تغیر لحن رییس جمهور با متحدین بین المللی اش آنهم در حالیکه شش ماه به دوره کارش مانده به مفهوم بر هم زدن قصدی فضای سیاسی و از بین بردن زبان مشترک با جامعه جهانی میباشد که در این لحظه حساس میتواند عواقب خطرناکی در پی داشته باشد. برخی کارشناسان پیشبینی میکنند که با پا فشاری بیش از حد ممکنست پس از خروج قوای بین المللی فضای سیاسی و نظامی کشور مانند عراق و حتا بدتر از آن دستخوش جنگ های خانمانسوز داخلی شود.
به نظر میرسد حالا مخاطب وزرای دفاع از اجلاس بروکسل مردم افغانستان باشد که حضور جامعه جهانی را از بیم افتادن به کام اژدهای جنگ در کشور مفید میدانند، صبغت ا لله مجددی رییس کمیسیون تدویر لویه جرگه مخالفت خود را با تدویر این جرگه ابراز داشته و میگوید در لویه جرگه قبلی که معاهده ستراتیژیک تائید شد این مسأله نیز حل شده است.
از نظر آگاهان سیاسی در افتادن رییس جمهور کرزی با متحدین ناتو در لحظه کنونی مصرف داخلی دارد و برای نشان دادن چند صحنه تصویری در مخالفت با جامعه جهانی و کسب وجهه ملی میباشد اما عده یی از مردم فکر میکنند این بگو مگو ها در پایان کار دردی را درمان نکرده به عوض برائت دادن، در آینده مسوولیت بحرانی شدن قصدی رابطه با دنیا و غوطه ور شدن کشور در بحران جنگ داخلی را برای رییس جمهور در پی خواهد داشت. اما برخی ها فکر میکنند این کج بحثی ها با جامعه جهانی برای بحرانی تر ساختن وضعیت امنیتی کشور و به تعویق انداختن انتخابات میباشد.Ÿ

مولوی و تجربه سکوت

اکتبر 27, 2013

شماره 147/یکشنبه 5 عقرب 1392/ 27 اکتوبر 2013
u1_rumi
۱-حقیقت قدسی از ورای سکوت می‌تراود. قرآن در بیان داستان زندگی زکریا، سکوت را نشانه‌ای از سوی خداوند می‌شمارد: قال ربّ اجعل‌ لی آیة قال آیتک الا تکلّم‌ الناس ثلاث لیال سویّاً‌… (مریم، ۱۱-۱۰). مولانا در اشاره به همین آیات است که می‌گوید :
زان نشان هم زکریّا را بگفت
که نیايي تا سه روز اصلاً بگفت
تا سه شب خامش کن از نیک و بدت
این نشان باشد که یحیی آیدت
دم مزن سه روز اندر گفت و گو
کین سکوتت آیت مقصود تو
هین میاور این نشان را تو بگفت
وین سخن را دار اندر دل نهفت
(مثنوی، ۲/۱۶۷۸)
پاره‌ای از مفسران گفته‌اند، آن سکوت… بود، و پاره‌ای دیگر گفته‌اند که نشانه خداوند به‌واسطه آن سکوت بر زکریّا آشکار گردید.
در هر حال، عارف در دل داستان زکریّا راز سکوت و نقش کارساز آن را در طریق معنا می‌خواند.
مولانا با ادب سکوت هم در مقام طریقت و هم در مقام حقیقت نیک آشنا بود. او خود اهل سکوت‌ورزی بود، و نهایتاً سیمای حقیقت انفسی را در ماورای پرده سکوت به تماشا نشست .
اما تجربه سال‌ها مراقبه احوال باطن و طی مراتب سلوک به وی آموخت که سکوت از جنس واحد نیست، و سالک طریق باید در زندگی معنوی خود مراتب گوناگون سکوت را بیازماید و از سر بگذراند .
در این نوشتار به اختصار تجربه مولانا را از مراتب سکوت و نقش آن در زندگی معنوی سالک طریق به اختصار بررسی می کنیم .
نخستین مرتبه سکوت را می‌توان «سکوت سالکانه» نامید. سکوت سالکانه، سکوت مقام طریقت است، یعنی ادبی است که سالک بر روح خود الزام می‌کند تا برکه گل‌آلود و مضطرب روح خویش را زلالی و آرامش بخشد شاید که در آینه صافی آن نقش ماه و ستارگان آسمان باز بتابد .
مولانا خود از دوران کودکی و تحت ارشاد پدر و نیز لالای دوران کودکی‌اش، سیّد برهان‌الدّین محقق ترمذی، ادب سکوت سالکانه را آموخته و آزموده بود.
سال‌ها بعد نیز که سیّد برهان آن کودک هوشمند را در ۲۴ سالگی در قونیه بازیافت، او را به سه بار چلّه‌نشینی الزام کرد که از جمله شروط آن التزام به سکوت‌های طولانی بود .
وقتی هم که مولانا خود بر مسند شیخوخت نشست و به تعلیم و تربیت مشتاقان عالم معنا پرداخت کم‌گویی و سکوت‌ورزی را در صدر آداب طریقت خود نهاد.
خوب است در اینجا پاره‌ای از انواع سکوت سالکانه را که در تعالیم مولانا آمده است مرور کنیم :
1) یکی از مهم‌ترین انواع سکوت سالکانه، سکوت اخلاقی است. سکوت اخلاقی داروی آفات زبان به‌شمار می‌آید .
عارفان نیک می‌دانستند که به کارگیری نادرست زبان می‌تواند هم به زیان دیگران بینجامد و هم سلامت و زلالی روح سالک را بیالاید .
مولانا در داستان «طوطی و بازرگان» از همین نقش ویران‌گر زبان شکوه می‌کند:
ای زبان تو بس زیانی مر مرا
چون تویی گویا چه گویم من تو را؟
ای زبان هم آتش و هم خرمنی
چند این آتش درین خرمن زنی
ای زبان هم گنج بی‌پایان تویی
ای زبان هم رنج بی‌درمان تویی
هم صفیر و خدعه مرغان تویی
هم انیس وحشت هجران تویی…
(مثنوی، ۱/‌۱۷۳)
در‌واقع مهم‌ترین آفات زبان بیشتر از جنس ناراستی‌های اخلاقی مانند دروغ گفتن، بدگویی کردن، سخن ناسزا به دیگری گفتن، زبان به یاوه گشودن، سخن‌چینی کردن، و امثال آن است .
توصیه مولانا به کسانی که امیر زبان نبودند این بود که سکوت پیشه کنند مبادا اسیر زبان شوند :
من پشیمان گشتم این گفتن چه بود؟
لیک چون گفتم پشیمانی چه سود؟
نکته‌ای کآن جست ناگه از زبان
همچو تیری دان که آن جست از کمان
وا‌نگردد از ره آن تیر ای پسر
بند باید کرد سیلی را ز سر
چون گذشت از سر جهانی را گرفت
گر جهان ویران کند نبود شگفت
(مثنوی، ۱/‌۱۶۶۰‌)
سنگ و آهن را مزن بر هم گزاف
گه ز روی نقل و گه از روی لاف
زآن‌که تاریکست و هر سو پنبه‌زار
در میان پنبه چون باشد شرار
ظالم آن قومی که چشمان دوختند
زآن سخن‌ها عالمی را سوختند
عالمی را یک سخن ویران کند
روبهان مرده را شیران کند…
(مثنوی، ۱/‌۱۵۹۵)
2) سکوت در مقام تعلیم‌پذیری هم از مراتب سکوت سالکانه است. سالک طریق باید بداند که اوّل شرط تعلیم‌پذیری در عالم معنا آموختن ادب سکوت است. شرط فراگیری از محضر کاملان آموختن هنر شنیدن است :
کودک اوّل چون بزاید شیر نوش
مدّتی خامش بود او جمله گوش
مدّتی می‌بایدش لب دوختن
از سخن تا او سخن آموختن…
زآن‌که اوّل سمع باشد نطق را
سوی منطق از ره سمع اندرآ…
باقیان هم در حرف هم در مقال
تابع استاد و محتاج مثال
(مثنوی، ۱/‌۱۶۲۴)
بنابراین، در این‌جا سکوت از جنس سکوت شاگردانه است :
تو رعیت باش چو سلطان نه‌ای
خود مران چون مرد کشتیبان نه‌ای
چون نه‌ای کامل دکان تنها مگیر
دست خوش می‌باش تا گردی خمیر
(مثنوی، ۲/۳۴۴۰)
البته مولانا می‌گوید، یکی از نشانه‌های حضور در محضر اولیای الهی نیز زبان درباختن است :
چون به نزدیک ولی‌ا للهشود
آن زبان صد گزش کوته شود
(مثنوی، ۳/۲۵۵۰)
از نگاه مولانا معارف انفسی، یا به تعبیر وی «فقر»، بیش از آن‌که از راه زبان آموخته شود از هم‌نشینی و هم‌نفسی با پاکان حاصل می‌شود، یعنی از جان به جان می‌تراود:
علم‌آموزی طریق‌اش قولی است
حرفت‌آموزی طریق‌اش فعلی است
فقر‌خواهی آن به صحبت قایم است
نه زبانت کار می‌آید نه دست
دانش آن را ستاند جان ز جان
نه ز راه دفتر و نه از زبان
(مثنوی، ۵/‌۱۰۶۲)
سکوت رازدارانه هم از مراتب سکوت سالکانه است. سالک طریق وقتی در خور تعلیم‌پذیری می‌شود که ادب رازداری را بیاموزد، یعنی سرّی را که می‌آموزد با نامحرمان در میان ننهد .
این رازداری البته گاه از آن‌رو بود که مبادا معارف انفسی از حدّ فهم نامحرمان نا‌آشنا فراتر رود و به گمراهی ایشان بینجامد، یا نااهلان، آن معارف را دامی برای فریب خلایق سازند .
گاهی هم این رازدانی بنا به ملاحظاتی سیاسی یا اجتماعی بود: چه بسا افشای معارف انفسی خصوصاً در جامعه شریعت‌مدار عوام آشوبی کند و سر سرداران سرّدان را بر سر دار کند .
مولانا به سالکان می‌آموزد که از دو راه می‌توان رازداری و سرّپوشانی کرد: یکی از طریق نگفتن است :
چون ببینی مشک پر مکر و مجاز
لب ببند و خویشتن را خنب ساز
(۶/‌۲۰۳۷)
عاشقی و مست و بگشاده زبان
ا لله ا لله اشتری بر ناودان
چون ز راز و ناز او گوید زبان
با جمیل الستّر خواند آسمان
(۳/۴۷۳۰)
اما گاهی سرّپوشانی از طریق گفتن است، مانند بلبلی که در روی گل نعره می‌زند تا سرّ بوی گل را بپوشاند :
حرف گفتن بستن آن روزن است
عین اظهار سخن پوشیدن است
بلبلانه نعره زن در روی گل
تا کنی مشغول‌شان از بوی گل
تا به قل مشغول گردد گوش‌شان
سوی روی گل نپرد هوششان
(۶/‌۶۹۱)
گاهی هم سکوت ناشی از بی‌رغبتی روحی سالک به هم‌سخنی و هم‌نشینی با کسانی است که درد او را ندارند و دل در گرو محبوب‌هایی جز محبوب او سپرده‌اند .
مشغولیت‌های آن نامحرمان در چشم او چندان بی‌جلوه است که او رغبتی به سخن گفتن درباره آن محبوب‌ها در خود نمی‌یابد .
سکوت‌ پیشگی واکنش طبیعی روح او نسبت به حضور بیگانه ناهمدل است. مولانا در ابتدای مثنوی، شمه‌ای از این نوع سکوت پیشگی را در احوال خود سراغ می‌دهد:
با لب دمساز خود گر جفتمی
همچو نی من گفتنی‌ها گفتمی
هر که او از هم‌زبانی شد جدا
بی‌زبان شد گرچه دارد صد نوا
چون‌که گل رفت و گلستان درگذشت
نشنوی زان پس ز بلبل سرگذشت
و در غزلی زیبا نیز از این حال خود پرده برمی‌دارد:
همه جمال تو بینم چو چشم باز کنم
همه شراب تو نوشم چو لب فراز کنم
حرام دارم با مردمان سخن گفتن
و چون حدیث تو آید سخن دراز کنم
هزار گونه بلنگم به هر رهم که برند
رهی که آن به سوی تست ترکتاز کنم…
خموش باش، زمانی بساز با خمشی
که تا برای سماع تو چنگ ساز کنم.Ÿ
بقیه در آینده

شعار سال: شستن دستها زندگي بخش است

اکتبر 27, 2013

شماره 147/یکشنبه 5 عقرب 1392/ 27 اکتوبر 2013
دست شستن

نظافت بدن

اکتبر 27, 2013

شماره 147/یکشنبه 5 عقرب 1392/ 27 اکتوبر 2013
جان خوده ميشويم
خوده خوب پاك ميكنم
نميگردم من چتل
مادرمه دوست دارم
***
چم چم چم
چم چم چم
اميتا بچم
شيشته سر سنگ
ميخوره بادرنگ
كرمك هفت رنگ
ده قات بادرنگ
طرز اجرا:
دو طفل در مقابل هم ايستاده با خواندن اين ترانه دست هاي خودرا به همديگر ميزنند.

بازی طفلانه يک، دو، سه، چهار

اکتبر 27, 2013

شماره 147/یکشنبه 5 عقرب 1392/ 27 اکتوبر 2013
يك يگانه
دو دوگانه بودم
سه ثواب نداشتم
چار چاره نداشتم
پنج پنجه به پنجه
شش شيشه شكسته
هفت هفته به هفته
هشت هشته به هشته
نه نزده به نزده
ده دلده به دلده
حالا يك
حالادو
حالا سه
حالاچهار
حالا پنج
حالا شش
حالا هفت
حالا هشت
حالا نُه
حالا ده
حالا دلده به دلده
حالا پيران كنده
حالا اسپ سواري
مره كجاميبري
خانه مه
خانه مره تيار كو
كاسه تخمه تيار كو
حالا يك
حالا دو
حالا سه
حالاچهار
طرز اجرا:
دو طفل مقابل هم ايستاده باهم دست به دست ميزنند و هم زمان با آن این ترانه راميخوانند .