چراغدار مکتب نهرو

شماره(199) چهارشنبه (14) عقرب 1393 / 5 نوامبر 2014

anger_is_never_without_argument-632-163
به بهانه سالگرد ترور ایندیرا گاندی
شمار زنان سیاستمدار در نقش نخست وزیر و یا ریاست دولت‌ها چندان قابل توجه نیست اما ایندیرا گاندی نمونه یکی از معدود زنان قدرتمند و سیاستمداران نسبتا موفق در کشور پر تنش و آسیب‌زده هند بود. دختر جواهر لعل نهرو (اولین نخست وزیر هند بعد از استقلال) که قریب ۲۰ سال بر اریکه قدرت تکیه زده بود و با فراز و نشیب‌های فراوانی در نقش رهبر هند مواجه شد. وی ۱۹ نوامبر ۱۹۱۷م. در ا لله‌آباد هند در خانواده‌ای سیاسی زاده شد. علی‌رغم شایعات، نسبتی با مهاتما گاندی رهبر فقید هند نداشت. ایندیرا بین ‌سال‌های ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۷ و بعدتر ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۴ در منصب نخست وزیری کشور هند قرار گرفت.
ایندیرا برای تحصیل به مدارس سوئیس و کالج سامرویل آکسفورد رفت و از محیط آکادمیک ممتازی بهره برد. مادرش را در اواخر دهه بیست زندگی بر اثر بیماری سل از دست داد اما در کنار پدر به درس آموزی مکتب سیاست مشغول شد. در سال ۱۹۴۲ با فیروز گاندی، عضو کنگره ملی هند ازدواج کرد. وصلتی که چندان استحکام نداشت و زندگی آن‌ها در سال‌های متعددی دور از هم طی شد. فیروز گاندی در سال ۱۹۶۰ بر اثر سکته قلبی درگذشت.
ایندیرا پس از مرگ مادر در رکاب پدر سیاستمدارش روابط پیچیده دیپلماتیک با رهبران جهان و چگونگی مواجه با بحران‌های سخت داخلی را فرا گرفت. پدرش سال ۱۹۶۰ درگذشت. جانشین جواهر لعل نهرو، لعل بهادر شاستری دومین نخست وزیر هند بود که پست وزارت اطلاعات و روابط را به ایندیرا واگذار کرد. بهادر شاستری به شکلی غیرمنتظره در سال ۱۹۶۶ درگذشت و کنگره هند او را به عنوان اولین نخست وزیر زن در کشوری با دومین جمعیت جهان انتخاب کرد.
ایندیرا در سمت نخست وزیری‌ قدرت، سماجت و درایت ویژه‌ای از خود بروز داد و رقبا و دوستان پدرش را حیرت‌ زده کرد. او طرح‌هایی چون اصلاح کشاورزی را در دستور کار خویش قرار داد و حتی از نظر مردم هند قهرمان محسوب می‌شد. در سطح بین‌المللی هم موفق ظاهر شد. سال ۱۹۷۱ دولت پاکستان وارد نبردی تلافی‌جویانه با مردم شرق پاکستان شد. ۱۰ میلیون نفر آواره شدند و به هند پناه آوردند. گاندی از رئیس جمهور پاکستان درخواست کرد برای یک هفته مذاکره به شیملا بیاید. مذاکراتی که به امضای عهدنامه شیملا ختم شد و غائله کشمیر به شکلی صلح‌آمیز پایان یافت. در نهایت کشور مستقل بنگلادش بعد از این مذاکرات شکل گرفت.
گاندی جنبشی سبز را آغاز کرد تا کمبود‌های غذایی را جبران سازد. مردم فقیر هند مخصوصا کشاورزان سیک در بخش پنجاب از فقر غذایی شدیدی رنج می‌بردند. طی برنامه‌ای تنوع واردات محصولات را افزایش داد و فرصت‌های شغلی جدیدی برای مردم مناطق حاشیه‌نشین فراهم آورد. موفقیت‌های ایندیرا گاندی چندان دوام نیافت چرا که قدرت او را تسخیر کرد و حکومتش به حکومتی مقتدر و مستبد تغییر یافت. در کنگره و دولت وی فساد رخنه کرد. گاندی در سال ۱۹۷۵ پس از آنکه دادگاه ا لله‌آباد او را به تخلف در انتخابات و محرومیت از جایگاهش در مجلس محکوم ساخت در سراسر هند فرمان دولت اضطراری صادر کرد و دست به سرکوب زد. مخالفان سیاسی‌اش را بازداشت و قوانینی برای محدودیت آزادی‌های شخصی، بیان و قلم وضع کرد. طی همین دوران سیاست‌هایی نه چندان محبوب مثل کنترل بارداری و جلوگیری از افزایش جمعیت را پیش گرفت. راهی که به سراشیبی بیشتر انجامید و او انتخابات بعدی را باخت و زندانی شد.
رقیب ایندیرا یعنی «موراجی دسای» نیز در پیشبرد شعار‌ها و برنامه هایش موفق نبود و اقدامات خصمانه و انتقام‌جویانه وی مقابل خانواده گاندی باعث اقبال دوباره مردم به ایندیرا و پسرانش شد. در سال ۱۹۸۰ دوباره با شعار مبارزه با فقر و تامین رفاه اجتماعی به قدرت بازگشت و انتخابات را با اکثریت قدرت برد. همان سال پسرش سانجایا که سمت مشاور سیاسی اعظم وی را داشت در حادثه هوایی جان باخت. پس از مرگ سانجایا ایندیرا پسر دیگرش، راجای را برای قدرت آماده ساخت. حکومت‌داری ایندیرا خلاءهای بسیاری داشت. اعطای قدرت به اعضای خانواده‌اش شبهه موروثی شدن دولت را ایجاد کرد، امری که به شهرت وی آسیب رساند.
ترور، سرنوشت محتوم رهبران سیاسی نسبتا موفق و تا حدودی محبوب در هند و پاکستان است. کشور‌هایی که درگیر نزاع‌های مذهبی و فرقه‌ای هستند. در دهه ۸۰ میلادی جنبش جدایی‌طلب سیک‌ها معروف به جنبش «آکالی دال» در هند قدرت گرفت که دولت سعی کرد آن را سرکوب کند. سیک‌های تندرو در پنجاب اعتصابی برای خودمختاری در «معبد طلایی» به راه انداختند. چهار دوره مذاکره دولت با رهبران آن‌ها بی‌نتیجه ماند و گاندی ماه جون ۱۹۸۴ دستور داد ۷۰ هزار سرباز مکان مقدس هارمندیر شیب در امریتسار را تصرف کنند که به کشتار ۴۵۰ نفر انجامید.
تنها پنج ماه بعد و در آخرین روز اکتبر ۱۹۸۴، ایندیرا قربانی تصمیم سیاسی‌اش برای سرکوب سیک‌ها شد. او در اقدامی نامعمول محافظانش را از سیک‌ها انتخاب کرده بود. دو محافظ وی به نام‌های سالوانت و بیانت سینگ با شلیک گلوله او را در باغ محل اقامت ترور کردند. ۳۰ گلوله به بدن او شلیک کردند و گاندی در راه بیمارستان جان سپرد. فرزند دوم ایندیرا یعنی راجای نیز از این حوادث در امان نماند و به سرنوشتی مشابه دچار شد. ترور ایندیرا گاندی خشونت‌های فرقه‌ای را دامن زد و کشور هند وارد یکی از شدید‌ترین نزاع‌های داخلی شد که طی آن سه هزار سیک کشته شدند.
نقل است که ایندیرا در شب پیش از ترور در جمعی گفته بود: «اگر زندگی من صرف خدمت به مردم گردد مهم نیست. اگر امروز بمیرم هر قطره خون من به ملت نیرو خواهد داد.» گفته‌ای که در فاصله‌ای بسیار کوتاه به واقعیت رخ داد.Ÿ
توانا

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: