گریه بر فابریکه های ویران افغانستان – 5

شماره ( 243) سه شنبه ( 17) سنبله ( 1394) / ( 8) سپتمبر ( 2015)

جن و پرس بلخ:
دومین منطقه مهم مولد پنبه افغانستان بازهم در شمال کشور بوده و ولایات سمنگان،بلخ،جوزجان و فاریاب را احتوا مینماید. بمنظور حلاجی پنبه تولید شده درین ولایات در سابق چهار شرکت جداگانه پنبه در داخل و اطراف شهر مزارشریف فعالیت داشتند که 25 فیصد تمام پنبه غیر محلوج کشور را حلاجی و عدل بندی مینمودند و فعالیت آنها شبیه سپین زر بوده وپنبه را بهمان قیمت که توسط حکومت تثبیت میشد خریداری مینمودند. ضمنا چون نواحی مولد در مجاورت همدیگر قرار داشتند بنابر آن بین شرکت ها رقابت وجود داشت از همین جهت بود که بمنظور ایجاد هم آهنگی در فعالیت های این موسسات در سال 1353 از اتحاد همه آنها آمریت جن و پرس بلخ بحیث یک تصدی انتفاعی دولتی بمیان آمد. ناگفته نباید گذاشت که ظرفیت تمام این شرکت ها در سال 1350 با دو وقت کار در 150 روز به 37 هزارتن میرسید .
سرمایه ابتدایی این تصدی 400 و انتهایی آن 600 میلیون افغانی تثبیت گردید ه بود . مقدار پنبه غیر محلوج خریداری شده توسط این تصدی که در سال 1353 به 27792 تن میرسید در سال 1354 به 34 هزار تن افزایش یافت که علت عمده آنرا افزایش حاصلات پنبه در همان سال تشکیل میداد. چه در سالهای بعدی چنانچه ملاحظه میشود این مقدار به پیمانه قابل ملاحظه تقلیل یافت. لذا باید گفت که تنها در سال 1354 بود که از ظرفیت تولیدی این موسسه 91.8 فیصد استفاده بعمل آمده بود. در غیر آن همین فیصدی در سال 1356 تنها به 30.7 فیصد میرسید. ناگفته نباید گذاشت که این موسسه در شهر مزارشریف ولسوالی بلخ و شهر میمنه دارای سه فابریکه جن و پرس بوده پخته محلوج تولید شده در آن قسما در فابریکه های نساجی بلخ، بگرامی، گلبهار و پلخمری مصر ف و قسما به اتحاد شوروی صادر میشد. همچنان پنبه دانه تولید شده، در آن بدسترس فابریکه تیل کشی باختر در مزارشریف و یا فابریکات انفرادی تیل کشی قرار داده میشد. در این موسسه در سال 1355 در حدود 213 نفر مامور اداری 4 نفر انجنیر 29 نفر میخانیک 405 نفر کارگر و 279 نفر مستخدم ایفای وظیفه مینمودند.
سخی جن و پرس لمتد:
از جمله شرکت های چهارگانه فوق دسخی صناعتی لمتد بمنظور جن و پرس پنبه در مزارشریف و اطراف آن در سال 1336 بسرمایه یک میلیون افغانی بصورت انفرادی تأسیس شد و در سال 1337 در قسمت شرقی شهر مزارشریف در ساحه 12 جریب زمین به فعالیت آغاز نمود . که البته سرمایه آن بعدا در سال 1346 به 24.5 و در سال 1349 به 25.7 و در سال 1353 به 27.7 میلیون افغانی افزایش یافت. این شرکت جمعا دارای 38 پایه ماشین بود که توسط پنج پایه ماشین دیزلی بظرفیت مجموعی 597 کیلوات برق و مصرف سالانه تقریبا یکصد هزار کیلوات برق فعال ساخته میشد. این دستگاه روزانه 4200 کیلو پخته را حلاجی و 2800 کیلو پنبه دانه تولید مینمود و پنبه مورد ضرورت را از نواحی بلخ، دولت آباد ، آقچه شولگره، چمتال ، شورتیپه ، خلم ، تاشگذرو کلدار جمع آوری مینمود و تعداد مامورین اداری و فنی آن بشمول کارگران در سال 1352 به یکصد نفر میرسید و بر علاوه آن در وقت کمپاین یکتعداد زیاد کارگران در حدود 200 نفر بصورت روزمزد نیز استخدام میشدند. خریداری پخته این موسسه که در سال 1337 به 979 تن میرسید در سال 1350 باداشتن 50 نفر کارگر به 8400 تن افزایش یافته بود.
شرکت سهامی صناعتی ماشینکاران مزارشریف:
شرکت سهامی صناعتی ماشینکاران مزارشریف که بسرمایه ابتدایی 15 میلیون و سرمایه نهایی 20 میلیون افغانی در سال 1335 تاسیس گردید دارای 12 پایه ماشین حلاجی و 12 پایه ماشین پرس بود که در شهر های مزار ( 5 پایه ) آقچه (2 پایه ) بلخ (3 پایه ) و دولت آباد (2پایه ) متمرکز گردیده بودند . فابریکه در سال 1335 در حدود 2975 تن پنبه 5641 تن پنبه دانه و در سال 1336 باداشتن 206 نفر کارگر 1997 تن پنبه و 2711 تن پنبه دانه را تولید کرده بود.
شرکت صناعتی مزارشریف:
در سال 1336 شرکت دیگری بنام شرکت صناعتی مزارشریف در ولایت بلخ تأسیس و یکتعداد ماشین های جن و پرس را که قبلا از طرف اتحادیه پنبه اداره میشد خریداری نمود. این موسسه دارای 13 پایه ماشین حلاجی و پنج پایه ماشین پرس بود که در نواحی یولمرب، بلخ ، دولت آباد ، آقچه و خلم فعالیت داشتند ( امین لمتد آخرین شرکت آن امین لمتد است که در سال 1336 برای همین منظور بازهم در شهر مزارشریف تاسیس گردیده بود.)
درسال 1356 آمریت جن و پرس بلخ با داشتن 425 نفر با 25.13 فیصد کارگران این بخش بیش از یازده هزارتن یا 24.18 فیصد پنبه حلاجی شده در کشور را تهیه نموده بود.ŸŸ
بقیه در آینده

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: