نشريه ارمغان ملي

گرد آوری ونگارش: احمد کاووس سیاووش

شماره 56 یکشنبه17عقرب 1388/8نوامبر2009

توپ دنده بازییست که بین اطفال بسیار مشهور است، در این بازی دو تیم ساخته میشود که هر دو دارای شش بازیکن میباشند و در میان این شش نفر یکی هم به اصطلاح «میر» است.

بعد از انتخاب افراد، پیش از شروع بازی بخاطر نوبت قرعه انداخته میشود، نام هر تیم که در قرعه بر آمد نوبت اول بازی از آن تیم میباشد.

وقتی بازی شروع شد اعضای تیمی که اسمش در قرعه بر آمده توپ و دنده را گرفته پیش محدودۀ که با خط مشخص شده ایستاد می شوند.

افراد تیم دومی بخاطر گرفتن توپ و زدن افراد تیم مقابل توسط آن به موقعیت های مختلف در ساحه معینه ایستاد می شوند.

این بازی تقریباً شبیه بازی کریکت است که اکثراً میان اطفال در ایام رخصتی های تابستانی و زمستانی مکاتب و در تفریحگاه ها بازی می شود و نظر به محلات طرز اجرای آن بعضاً متفاوت است.Ÿ

شماره 54/پنجشنبه 30 میزان 1388/22 اکتوبر 2009

تنظیم و نگارش: احمد کاووس سیاووش

امسال از روز جهانی شستن دستها در افغانستان و جهان تجلیل بعمل آمد که واقعاً یک کار بسیار خوب است؛ زیرا مکروب ها اکثراً توسط دستها به وجود انسان انتقال میکنند.
هر انسان خصوصاً اطفال باید بعد از برآمدن از بیت الخلاء و پیش از صرف غذا دست خود را بشوید و اگر ممکن باشد با صابون بشوید.
نظافت از نگاه اسلام و حفظ الصحه جایگاه خاصی را دارا است چنانکه در دین مقدس اسلام پنج بار وضوء کردن فرض گردانیده شده که با این پنج بار وضوء کردن پنج بار انسان در روز دست خود را می شوید.
موجودات زنده ذره بینی به نام مکروبها وجود دارند که انسان آن را به چشم دیده نمیتواند ولی وقتی انسان به اشیاء آلوده دست میزند این مکروبها به دست میچسپند و وقتی انسان دست خود را به دهن خود برد از طریق دهن مکروبها داخل وجود می شوند.
یکی از چیز هایی که بسیار برای مردم افغانستان مشکل ایجاد میکند نبودن آب پاک است، زیرا اگر با آب نا پاک دست خود را بشوییم بازهم نا پاک می شود. کاش مسوولان به عوض شستن دستان شان در تالار مجلس که به شکل سمبولیک صورت گرفت به این فکر میکردند که آیا حد اقل در همه مکاتب آب پاک برای نوشیدن و شستن دست متعلمین وجود دارد؟ و یا به این می اندیشیدند که مردم در قله ها و دامنه های کوه های کابل چگونه به آب پاک دسترسی پیدا میکنند؟ یا در باره این فکر میکردند که وضعیت بیت الخلاء ها در شهر کابل چگونه است؟
من به اطفال پیشنهاد میکنم که:
-1 هر روز صبح قبل از صرف چای دست و روی خود را با آب پاک و اگر ممکن باشد با صابون بشویند.
-2 از دستپاک ملوث در پاک کردن دست استفاده نکنند.
-3 از آب جوی های کثیف، دریا ها و جویچه هایی که در پهلوی بین الخلاء ها جریان دارند استفاده نکنند.
-4 اگر آب پاک پیدا نمیشد آبی را که در دسترس دارند بجوشانند تا مکروبهایش کشته شود.
-5 آب پاک را فقط از نل، چاه سرپوشیده، چشمه و کاریز ها بدست آورند.

شماره 52 دوشنبه 6 میزان 1386 /28 سپتامبر 2009

نوشته: احمد کاووس سیاووش

در ایام مسعود عید اطفال در کوچه ها، بازار ها، خانه های دوستان، خانه های خویشاوندان و غیره جاها دیده میشدند.
در این روز اطفال خود را مزین با لباس های جدید کرده بودند و اکثر آنان خوش و خندان معلوم میشدند.
ولی با کمال تأسف که در روز های عید سعید فطر اسباب بازی جنگی مثل تفنگچه و غیره در دست اطفال دیده میشد که با مرمی های مصنوعی آن به سوی یکدیگر شلیک می کردند که این خود باعث متشنج ساختن روان و فکر اطفال میگردد.
ما اطفال مانند همیشه از شما مسوولان و بزرگان خواهش میکنیم که از وارد کردن چنین اسباب و وسایل بازی جداً جلوگیری نمایید تا ما بتوانیم در فضای صلح و آرامش زندگی نماییم، ما نمیخواهیم که ایام متبرکی چون عید سعید فطر را با فضای جنگ و نا آرامی بگذرانیم.
ما از والدین اطفالی که به اولاد شان تفنگ و تفنگچه پلاستیکی میخرند تقاضا مینماییم تا وسایل صلح آمیز را برای اطفال شان بخرند،چون دیگر ما از جنگ خسته شده ایم.
از مسوولان و بزرگان تقاضا داریم که برای اطفال میدان های مصئون بازی، پارکهای سرسبز و مناطق خوش آب و هوا در اطراف بلاک ها، مناطق رهایشی، دامنه کوه ها، اطراف دریای کابل و غیره جاها بسازند تا اطفال بتوانند در هوای پاک و محیط نظیف گشت و گذار نمایند.–

شماره 52 دوشنبه 6 میزان 1386 /28 سپتامبر 2009

پدر جان عید فطر آمد صفا کن
به ماعیدی بتی قدری وفا کن
بخر کالای نو از بهر مایان
خوشی و خوشگلی در هر کجا کن
***
الهی بابه جان پولدار باشه
به عیدا دلبر و دلدار باشه
بخرد بهر ما سودای عیدی
به سفره خوردنی بسیار باشه
***
بیامد عید کالای نو بپوشیم
خوش و خندان به هر جا خوش خروشیم
پدر جان را بگوییم عید مبارک
به مادر جان چو جان در جان بجوشیم
محمد داود سیاووش
عید سعید فطر، سال 1388

به بهانه روز جوانان
شماره 50/دوشنبه 26 اسد 1388/17 اگست 2009
چالش های فراراه جوانان
بابک سیاووش
روز 12اگست برابر است با روز جهانی جوانان که ما به بهانه این روز به بررسی وضعیت فعلی مشکلات جوانان افغانستان میپردازیم. قسمیکه آشکار است جوانان افغانستان نسل پس از جنگ هستند که بعد از رژیم طالبان به آزادی دست یافته و دوباره به زندگی عادی برگشته اند . پس از رژیم طالبان رفتن به مکتب ودانشگاه به خاطر فراگیری درس وتعلیم برای دختران جوان افغانستان که دررژیم طالبان از این حق خود محروم بودند یک دست آورد است . ولی اگر به مشکلات جوانان پس از طالبان توجه شود جوانان افغانستان اکنون نیز با ده ها مشکل دست وپنجه نرم می کنند. بیسوادی , فقر ,نبودن وظیفه, معتاد شدن به موادمخدر,ازدواج ها اجباری, مهاجرت به کشور های همسایه به خاطر کار, نبود سالون های مطالعه , نبود سالون های ورزشی, نبود محل تفریحگاه از جمله مشکلاتی هستند که جوانان افغانستان را همیشه رنج میدهند. در اکثریت ولایات افغانستان جوانان بنابر مشکلات مختلف چون نبود امنیت، تهدید های مخالفان دولت، آتش زدن مکاتب از طرف مخالفان از آموزش وپرورش باز مانده اند. مشکلات جوانان تحصیل یافته نیز کم نیست. هر ساله به تعداد جوانان کانکورزده اضافه میشود. حتی فارغ التحصیلان دانشگاهها نیز امیدی به آینده خود در زمینه کاریابی ندارند، زمانیکه سند فراغت را به دست میاورند به شغل های شخصی روی میاورند و جوانان همیشه از دولت نا امید میباشند. همچنان فقررا نیزاز مشکلات عمده جوانان میتوان نام برد در یک خانواده که آنها را فقر تهدید می کند تحصیل فرزندان آن خانواده برای شان مهم نیست، اکثریت این جوانان کار ندارند و بیکاری سبب کار های ناشایسته جوانان نیز می شود چنانکه اکثریت جوانا ن از بیکاری معتاد به مواد مخدر می شوند ازواج های اجباری نیز از مشکلاتی است که اکثریت دوشیزه های جوان دچار آن هستند واین مشکلات اکثراً در ولایات افغانستان اتفاق می افتد. مسأله دیگر مهاجرت جوانان افغانستان به کشور های همسایه به خاطر یافتن اشتغال وکار میباشد. نبود سالون های مطالعه برای جوانان که نیاز هر چه بیشتربه آن دارند و به خاطر یافتن معلومات آفاقی به آن ضرورت دارند. همچنان نبود سالون های ورزشی برای جوانان افغانستان نیز از جمله پرابلم های بزرگ میباشد با آنکه جوانان افغانستان در شرایط کنونی بدون دسترسی به آن به موفقیت هایی دست یافت اند واز مسابقات جهانی مدال هایی به دست آورده اند که میتوان منحیث یک موفقیت بزرگ جوانان افغانستان از آن نام برد. نبود محل تفریح برای جوانان متاسفانه یکی از پرابلم های دیگر میباشد که در شرایط کنونی نه پارک مجهز و نه کدام محل مناسب برای تفر یح جوان وجود دارد. جوانان افغانستان بخاطر حل این همه مشکلاتی که فرا راه شان قرار دارد امیدوارند در کشور نظام سیاسی قوام بگیردکه به خواسته های معقول شان پاسخ مثبت داده گره از مشکلات شان بگشاید.Ÿ
———————————————————————————-
بیرق ما
ذکیه مناتی
افراشته باد بیرق افغانستان ما ملی نشان ما
با عز و افتخار و شرف در جهان ما ملی نشان ما

رنگ سیاه و سرخ و سبز آن مجلل در مجمع ملل
نقش گندم و محراب و منبر از آن ما ملی نشان ما

ما ملت آزاده با بیرق آشنا از دورۀ یما
اجداد ما، کیان ما، پیشدادیان ما ملی نشان ما

بیرق نماد هستی ما ملت غیور از دوره های دور
بر شانه پامیر لوای شهان ما ملی نشان ما

سرباز و سلحشوریم، دادخواه و کینه توز همچو پلنگ یوز
دشمن به یاد آورد از کاویان ما ملی نشان ما

مایان همه سرباز و علمدار کشوریم بر دوش می بریم
این رایت بلند کهن آریان ما ملی نشان ما

یارب در اهتزاز بود جندۀ افغان تا گردش زمان
سپاریم این ودیعه به نسل جوان ما ملی نشان ما

بازی اتلک توته تلک
شماره 50/دوشنبه 26 اصد 1388/17 اگست 2009
بازی اتلک توته تلک از بازی های طفلانه میباشد که از سالیان دراز میان اطفال معمول است، در این شماره خواستیم همین سرگرمی را معرفی نماییم:
ابتدا اطفال دور هم نشسته دستانشان را به روی زمین میگذارند و یک طفل که ترانه «اتلک توته تلک» را یاد داشته میباشد، با خوانش این ترانه انگشتان دیگر همبازیان و خودش را می شمارد، وقتی ترانه بالای هر انگشت ختم شد، آن طفل همان انگشت خود را قات می کند، این ترانه تا وقتی ادامه می یابد که انگشتان همه اطفال قات شود و در آخر بازی انگشت هر طفل که قات نشده باقی ماند همان طفل بازنده محسوب میشود.
ترانه اتلک توته تلک
اتلک توته تلک
پنجه بشی نان شکر
شکرک در باغ بود
پایکش پر داغ بود

بابه، بابه
اسپاره کجا بستی
ده جای، جای گندم

بابه، بابه
بزاره کجا بوردی
ده کرد، کرد شالی
بابه، بابه دیوالی
بابه، بابه دیوالی

بابه، بابه
بزاره کجا بوردی
ده کرد، کرد شفتل
بابه، بابه تمبل
بابه، بابه تمبل

اتلک توته تلک
پنجه بشی نان شکر
شکرک در باغ بود
پایکش پر داغ بود

بخش هایی از آخرین نامه های صادق هدایت به محمد علی جمال زاده

شماره 49/سه شنبه 30 سرطان 1388/21 جولای 2009

صادق هدایت از آن زبدگان ادبیات فارسی-دری میباشد که داستان زندگی و مرگش را نسل کنونی و آیندگان از زوایا و جهات مختلف در نظر دارند. انسانی که در آتش ناراحتی های روحی میسوخت و با این حال اثر فنا ناپذیر و بی نظیری چون بوف کور را نوشت. در ذیل بخش هایی از  نامه هایی  را میخوانید که قبل از (19) حمل (1330) که هدایت رشته حیات خود را به دست خود قطع کند به سید محمد علی جمالزاده فرستاده بود؛ شاید از ورای این نامه ها بتوان به عوامل التهابات روحی و تشنجات درونی این نویسنده بی بدیل پی برد. در پایان آخرین عکس هدایت را می بینید که روی تخت به خواب ابدی رفته و با گاز به حیاتش پایان بخشیده است.
«…حرف سر این است که از هر کاری زده و خسته می شوم و بیزارم و اعصابم خرد شده، مثل یک محکوم و شاید بدتر از آن شب را به روز می آورم و حوصلۀ همه چیز را از دست داده ام، نه می توانم دیگر تشویق شوم و نه دلداری پیدا کنم و نه خودم را گول بزنم… نکبت و خستگی و بیزاری سر تا پایم را گرفته و دیگر بیش از این ممکن نیست. به همین مناسبت نه حوصلۀ شکایت و چس ناله دارم و نه می توانم خودم را گول بزنم و نه غیرت خود کشی دارم.»
***
26 فبروری 51
یا حق. دو سه ماه از مرخصی محدودی که داشتم نفله شد. اخیراً مسافرتی به هامبورگ کردم. بر خلاف انتظار خیلی خوش گذشت. ازینجا که خیری ندیدم بعلاوه اشکالات خیلی مضحک برای جواز اقامتم میکنند. این است که خیال دارم فرانسه را ترک بکنم و باقیمانده مرخصی را در لندن و یا سویس بگذرانم. از قراری که شنیده ام ویزای سویس برای شیعیان علی به اشکال تهیه میشود، لذا خیال مسافرت به لندن را دارم تا چه پیش بیاید. بهر حال از مهمان نوازی آن روز سرکار بسیار متشکرم و خواهشمندم از قولم سلام فراوان به خانم تان برسانید قربانت (امضاء). Ÿ

در تجلیل از جشنواره کن فلم هایی از اطفال کابل

شماره 49/سه شنبه 30 سرطان 1388/21 جولای 2009

ساعت 5 عصر روز 9 جولای سال روان میلادی جهت تجلیل از جشنواره کن نمایش فلم های کوتاه تحت عنوان اطفال کابل در قصر ملکه باغ بابر از طرف کارگاه فلمسازی «آتیله واران» راه اندازی شد که در آن عدۀ زیادی از سینماگران، علاقمندان هنر سینما، دیپلومات های سفارت های جمهوری اتحادی آلمان و فرانسه و برخی مسوولین وزارت اطلاعات و فرهنگ اشتراک نموده بودند.
در آغاز سفرای جمهوری اتحادی آلمان و فرانسه و چند تن از دست اندرکاران کارگاه صحبت نموده و در پایان فلمهای «بلبل پرنده شهر» از ساخته های رضا حسینی، «آجر و خواب ها» از صدیق رضایی به نمایش گذاشته شد که مورد علاقه حضار قرار گرفت.
5 فلم مستند تحت عنوان اطفال کابل توسط 5 فلمساز جوان افغان در جریان یک ورکشاپ از طریق atelier varan kabulدر باره زندگی اطفال افغانستان ساخته شده است.
این فلم ها به حمایت گویته انستیتوت ، تلویزیونarte، مرکز فرهنگی فرانسه و مرکز ملی سینمای فرانسه (CNC) تهیه گردیده اند.Ÿ

———————————————————–

ترانه گنجشکک

از بالا اَو می آیه

بوی پلو می آیه

خانه ره جارو کنی

عاروس نو می آیه

انگورک کشمشی

سر گلبته بشی

گلبته ره اَو بورده

گنجشککه خو بورده

گنجشکک طلایی

زرد و سفید سیائی

ایسو اوسو میپری

خار و خسه میبری

گنجشکک ما پرید

سرسر دیوال دوید

گنجشکک پا گریز

سر درخت زده خیز

گرد آورنده: احمد کاووس سیاووش